Connect with us
Advertisement
Advertisement

Cymraeg

Fflandrys i gyflwyno cadair er cof am Hedd Wyn

Published

on

Chinook: Sef gwaith Osi Rhys Osmond

DDYDD IAU 9 Tachwedd, Llefarydd Senedd Fflandrys wedi cyflwyno cadair i Gymru a grefftiwyd o drawstiau rheilffordd o feysydd y gad yn Fflandrys. Cyflwynir y gadair mewn seremoni a gynhelir yn y Senedd i nodi’r Rhyfel Byd Cyntaf a chanmlwyddiant marwolaeth y bardd Hedd Wyn.

Trefnwyd y digwyddiad gan Gynulliad Cenedlaethol Cymru mewn partneriaeth â Llywodraeth Cymru, Senedd Fflandrys a Chynrychiolaeth Gyffredinol Llywodraeth Fflandrys i nodi’r hanes y mae Cymru a Fflandrys yn ei rannu. Mae’n rhan o raglen o ddigwyddiadau yn ystod mis Tachwedd sy’n cynnwys arddangosfeydd, cerfluniau, symposiwm a darlith.

Lladdwyd Hedd Wyn mewn brwydr yn Fflandrys; enillodd Gadair Eisteddfod Penbedw ar ôl iddo farw. Gelwir y Gadair Ddu arni gan iddi gael ei gorchuddio â lliain du i ddynodi absenoldeb ei pherchennog.

Crëwyd cadair wreiddiol Hedd Wyn gan Eugeen Vanfleteren, gwneuthurwr dodrefn o Mechelen yn Fflandrys a chwiliodd am loches yng ngogledd-orllewin Lloegr rhag y Rhyfel Byd Cyntaf.

Mae’n briodol, felly, fod y gadair a gyflwynir i bobl Cymru wedi cael ei dylunio gan fyfyrwyr Coleg Prifysgol Thomas More ym Mechelen.

Yn gyfnewid am y gadair, y Llywydd Elin Jones AC a Jane Hutt AC, Arweinydd y Tŷ a’r Prif Chwip, wedi cyflwyno gwaith celf i bobl Fflandrys.

‘Chinook’ yw teitl y paentiad, sef gwaith Osi Rhys Osmond, yr arlunydd o Gymru a fu farw yn 2015 yn 71 oed. Mae’r llun yn rhan o’r gyfres Hawk and Helicopter 2010. Dewiswyd ei waith o blith nifer a gynigiwyd ar sail ymchwil gan Gyngor Celfyddydau Cymru; fe’i detholwyd yn ôl meini prawf a oedd yn cynnwys bri’r arlunydd, sut y portreedir dwy iaith Cymru yn y darn, ac a fyddai gan y gwaith arwyddocâd mewn senedd-dy ymhen 20 mlynedd, 50 mlynedd neu hyd yn oed 100 mlynedd.

“Bydd yn achlysur arbennig iawn yng Nghynulliad Cenedlaethol Cymru, gan gadarnhau’r berthynas agos rhwng Cymru a phobl Fflandrys,” meddai Elin Jones AC, Llywydd Cynulliad Cenedlaethol Cymru.

“Mae i’r gadair hon gymaint o arwyddocâd o gofio ein cysylltiadau â Hedd Wyn ac aberth ein milwyr ar feysydd y gad yn Fflandrys.

“Anrhydedd fydd derbyn y rhodd hwn ar ran pobl Cymru.”

Ychwanegodd Mr Jan Peumans, Llefarydd Senedd Fflandrys ac arweinydd y ddirprwyaeth: “Oherwydd y Rhyfel Byd Cyntaf, crëwyd cysylltiad rhwng Fflandrys a Chymru unwaith eto. Drwy bresenoldeb milwyr o Gymru yn Fflandrys ac oherwydd y ffoaduriaid a aeth o Fflandrys i gymoedd Cymru, daeth cynghreiriaid yn gyfeillion. Heddiw, fe anrhydeddwn ac fe ddathlwn y rhwymau cyfeillgarwch hyn a ffurfiwyd ganrif yn ôl fel y gall ein cyfeillgarwch barhau am ganrif i ddod.”

David Alston, Arts Director Arts Council of Wales said: “It has been a privilege for the Council to act as an enabler to bring ideas and works together for this reciprocal gift. The final choice of a work by a prominent visual arts figure in our recent history is a fitting one, it is underpinned by Osi’s recorded words which informed the subject matter of environment and hopes for peace from his almost daily meditation of the prospect over Carmarthen Bay.”

Osi captured his emotions well and they fed into his pictures:

“I often see and hear military activity, the manoeuvres of planes and helicopters bombing and shelling the target area at Cefn Sidan. Witnessing this, I sense the beauty of nature, land and sea compromised by these violent and aggressive intrusions, momentarily the Earth loses its virtue to man’s madness but nature and sun redeem and these watercolours of sunset are my way of holding on to the beauty of the Earth and the wonder of life itself.”

I goffáu bywyd a gwaith Hedd Wyn, yr Athro Alan Llwyd, wedi cofiannydd y bardd, yn traddodi darlith a wedi yn trafod y dyn, y myth a’r eicon.

Continue Reading

Cymraeg

Simon Thomas yn Dod i Ben â Choginio Ynni Isel

Published

on

Nid yw'n Nigella: Mae Simon Thomas yn ceisio coginio ynni isel

MAE Simon Thomas AC yn edrych ymlaen at fynnu rheolaeth ar ei ddefnydd o ynni ar ôl cymryd rhan mewn arddangosiad coginio a gynhaliwyd gan Ynni Clyfar GB i ddangos manteision mesuryddion clyfar i bobl ar draws Cymru.

Ymunodd Simon Thomas â chyd-Aelodau Cynulliad mewn ymgais i goginio bentwr o grempogau gan ddefnyddio cyn lleied o drydan â phosib. Costiodd ymdrechion coginio Simon 1.76c mewn ynni o’i gymharu â chost gyfartalog coginio crempog, sef 2.19c. Defnyddiwyd mesurydd clyfar i fesur defnydd ynni’r Aelod Cynulliad, gan ddangos y canlyniad mewn punnoedd a cheiniogau ar sgrîn ddigidol.

Gydag mwy na 8.6 miliwn o fesuryddion clyfar eisoes wedi’u gosod ledled Prydain Fawr, mae Simon Thomas AM yn edrych ymlaen at weld mesuryddion clyfar yn helpu pobl i fesur eu defnydd o ynni ar draws Canolbarth a Gorllewin Cymru.

Mae’r rhai sydd wedi uwchraddio i fesurydd clyfar eisoes yn gweld y manteision. Mae thri chwarter o bobl sydd â mesurydd clyfar eisoes yn dweud y byddent yn argymell un i’w teulu a ffrindiau, a chyfran debyg (80 y cant) yn cymryd camau i gwtogi ar eu defnydd o ynni. (Awst 2017 Rhagolwg ynni clyfar.)

Ar ôl cael gwybod mwy am y dechnoleg gan Ynni Clyfar GB, llais yr ymgyrch cyflwyno mesuryddion clyfar, meddai Simon Thomas AC: “Pan wyf yn coginio gartref, dwi ddim yn gwybod faint o ynni rwy’n ei ddefnyddio. Trwy gymryd rhan yn yr arddangosiad coginio hwn, roeddwn yn gallu cael ychydig o ymarfer fflipio crempogau yn barod at Ddydd Mawrth Ynyd, ac ar ben hynny, gweld o lygad y ffynnon sut y bydd mesuryddion clyfar yn rhoi llawer mwy o reolaeth i ni i gyd ar yr hyn a wariwn ar nwy a thrydan ac, o’r diwedd, dod â biliau wedi’u hamcangyfrif i ben.

Byddwn yn annog fy holl etholwyr i ffonio eu cyflenwr ynni heddiw a gofyn am apwyntiad i gael eu gosodiad mesurydd clyfar.”

Bydd mesuryddion clyfar yn golygu biliau cywir i bawb yn Nghanolbarth a Gorllewin Cymru ac ar draws gweddill Prydain Fawr. Maent yn golygu hefyd y gallwch weld faint yn union o ynni rydych yn ei ddefnyddio mewn punnoedd a cheiniogau, bron mewn amser real.

Cysylltwch â’ch cyflenwr ynni heddiw ynghylch gosod eich mesurydd clyfar.

Continue Reading

Cymraeg

Darganfod eich Chwedl y mis Chwefror hwn ar Arfordir Penfro

Published

on

Castell Henllys: Darganfod Bywyd yn yr Oes Haearn

OS YDYCH chi’n chwilio am ddiwrnod o hwyl yn ystod hanner tymor mis Chwefror, mae gan atyniadau ymwelwyr Awdurdod Parc Cenedlaethol Arfordir Penfro ddigon i’ch ysbrydoli chi i archwilio’r dirwedd hon sydd o safon fyd-eang wrth i Flwyddyn y Môr ddechrau o ddifrif.

Mae Pentref yr Oes Haearn Castell Henllys, Castell a Melin Heli Caeriw ac Oriel a Chanolfan Ymwelwyr Oriel y Parc i gyd yn cynnig digwyddiadau a dyddiau allan cyfeillgar i’r teulu ar gyfer pob oed.

Dywedodd Gwyneth Hayward, Cadeirydd Awdurdod y Parc Cenedlaethol: “Mae bob un o’r tri safle wedi trefnu gweithgareddau cyffrous er mwyn eich helpu chi i ddathlu Blwyddyn y Môr ar Arfordir Penfro, drwy gynnal digwyddiadau am bythefnos ar gyfer pobl leol ac ymwelwyr o bob rhan o’r DU.

“P’un ai yw’n dod o hyd i ddraig yng Nghastell Caeriw, darganfod bywyd yr Oes Haearn yng Nghastell Henllys ynteu bod yn greadigol wrth y môr yn Oriel y Parc, mae rhywbeth yn digwydd ym mhob cornel o’r Parc Cenedlaethol.”

Ymysg y digwyddiadau yng Nghastell Henllys, tan 25 Chwefror, er mwyn eich helpu chi i gynhyrchu anrheg wedi’i wneud â llaw mewn pryd ar gyfer Diwrnod Sant Ffolant neu rywbeth i chi ei gadw eich hun!

Yn y gweithdy, byddwch yn cael dysgu sut i greu eich modrwy droellog eich hun gyda chyfarwyddiadau cam wrth gam i’w gwneud y maint cywir ar eich cyfer chi. Mae archebu lle yn hanfodol drwy ffonio 01239 891319. £20 y pen.

Bydd Môr-ladron a Thywysogion yn rhoi cyfle i chi ddarganfod chwedlau am y môr ar ddydd Mercher 21 Chwefror, gyda thaith dywys a storïwyr am 11.30am, a gweithgareddau yn y gaer yn dilyn hynny. Yn ogystal, bydd straeon yn y gaer am 2pm a bydd gweithgareddau yn dilyn. £3 a thâl mynediad.

Bydd Castell Caeriw yn croesawu Chwilio am y Ddraig tan ddydd Sul 25 Chwefror, a fydd yn eich herio chi i ddefnyddio pob un o’ch sgiliau hela’r ddraig wrth i chi chwilio ym mhob cornel o’r Castell er mwyn darganfod y bwystfil. £1 i bob plentyn a thâl mynediad.

Yn Oriel a Chanolfan Ymwelwyr Oriel y Parc yn Nhyddewi, byddwch chi’n gallu Dod yn Greadigol wrth y Môr o 2pm tan 4pm ar ddydd Iau, 22 Chwefror. Byddwch chi’n cael ei annog i gael ysbrydoliaeth o’r dirwedd arfordirol er mwyn cynhyrchu eich campwaith eich hun, gyda help gan staff a gwirfoddolwyr y Parc Cenedlaethol. £3 i bob plentyn. Mae’n rhaid i bob plentyn ddod gydag oedolyn. Cynghorir i chi archebu drwy ffonio 01437 720392.

Continue Reading

Cymraeg

Holl emosiwn a drama rhoi tŷ Ar Werth

Published

on

O BLASTAI moethus ar lannau’r Fenai i fflatiau un stafell yng Nghaerdydd, does dim prinder o dai ar werth yng Nghymru.

Mae cyfres newydd, Ar Werth, sy’n dechrau nos Fercher, 21 Chwefror, yn dilyn rhai o werthwyr tai amlycaf Cymru ac yn profi’r holl emosiynau a drama sy’n dod wrth werthu a phrynu tai mewn cyfnod heriol i’r diwydiant.

Yn y rhaglen gyntaf cawn weld sut mae hen blasty ar lan y Fenai yn Sir Fôn wedi cael ei droi’n fflatiau moethus, a’r her sy’n wynebu’r gwerthwr tai Dafydd Hardy i’w gwerthu nhw. Draw yn Aberystwyth, mae’r gwerthwr tai Iestyn Leyshon o gwmni Lloyd Herbert & Jones yn defnyddio’r dechnoleg ddiweddaraf i wneud i’r tai mae e’n eu gwerthu edrych yn fwy deniadol ar y we.

Ond dydy prynu na gwerthu eiddo ddim yn hawdd, yn enwedig i bobl ifanc sy’n chwilio am eu cartref cyntaf. Mae ffigyrau diweddar Cymdeithas Adeiladu’r Principality yn awgrymu bod prisiau tai Cymru wedi codi 3.3% yn 2017 – cyfradd sy’n tyfu’n gynt nag yng ngweddill y Deyrnas Gyfunol – ac ar gyfartaledd, mae tŷ neu fflat yng Nghaerdydd yn costio £200,000 i’w brynu.

Mae Catrin Thomas wedi bod yn byw yn y brifddinas ers tair blynedd. Ar ôl cyfnod o rentu, mae hi nawr yn awyddus i brynu ei lle ei hun.

“Dwi wedi bod yn siarad hefo mam a dad am y peth a dwi’m yn meddwl bo nhw’n dallt pa mor anodd ydi hi i ni i brynu tŷ rŵan,” meddai Catrin, 24 oed, sy’n wreiddiol o Sir Fôn ac yn gweithio yn y cyfryngau. “Dydy safio am deposit ddim yn beth hawdd pan ti’n rhentu, yn enwedig gan bo fi’n trio gwneud hyn ar fy mhen fy hun. Dwi’n meddwl ei fod o am fod yn reit anodd ac yn broses hir ond fydd rhaid i fi jyst dal ati a chario ‘mlaen a pheidio digalonni os dwi’m yn gweld rhywle yn syth.”

Cawn weld dros yr wythnosau nesaf a fydd Catrin yn dod o hyd i’w chartref delfrydol. Ond oes ganddi rywbeth arbennig mewn golwg?
“Be fyswn i’n licio’i gael ydi tŷ neu fflat hefo open plan kitchen diner, dwy ‘stafell wely – neu dair os dwi’n lwcus – er bo fi’n gwybod yn barod bod hynny tu hwnt i’n price range i.”

Hefyd yn y rhaglen gyntaf, fe gawn gyfarfod cwpl o Aberystwyth sydd wedi ymddeol ac sydd â chynlluniau mawr ar y gweill ar gyfer eu cartref newydd a dynes o Sir y Fflint sydd wedi gwerthu’r cartref teuluol ers colli ei mam a’i gŵr. A byddwn yn cael cipolwg ar dŷ hardd yng Nghricieth sydd ar werth am bron i filiwn o bunnoedd.

Continue Reading
News13 hours ago

Drop-in session plan for Fishguard and Goodwick surgeries

A PUBLIC drop-in session is being held in Fishguard next week to gather the views of local residents around plans...

News14 hours ago

Haverfordwest: Police want to catch Labour Club gate tamperers

DYFED-POWYS POLICE is investigating criminal damage at Haverfordwest Labour Social Club. Police told The Herald that sometime between 11am and...

News17 hours ago

Pembroke: Appeal after glass attack at the Old Cross Saws Inn

THE POLICE are appealing for witnesses following an assault at The Old Cross Saws public house, Pembroke, on Saturday, 10...

News1 day ago

Pembroke: Attacker who laughed while raping his victim jailed

A LAUGHING rapist from Pembroke who urinated on his victim has been jailed for 12 years. Michael McNamara, aged 32,...

News2 days ago

Welsh Secretary emphasises importance of City Deal to Pembrokeshire’s future

WELSH SECRETARY Alun Cairns has visited some of Pembrokeshire’s leading marine renewable tech firms to underline his support for the...

News3 days ago

Haverfordwest: Over £3000 raised for family of assault victim

AN APPEAL has been set up to cover travel and accommodation costs of a family whose son is in hospital...

News3 days ago

Man denies sexually assaulting 17-year-old three times

A HAVERFORDWEST man is to stand trial accused of sexually assaulting a 17-year-old girl three times on the same day. Riaz...

News3 days ago

Pembroke Dock: Man caught by ‘paedophile hunters’ jailed for 28 months

A PEMBROKE DOCK man trapped by paedophile hunters has been jailed for 28 months. Simon Fleet, aged 43, had turned...

News4 days ago

Welsh restaurant in NYC, owned by Milford Haven brothers, to close

A RESTAURANT in America, which is owned by two brothers from Milford Haven, and proudly serves Welsh food, is to...

News4 days ago

Council looking to save £1m with closure of facilities

PEMBROKESHIRE COUNTY COUNCIL may close and demolish some facilities in an attempt to save upwards of £1m it has been...

Popular This Week