Connect with us
Advertisement
Advertisement

Cymraeg

Galw am newid agwedd

Published

on

Galw amMAE AELODAU a chefnogwyr Cymdeithas yr Iaith wedi cyflwyno llythyr at sylw prif swyddogion Cyngor Penfro yn galw arnynt i ddangps parch tuag y Gymraeg wrth hysbysebu swyddi newydd wedi i’r Cyngor hysbysebu am weithiwr cymdeithasol i bobl ifanc yn uniaith Saesneg a gyda sylwadau ‘sarhaus’ tuag at y Gymraeg.

Yn y llythyr, sydd wedi mynd at sylw Prif Weithredwr y Cyngor, Bryn Parry-Jones; Arweinydd y Cyngor, Jamie Adams; a llefarydd y Cyngor ar y Gymraeg, Huw George, mae’r Gymdeithas yn gofyn bod:

• Pob swydd wag o fewn y Cyngor yn cael ei hysbysebu’n ddwyieithog, a bod disgrifiadau swydd ar gael yn Gymraeg

• Cyd-destun yn cael ei roi am y Gymraeg mewn disgrifiadau swydd ac mewn hyfforddiant i staff newydd;

• Bod swyddi gwag o hyn ymlaen yn cael eu hysbysebu gyda gofyniad bod y Gymraeg yn hanfodol, gan ddechrau yn syth gyda swyddi sy’n dod i gysylltiad gyda’r cyhoedd.

• Bod pob cefnogaeth ac anogaeth i staff dderbyn hyfforddiant neu wersi Cymraeg at ddefnydd gwaith a b od hynny ar gael yn ystod oriau gwaith Daeth y Cyng. Huw George i gwrdd gyda’r ymgyrchwyr ac i drafod eu pryderon.

Meddai Bethan Williams fel ymateb:

“Fe wnaethon ni alw ar y tri swyddog yma i gyfiawnhau bod y geiriad wedi ei ganiatáu yn y lle cyntaf – er i’r Cyngor dynnu’r geiriad gwreiddiol yn ôl does dim byd wedi newid. Mae’r ffaith fod y wefan yn dal i fod yn uniaith Saesneg ac nad oes unrhyw ofyn ieithyddol ar weithwyr cymdeithasol yn y Sir yn dangos agwedd y Cyngor Sir tuag at y Gymraeg. Does dim byd wedi newid yma mewn gwirionedd.” a chyfeirio eto at y galwadau yn y llythyr, fyddai’n osgoi sefyllfaoedd fel hyn.

“Fe wnaethon ni ddweud fod agwedd y Cyngor tuag at y Gymraeg yn ei gwneud yn anodd i ni gymeryd y Cyngor Sir o ddifrif yn unrhyw beth maen nhw’n ei wneud, mae hyn yn taflu mwy byth o bryder am hynny.

“Mae cyfle gan y Cyngor Sir i ddangos eu bod o ddifrif dros y Gymraeg – yn enwedig mewn cyfnod pan fod addysg Gymraeg yn cael ei drafod yn y sir. Beth yw pwrpas cynllunio ar gyfer addysg Gymraeg os nad yw’r Cyngor ei hun yn gallu cymeryd y Gymraeg o ddifrif – pa fath o argraff mae hynny’n ei roi i’n pobl ifanc?”

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Cymraeg

Covid-19 a newid yn yr hinsawdd

Published

on

WRTH i gyfyngiadau’r cyfnod clo gael eu llacio gam wrth gam, gwelwn y byd o’n cwmpas yn prysuro unwaith eto. Ac er ein bod dal yng nghanol Pandemig sydd wedi cael effaith echrydus, i nifer ohonom mae’r cyfnod wedi cynnig cyfle i arafu ac ail-ymgysylltu gyda byd natur.

Yn y rhaglen Newid Hinsawdd, Newid Byd: Covid-19 ar nos Iau 10 Medi, bydd Steffan Griffiths a Daf Wyn yn edrych ar effaith y Pandemig ar hinsawdd y byd ac yn gofyn ai dyma ein cyfle euraidd i droi’r cloc yn ôl ar y difrod i’n hamgylchedd?

Mae’r pwnc yn agos iawn at galon Steffan, cyflwynydd y tywydd ar S4C, sydd ag MA mewn Rhewlifeg, sef effaith hinsawdd ar rewlifoedd.

“Fel rhywun sydd wedi astudio’r maes ers dros ddegawd, ‘roedd gweld pysgod yn dychwelyd i ddyfroedd clir Venice a golygfeydd tebyg ledled y byd yn bositif iawn. Ac er bod y ffigyrau’n swnio’n drawiadol; lefelau teithio lawr 65% ar draws Ewrop, lefelau llygredd aer wedi disgyn 40%, a CO2 wedi gostwng 17% ym mis Ebrill yn unig, roeddwn i eisiau gwybod mwy am y gwir effaith ar yr amgylchedd a beth yw’r rhagolygon chwe mis yn ddiweddarach.

“I ddod i’r afael a’r sefyllfa yng Nghymru a thu hwnt, mae Daf a finnau yn siarad gyda Chymry ar wasgar, o Sir Benfro i Ben Llŷn, o Hong Kong i Hanoi, i glywed o lygaid y ffynnon sut mae’n milltir sgwâr wedi newid.”
Gyda llai o deithio a llai o lygredd, mae ansawdd yr awyr wedi gwella yn rhai o ddinasoedd prysuraf y byd. Ond a ydyw’r sefyllfa mor galonogol mewn gwirionedd?

Mae Daf, sydd yn wyneb cyfarwydd o’i waith yn cyflwyno Heno a Prynhawn Da, hefyd yn frwdfrydig am ddarganfod yr ateb; “Yn Newid Hinsawdd, Newid Byd yn 2019, aeth Steff a fi i edrych ar y cysylltiad rhwng tywydd eithafol 2018 a chynhesu byd eang, a gweld fod yr hinsawdd yn newid ar stepen ein drws. Wnetho ‘ni sôn fod y byd ddwy funud i ddeuddeg ar gloc Dydd y Farn, y Doomsday clock. Felly gyda thywydd eithafol yn dal i ddigwydd yng Nghymru a thu hwnt, a 2020 yn flwyddyn wahanol i ddweud y lleiaf, ble y ni nawr?”.

Er bod yr amgylchedd yn sicr wedi elwa o’r cyfnod clo, mae arbenigwyr yn honni mai eiliadau, yn hytrach na munudau, sydd ar ôl ar y cloc dychmygol sy’n mesur y posibiliad o drychineb naturiol wedi greu gan ddynoliaeth. Bydd Steffan a Daf yn holi arbenigwyr o’r maes hinsawdd ac ar gymdeithaseg i gael eu barn nhw.
“Wedi hyn oll fennu, a fyddwn yn mynd nôl i hen arferion ac yn gwneud mwy o niwed i’r blaned nag erioed o’r blaen?” meddai Daf.

Meddai Steffan; “Mae 90% o drychinebau naturiol yr ugain mlynedd diwethaf wedi bod yn gysylltiedig ag argyfwng hinsawdd. Pethau fel corwyntoedd, llifogydd a sychder. Roedd chwe mis cyntaf 2020 y cynhesaf ar record. Felly oes ‘na ddigon yn cael ei wneud ar lawr gwlad? Beth allwn ni ei wneud i sicrhau nad ydym yn disgyn yn ôl?”.

Gyda golygfeydd syfrdanol, a phwnc sy’n berthnasol i bawb, bydd hon yn raglen fydd yn herio’r cydwybod wrth ofyn, a fydd Covid-19 yn gatalydd i droi’r cloc yn ôl ar y difrod i’r amgylchedd, neu yw hi eisoes yn rhy hwyr?

Continue Reading

Cymraeg

Rhybudd wrth i’r cynllun cymorth ddod i ben

Published

on

MAE Helen Mary Jones AS, Gweinidog Cysgodol Plaid Cymru dros yr Economi, wedi adnewyddu galwadau am ymestyn y cynllun ar gyfer sectorau sydd – hyd yma – wedi methu agor, neu’n methu agor yn broffidiol.

Datgelodd arolwg diweddar o 801 o berchnogion busnes twristiaeth yng Nghymru nad yw 22% o fusnesau wedi gallu agor eto (ar 6 Awst 2020), gyda 47% o atyniadau twristiaeth Cymru dal ar gau. Nid oes newyddion eto ynglŷn â phryd y gallai theatrau, neuaddau cyngerdd a lleoliadau cerddoriaeth eraill agor yng Nghymru.
Gyda Chynllun Cadw Swyddi yn sgil Coronafeirws Llywodraeth y DU yn dod i ben ar 31 Hydref 2020, bydd gan fusnesau sy’n aros ar gau ar ôl y dyddiad hwn “benderfyniad torcalonnus, ond anochel i’w wneud” meddai Helen Mary Jones AS.

Dywed Ms Jones, mae biliynau o daliadau ffyrlo i fusnesau wedi eu gwneud yn ystod y pandemig. Os caiff staff gael eu diswyddo o 1 Tachwedd ymlaen wrth i’r cynllun ddod i ben bydd hyn yn wastraff o filiynau o bunnoedd.
Dywedodd Helen Mary Jones, Gweinidog Cysgodol Plaid Cymru dros yr Economi: “Mae’n amlwg y bydd rhai sectorau o’r economi yn cymryd llawer mwy o amser i wella nag eraill. Yng Nghymru, mae rhai rhannau o letygarwch a’r rhan fwyaf o ddiwydiant y celfyddydau yn dal ar gau i ffrydiau incwm.

“Pan ddaw’r cynllun ffyrlo i ben yn sydyn ym mis Hydref, bydd un canlyniad dinistriol: i’r sefydliadau sydd wedi cadw staff ar ffyrlo, ond heb ffrydiau incwm, ni fydd ganddynt ddewis ond diswyddo staff. Bydd yn benderfyniad torcalonnus, ond anochel i’w wneud.

“Mae San Steffan eisoes wedi gwario biliynau ar alluogi busnesau i gadw staff. Bydd eu diswyddo ar ddiwedd y cynllun yn gwastraffu miliynau o bunnoedd.

“Rydym eisoes wedi gweld addasiadau i’r cynllun er mwyn galluogi gweithwyr ar gyflogau isel i gael incwm bach os cânt eu gorfodi i ynysu. Gan ei bod yn ymddangos bod cloeon lleol yn debygol yn ein brwydr yn erbyn y feirws, hoffwn weld hyn yn cael ei ehangu i bob gweithiwr sy’n cael ei orfodi i ynysu ond na allant weithio o gartref. Yn allweddol, mae angen i’r swm fod yn ddigonol fel nad yw gweithwyr yn cael eu rhoi mewn sefyllfa amhosibl o deimlo mae eu hunig ddewis yw mynd i’r gwaith pan fyddant yn sâl neu’n ynysu, rhag ofn eu bod wedi’u heintio. Mae taliad o £13 y dydd yn ddechrau i’w groesawu, ond mae angen i hyn fod yn fwy.
“Rhaid i Lywodraeth Cymru gymryd rhywfaint o gyfrifoldeb am hyn hefyd. Os na fydd San Steffan yn ymestyn y cynllun ffyrlo i’r sectorau yr effeithir arnynt fwyaf, yna mae angen i Lywodraeth Cymru edrych ar ba gymorth y gallent ei ddarparu.”

Continue Reading

Cymraeg

Darganfod rhyfeddodau archaeolegol y Parc Cenedlaethol

Published

on

Mae cyfle i ddysgu rhagor am nodweddion archaeolegol Parc Cenedlaethol Arfordir Penfro yn eich cartref eich hun yn cael ei gynnig gan Awdurdod y Parc Cenedlaethol.

Bydd y digwyddiad rhithiol rhad ac am ddim yn cael ei gynnal ar 26 Awst 2020, a bydd yn canolbwyntio ar y ffordd y mae diwylliant dynol wedi siapio’r tirlun a welwn ni heddiw.

Gyda hanes o bobl yn byw yn yr ardal yn ymestyn yn ôl filoedd o flynyddoedd, mae’r Parc Cenedlaethol yn llawer mwy na noddfa i fywyd gwyllt.

Dan arweiniad yr Archaeolegydd Cymunedol Tomos Ll. Jones, bydd y digwyddiad yn cynnwys cyflwyniad byr i archaeoleg a map rhithiol yn tynnu sylw at faint a gwasgariad nodweddion archaeolegol ledled y Parc Cenedlaethol.

Bydd henebion archaeolegol amlwg fel siambrau claddu a chestyll yn cael eu cynnwys, yn ogystal â nodweddion mwy cynnil fel carneddau a chloddweithiau a allai gael eu diystyru fel rhannau o’r dirwedd naturiol.

Bydd cyfle i archwilio olion coetir hynafol a aeth dan y dŵr ar hyd yr arfordir ac archwilio trysorau diwylliannol cudd, gan gynnwys ffiniau traddodiadol a’r rhaniad rhwng yr ucheldir a’r tir isel.

Daw’r digwyddiad i ben gyda sesiwn holi ac ateb.

Dywedodd yr Archaeolegydd Cymunedol Tomos Ll. Jones: “Mae sesiwn fel hyn yn bwysig o ran tynnu sylw at y graddau y mae treftadaeth ddiwylliannol wedi gwreiddio o fewn tirwedd y Parc Cenedlaethol. Y gwirionedd yw bod pobl wedi siapio’r lle a welwn ni heddiw, a dyma ganlyniad miloedd o flynyddoedd o hanes. Rwy’n gobeithio y bydd y rhai a fydd yn bresennol yn cael golwg werthfawr ar sut mae modd darllen y dirwedd archaeolegol.”

Disgwylir i’r digwyddiad bara oddeutu awr, a gellir archebu lle ar-lein yn www.arfordirpenfro.cymru/digwyddiadau.

 

Atgoffwn y rhai sydd â diddordeb yng ngorffennol pell y sir y bydd Diwrnod Archaeoleg, ein digwyddiad blynyddol ym mis Tachwedd, yn cael ei gynnal ar-lein eleni. Bydd manylion yn cael eu rhyddhau yn nes at y dyddiad.

Continue Reading
News38 mins ago

Work on new council houses starts in Johnston

WORK has begun on the first council houses to be built in Pembrokeshire for a generation. Thirty-three affordable units are...

News2 days ago

Saundersfoot care home goes the extra mile

PENSIONERS at a South Pembrokeshire care home didn’t let the recent cancellation of Ironman Wales dampen their enthusiasm for the...

News2 days ago

Terror accused had ‘white supremacy’ interest

A CARMARTHENSHIRE man has pleaded not guilty to 28 charges of possessing explosives and chemical weapons at Newport Crown Court....

News2 days ago

Three sentenced for illegal slaughtering at Bramble Hall Farm

THREE men received suspended prison sentences at Swansea Crown Court on Monday 14th September 2020, for food related offences which...

News3 days ago

Cardigan: Large amount of cash stolen from ATM in CK’s store

POLICE in Cardigan are appealing for witnesses following a high value burglary in Tanygroes. A large quantity of money was...

News4 days ago

Confirmed: 250 male refugees will arrive at Penally Army Camp ‘within weeks’

250 refugees, all of them male, will be housed in COVID-secure accommodation at Penally Army Camp, it has been confirmed....

News4 days ago

Jury sworn in as west Wales businessman goes on trial for murder

THE JURY has been sworn in for the trial of a west Wales businessman with links to Milford Haven. Andrew...

News4 days ago

Rumours resurface that Penally Camp could be turned into a camp for immigrants

RUMOURS have circulated on social media, suggesting that Penally Camp near Tenby is being adapted from its current use with...

News5 days ago

Public asked to ‘clap, cheer or let off a balloon’ for Lola

FRIENDS and family of Lola James, 2, who passed away in hospital on July 21, have released details of her...

News6 days ago

Schools warn parents about ‘harmful and disturbing’ TikTok video

SCHOOLS across Wales have been warning parents about a ‘harmful and disturbing’ video which has gone viral on social media...

Popular This Week