Connect with us
Advertisement
Advertisement

Cymraeg

Plant yn cystadlu i ennill teitl Carol yr Ŵyl 2017

Published

on

Elin Fflur: "Mae'r safon yn codi o flwyddyn i flwyddyn"

MAE’R NADOLIG yn prysur agosáu ac mi fydd rhai o gorau plant Cymru yn perfformio carolau gwreiddiol yn y gobaith o gipio gwobr Carol yr Ŵyl 2017.

Mi fydd gwledd o gerddoriaeth mewn dwy raglen arbennig ar S4C (nos Fawrth, 12 a 19 Rhagfyr) wrth i gorau ysgolion cynradd berfformio carolau gwreiddiol wedi’u cyfansoddi gan eu hathrawon cerdd. Mae cyflwynydd y rhaglenni, Elin Fflur, wrth ei bodd yn gwylio’r perfformiadau.

“Dwi wir yn mwynhau gweld cymaint o ysgolion yn cystadlu ac mae’r safon yn codi o flwyddyn i flwyddyn. Mae hi’n anhygoel meddwl bod dros 100 o garolau gwreiddiol wedi eu cyfansoddi ers dechrau’r gystadleuaeth. Mae naws y rhaglenni mor Nadoligaidd ac yn cael pawb i deimlo ysbryd yr Ŵyl!” meddai’r gantores a’r gyflwynwraig o Sir Fôn.

“Mi ro’n i’n canu yng nghôr Ysgol Gynradd Llanfairpwll ac roedd fy mam yn ein harwain ar yr un cyfnod a dwi’n dal i hiraethu am hynny. Does dim byd tebyg i greu sŵn mawr melys mewn côr!”

Yr ysgolion sydd wedi cyrraedd y rownd derfynol yw: Ysgol Gymraeg Sant Curig, Y Barri; Ysgol yr Hendy, Pontarddulais; Ysgol y Graig, Llangefni; Ysgol Iolo Morganwg, Bro Morgannwg; Ysgol Y Felinheli; Ysgol Gynradd Dolau, Pontyclun; Ysgol Gynradd Dolbadarn, Caernarfon; Ysgol Gymraeg y Gaiman, Patagonia; Ysgol Rhos Helyg, Llangeitho ac Ysgol Gymraeg Aberystwyth.

Y tenor ac aelod Only Men Aloud, Steffan Rhys Hughes, a’r actores a chantores Elin Llwyd yw’r beirniaid eleni. Nhw fydd â’r dasg anodd o feirniadu’r perfformiadau a dewis y côr buddugol.

“Dwi wrth fy modd bod Ysgol y Gaiman wedi penderfynu cystadlu eleni. Es i draw i’r ysgol ym Mhatagonia ryw dair blynedd yn ôl ac mae gweld bod cyffro Carol yr Ŵyl wedi cyrraedd ochr arall y byd yn hynod o gyffrous!

“Tydi hi ddim yn gyfrinach fy mod i’n caru’r Nadolig,” meddai Elin Fflur, sydd wedi dechrau paratoi at yr Ŵyl yn barod. “Mae fy addurniadau i fyny ers canol Tachwedd a does gen i ddim cywilydd yn cyfaddef hynny!

“Fy hoff beth yw bod pawb yn cael gorffen gwaith a dod ynghyd a does dim brys ar neb i fynd i nunlle. Mae’n amser bendigedig gyda’r goleuadau lliwgar, Siôn Corn, carolau a siopa yn y ffeiriau Nadolig. Bydda i’n treulio’r Nadolig ar Ynys Môn gyda’r teulu i gyd, dwi’n methu aros!”

Cymraeg

Cerddwyr Cylch Teif

Published

on

Cerddwyr: Ar y trywydd iawn

YM MIS Mawrth, buon ni yn ardal Nanhyfer a Llwyngwair gyda Tony Haigh yn arwain y daith gylch. Gwelon ni Eglwys Nanhyfer, yr ywen waedlyd a’r groes Geltaidd yn y fynwent, Castell Nanhyfer (lle bu llawer o waith cloddio yn ddiweddar), croes y pererinion, a chlywsom hanes Llwyn-gwair wrth gerdded heibio. Aeth rhai ohonom i sychu, cymdeithasu a chael lluniaeth yn Nhafarn Tre-wern wedyn. Er gwaethaf y glaw, cytunodd pawb ei fod yn daith ddymunol o ran y llwybrau a’r cwmni, ac yn un ddiddorol iawn o ran hanes yr ardal.

Llethrau Carn Ingli fydd ein cyrchfan 14eg Ebrill, a Ruth Sharpe a Judith Wainwright yn arwain. Byddwn yn gadael y llecyn parcio ger Cilgwyn (SN070 373) am 10:30yb.

I ddod o hyd iddo, ar ôl tua hanner milltir ar y ffordd fach o Drefdraeth at Gilgwyn trowch i’r dde a dilyn yr heol fferm ar hyd y mynydd am ryw 300 metr, neu gallwch weld map ar: tinyurl.com/parciocarningli . Bydd yn daith ddwy awr tua 2.5 milltir mewn cylch clocwedd i gyd ar draciau dwyreiniol a gogleddol Carn Ingli heb ddringo’r llethrau serth. Cyfanswm yr esgyniad fydd tua 330 troedfedd a fydd dim sticlau. Bydd rhannau yn weddol fwdlyd dan draed, yn enwedig wrth groesi’r nentydd bychain. Bydd digon i’n diddori: olion ein cynhanes ar y mynydd yn enwedig y cytiau cylch niferus; ffermio heddiw; a golygfeydd eang ac amrywiol. Ar ôl y daith, gallwn gymdeithasu dros luniaeth ac mae dewis da yn Ndraeth, yn enwedig caffis ‘Blas’ a ‘Tides’ ar Heol y Farchnad, a Gwesty’r Castell ar y briffordd.

Ddydd Sadwrn 12fed Mai awn i Goed y Foel, Llandysul, a’r arweinwyr fydd Lesley Parker a Dee McCarney. Byddwn yn gadael maes parcio Llandysul (SN418 406) (Cod post SA44 4QP) am 10.30, gan rannu ceir i’r man cychwyn gerllaw. Awn ar daith gylch ddwy awr tua dwy filltir, i gyd ar lwybrau y tu mewn i Warchodfa Natur Coed Cadw. Mae’r warchodfa mewn cwm siâp ‘V’ a gwnawn ddringo’r llethr ar naill ochr y cwm, disgyn i’r gwaelod, a dringo rhan o’r llethr ochr arall y cwm cyn dychwelyd i’r man cychwyn. Ni fydd sticlau ond bydd esgyniad o ryw 460 troedfedd a’r llethrau yn weddol serth mewn mannau. Cawn fwynhau’r goedwig gollddail yn ei llawn ogoniant ganol y gwanwyn; adar yn canu nerth eu pennau; clychau’r gog a blodau eraill y gwanwyn. Dysgwn am ofal Coed Cadw am y safle, am ardal mam Owain Glyndŵr, ac am Gaer Pen Coed y Foel. Bydd cyfle wedyn i gymdeithasu dros luniaeth yng Ngwesty’r Porth yn Llandysul.

Bydd croeso i bawb ar bob taith. Os nad ydych wedi cerdded gyda ni o’r blaen, neu os hoffech ragor o fanylion neu i fod ar y rhestr bostio, cysylltwch â philippa.gibson@gmail.com 01239 654561

Dyddiadau:

14 Ebrill: Carn Ingli
Gadael y maes parcio wrth odre dwyreiniol Carn Ingli ger Cilgwyn (SN070 373) (tinyurl.com/parciocarningli) am 10.30yb.
Arweinwyr: Ruth Sharpe a Judith Wainwright

12 Mai: Coed y Foel, Llandysul
Gadael maes parcio Llandysul (SN418 406) (Cod post SA44 4QP), gan rannu ceir, am 10.30yb.
Arweinwyr: Lesley Parker a Dee McCarney

9 Mehefin: Ardal Preseli
Gadael man yn ymyl Dan y Garn (SN126 307) (ardal Cod post SA66 7SN), tua 1km i’r Gorllewin o Gofeb Waldo, am 10.30yb.
Arweinydd: Dafydd Davies

Continue Reading

Cymraeg

Croeso cynnes i ddysgwyr yn Tafarn Sinc

Published

on

Maent yn dysgu Cymraeg: Gretta ac Grace

MAE Tafarn Sinc wastad yn annog cwsmeriaid i siarad Cymraeg ac yn arbennig y sawl sy’n ymroi i ddysgu’r iaith.

Mae’r staff yn barod i’w cynorthwyo a rhoi hyder iddyn nhw. Pwy gerddodd i mewn amser cinio pwy ddiwrnod yn cario copie o’r gwerslyfr Cwrs Mynediad, o dan eu ceseiliau, ond Gretta Marshall o Gilgeti a Grace Mizen o Tredeml. Wel, mae’r ddwy o Gaerdydd yn wreiddiol a heb gael y cyfle i ddysgu’r iaith yn yr ysgol na chwaith ei chlywed yn y gymuned.

Pam dysgu’r iaith te Grace?

“Wel, achos bo fi’n Gymraes. Sdim ishe mwy o reswm na hynny,” oedd yr ateb pendant.

Pam dod i Tafarn Sinc te Gretta? “Wel, achos yr awyrgylch. I ni ishe clywed yr iaith,” meddai Gretta gan chwilio am air arall yn ei gwerslyfr.

“Mae mor galonogol i fynd rhywle lle mae croeso Cymraeg i gael. Ac mae ‘Say Something in Welsh’ yn help mawr hefyd”, ychwanegodd.

Mae’r ddwy yn ceisio denu dysgwyr i ymarfer eu Cymraeg llafar yn un o dafarndai Cilgeti. Ond mae’n lled debyg y byddan nhw’n ffeindio eu ffordd i Rhos-y-bwlch yng nghanol y Preselau yn gyson o hyn mlân.

A dweud y gwir o’u clywed yn toethan p’un ohonyn nhw fydde’n debyg o fynd â’r gweinydd ifanc penfelyn, serchog, adref gyda nhw, ma’ nhw’n siŵr o ddychwelyd!

Fe wna Tafarn Sinc ei ran i gyrraedd y nod o filiwn o siaradwyr Cymraeg erbyn 2050.

Continue Reading

Cymraeg

Taith emosiynol yn Zimbabwe

Published

on

Seren Jones: 'Roedd hynny'n brofiad emosiynol iawn'

MAE Zimbabwe wedi dioddef mwy na’i siâr o boen a helynt dros yr hanner canrif ddiwethaf, ac ym mis Tachwedd, ar ôl degawdau wrth y llyw, cafodd yr unben Robert Mugabe ei orfodi i ildio ei rym.

Mewn rhaglen ddogfen arbennig gan BBC Cymru nos Iau, 5 Ebrill ar S4C, Zimbabwe, Taid a Fi, cawn ddilyn taith Seren Jones, sy’n newyddiadurwr gyda’r BBC World Service yn ôl i Zimbabwe, y wlad lle cafodd ei mam ei geni a’i thaid, Sekuru, ei gladdu.

Wrth ddod i adnabod ei theulu yn Affrica’n well a dysgu mwy am ei thaid, mae Seren yn ceisio deall y wlad yma sydd mor annwyl iddi hi a’i theulu. Un cwestiwn mawr sydd ar ei meddwl – ai’r Arlywydd newydd, Emmerson Mnangagwa, neu’r ‘Crocodeil’ i’w elynion, yw’r dyn i arwain y wlad at ddyfodol gwell? A fydd modd iddo wireddu breuddwyd Sekuru ac adeiladu’r genedl mae’r bobl yn ei haeddu?

“Ro’n i’n awyddus i wneud y rhaglen gan ei fod yn foment hanesyddol i bobl Zimbabwe,” meddai Seren, 23, gafodd ei magu yn Llundain, Caerdydd a Seland Newydd, ac sydd bellach yn gweithio yn Llundain.

“Am y tro cyntaf ers annibyniaeth roedden nhw am gael arlywydd newydd, ac ro’n i eisiau gweld pa effaith roedd hynny am gael ar bobl y wlad a phobl sy’n byw y tu allan i’r wlad, fel fy nheulu i yng Nghymru. Dyma gyfle i gael taith bersonol i weld fy nheulu ac i ffeindio allan mwy am fy nhaid.”

Symudodd taid Seren, Sekuru, ei deulu i fyw i Lundain ddechrau’r 1970au, lle’r oedd yn llefarydd i’r Blaid Zanu-PF. Roedd yn rhan o’r frwydr dros ryddid yn erbyn y lleiafrif gwyn oedd yn rheoli’r wlad – Rhodesia – fel y’i galwyd yr adeg honno. Dychwelodd i’w wlad enedigol pan ddaeth annibyniaeth a throdd ei gefn ar wleidyddiaeth i ffermio.

Un o uchafbwyntiau’r daith i Seren oedd siarad gydag aelodau o’i theulu i ganfod mwy am y gŵr arbennig hwn. “Nes i ond cwrdd â ‘nhaid unwaith pan o’n i’n 4 oed; doedd gen i ddim cof ohono, felly roedd hynny’n brofiad emosiynol iawn i mi. Rhan gofiadwy arall o’r daith oedd cael siarad â phobl fyddwn i byth wedi cwrdd â nhw fel arall, fel Peter, oedd yn aelod o fyddin Rhodesia. Roedd hynny’n anhygoel, oherwydd yn tyfu fyny, roedd gen i ryw fath o perception o bobl Rhodesia, a wnaeth o debuncio’r hyn o’n i’n ei gredu yn llwyr. Cafodd bywydau eu dinistrio ar y ddwy ochr ac mae’r effeithiau’n dal i’w gweld heddiw.”

Er gwaethaf creithiau’r gorffennol, mae awgrym o dro ar fyd erbyn hyn. “Nes i sylwi bod lot o newidiadau wedi digwydd yn Zimbabwe ers y tro diwethaf i mi fod yno,” meddai Seren. “Dwi’n cofio’r ddau dro diwethaf aethon ni yno ro’dd wastad heddlu ar y ffordd yn cymryd arian neu’n trio’ch breibio chi am ba bynnag reswm. Y tro yma doedd dim heddlu ar y ffyrdd o gwbl – ac roedd WiFi yn y maes awyr…dwi ddim yn cofio cael WiFi yno y tro diwethaf!

“Dwi’n gobeithio gwnaiff y rhaglen roi ryw fath o bersbectif i bobl Cymru am ran arall o’r byd sydd ddim i’w gweld yn y cyfryngau lot; neu sydd wastad yn cael ei bortreadu yn negyddol.”

Continue Reading
News5 hours ago

Animal cruelty cases at four-year high in Wales

A PEMBROKESHIRE man has been found to have failed to provide proper care for five equines, as animal cruelty prosecutions...

News24 hours ago

Withybush petition surpasses 10,000 signatures

THE PETITION opposing the ‘drastic changes’ to Withybush hospital has already received over 10,500 signatures. It was revealed in last...

News2 days ago

Sir Thomas Picton out of special measures

SIR THOMAS PICTON SCHOOL in Haverfordwest has been removed from Special Measures by Estyn today (Apr 23). The school was...

News2 days ago

CCTV appeal after £900 of goods stolen from Boots

DYFED-POWYS POLICE is investigating the theft of electronic items worth more than £900 from Boots in Withybush Retail Park, Haverfordwest....

News2 days ago

Amended master plan submitted for Milford Waterfront development

THE PORT OF MILFORD HAVEN has submitted a revised master plan to Pembrokeshire County Council for its multi-million pound Milford...

News2 days ago

MP calls for improvements to ‘dangerous’ junction

A DANGEROUS junction just north of Narberth might be in line for safety improvements, MP Simon Hart has learned. He...

News4 days ago

Fishguard: Terminal could close for three months for improvement to infrastructure

FISHGUARD’S ferry terminal could be closed for up to three months, the operator Stena Line has revealed. A replacement of...

Politics4 days ago

Carwyn Jones top step down as row over Sargeant inquiry intensifies

THE FIRST MINISTER of Wales and leader of the Labour Party in Wales, Carwyn Jones, has announced he is to...

News5 days ago

Neyland pervert jailed for downloading child pornography

A NEYLAND man who “learned absolutely nothing” after being caught by the police downloading child pornography has been jailed today...

News5 days ago

Concerns over jobs as Allied Healthcare faces uncertain future

ALLIED HEALTHCARE have began the process of a Company Voluntary Arrangement (CVA) as local authorities are facing financial difficulties that...

Popular This Week