Connect with us
Advertisement
Advertisement

Cymraeg

Mudiadau yn galw am newidiadau i’r drefn gynllunio

Published

on

MAE NIFER o fudiadau a Chymry blaenllaw wedi datgan eu cefnogaeth i ymgyrch Cymdeithas yr Iaith Gymraeg dros newidiadau i’r drefn gynllunio er mwyn cryfhau’r Gymraeg ar lefel gymunedol, cyhoeddodd y mudiad iaith heddiw. Daw’r newyddion wedi i Lywodraeth Cymru gyhoeddi Bil drafft nad yw’n cynnwys yr un cyfeiriad at y Gymraeg, a hynny er yr holl bwyslais a roddwyd ar pwysigrwydd y maes yn y Gynhadledd Fawr – ymgynghoriad y Llywodraeth ar sefyllfa’r Gymraeg. Disgwylir y bydd y ddeddfwriaeth gynllunio ddiwygiedig, wedi cyfnod o ymgynghori, yn cael ei gyflwyno iír Cynulliad yn yr Hydref eleni. Ymysg llofnodwyr y datganiad dros newidiadau i’r system gynllunio mae Cyfeillion y Ddaear Cymru, Ieuan Wyn o Gylch yr Iaith, Prif Weithredwr yr Eisteddfod Genedlaethol, Cyngadeirydd Mudiadau Dathlu’r Gymraeg Dr Huw Thomas, Prif Weithredwr y mudiad iaith Cymuned, y cyfreithiwr Si’n Tudur a’r Bargyfreithiwr Rhys Thomas. Mae’r mudiadau ac unigolion hyn wedi cytuno i gefnogi deddfwriaeth gynllunio sy’n: * Datgan mai pwrpas y system gynllunio yw rheoli tir mewn ffordd sy’n gynaliadwy’n amgylcheddol, yn taclo tlodi ac yn hybu’r Gymraeg * Asesu anghenion lleol fel man cychwyn a o pendant i gynlluniau datblygu, yn hytrach na thargedau tai sy’n seiliedig ar amcanestyniadau poblogaeth cenedlaethol * Sicrhau bod effaith datblygiadau ar y Gymraeg yn cael ei asesu * Rhoi grym cyfreithiol i gynghorwyr ystyried y Gymraeg wrth dderbyn neu wrthod cynlluniau, drwy wneud y Gymraeg yn ystyriaeth berthnasol statudol * Sefydlu Tribiwnlys Cynllunio i Gymru, y mae cymunedau yn gallu apelio iddv Dywedodd Toni Schiavone, llefarydd Cymunedau Cynaliadwy Cymdeithas yr Iaith Gymraeg: Rwy’n falch ein bod wedi derbyn cymaint o gefnogaeth i’n galwadau, ac yn dangos bod consensws yn cael ei ffurfio ynghylch pwysigrwydd y newidiadau hyn i’r gyfundrefn gynllunio. Mae’r datganiad, sy’n seiliedig ar ein cynigion deddfwriaethol amgen ni fel mudiad, yn ceisio rhoi buddiannau cymunedau’n gyntaf er mwyn taclo tlodi yn ogystal ‚ phroblemau sy’n wynebu’r iaith a’r amgylchedd. Mae gan Lywodraeth Cymru gyfle i ddangos eu bod nhw o ddifrif am sicrhau dyfodol cymunedau Cymraeg a gallu pobl i fyw yn Gymraeg. “Mae’n hanfodol bod y Gymraeg yn cael ei gwneud yn ystyriaeth berthnasol yn y maes cynllunio er mwyn iddi ffynnu dros y blynyddoedd ddod. Mae nifer fawr o ddatblygiadau tai wedi bod yn y newyddion yn ddiweddar oherwydd eu heffaith ar y Gymraeg, megis ceisiadau cynllunio am dai ym Mhenybanc, Bethesda a Bodelwyddan. Mae nifer y cymunedau sydd ‚ mwy na 70% o’r boblogaeth yn siarad Cymraeg wedi dirywio’n ddifrifol yn ystod yr ugain mlynedd diwethaf, o 92 yn 1991 i 39 yn 2011. Ychwanegodd Robin Farrar, Cadeirydd Cymdeithas yr Iaith Gymraeg:’Rydyn ni wedi galw am chwyldroi’r system gynllunio fel rhan oír chwe newid polisi sydd ei angen er mwyn delio ag argyfwng y Cyfrifiad. Yn gynharach eleni, wnaethon ni gyhoeddi Bil Cynllunio amgen, ac mae’r datganiad rydyn ni wedi cyhoeddi heddiw yn crynhoi’r prif alwadau yn y Bil hwnnw. Rydym yn cynnig gweledigaeth o’r math o system a fyddai’n gweithio o blaid ein cymunedau yn hytrach na’u tanseilio. Byddwn ni’n casglu enwau ar y datganiad dros y misoedd nesaf a’u cyflwyno i’r Llywodaeth.

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Cymraeg

Dŵr Cymru yn cael canmoliaeth gan ddefnyddwyr

Published

on

MAE Dŵr Cymru wedi cadw ei statws fel y cwmni dŵr uchaf ei barch yng Nghymru a Lloegr yn y yn y gwaith ymchwil DU-eang diweddaraf i bwyso a mesur safonau gwasanaethau cwsmeriaid.
Mae’r cwmni nid-er-elw – sy’n gwasanaethu tair miliwn o bobl ar draws y rhan fwyaf o Gymru, Sir Henffordd a rhannau o Lannau Dyfrdwy a Sir Gaer – wedi dod allan ar y brig o blith holl gwmnïau dŵr eraill am wasanaethau cwsmeriaid, ac mae hi gyda’r gorau yn sector y cyfleustodau’n gyffredinol.
Mae’r cwmni wedi ennill ei le yn 50 Gorau yn y DU hefyd – a hi yw’r unig gwmni dŵr i gyflawni’r gamp honno.
Cafodd y cwmni sgôr o 80.1 yn yr arolwg, oedd dau bwynt yn uwch na’r cwmni dŵr nesaf, a daeth yn safle 47 yn gyffredinol yn rhestr y 50 Cwmni Gorau.
Roedd astudiaeth Barn y Sefydliad Gwasanaethau Cwsmeriaid (UKCSI) yn edrych ar ansawdd gwasanaethau cwsmeriaid ar draws 13 sector o’r economi yn y DU. Mae’n seiliedig ar yr arolygon o gwsmeriaid a gyflawnir pob chwe mis.
Mae sgôr cyffredinol Dŵr Cymru’n ei gosod yn y safle cyntaf yn y sector dŵr. Mae sgôr y cwmni 3.1 yn uwch na sgôr cyffredinol UKCSI sef 77m, a gweddill y sector sef 72.6.
Mae’r newyddion yma’n dilyn cadarnhad bod Dŵr Cymru wedi dod allan ar frig canlyniadau’r rheoleiddiwr, Ofwat, o ran boddhad cwsmeriaid ar draws Cymru a Lloegr hefyd. Yn sgoriau terfynol gwaith “gweithredu cysgodol” y Mesur o Brofiadau Cwsmeriaid (C-MeX) yn 2019-2020 – cyn iddynt gael eu cyflwyno’n barhaol eleni – cafodd Dŵr Cymru sgôr o 82.47, a hynny yn erbyn sgôr gyfartalog o 76.65 ar draws y diwydiant yng Nghymru a Lloegr ar led (17 cwmni i gyd).
Dywedodd Peter Perry, Prif Weithredwr y cwmni: “Fel cwmni nid-er-elw, ein hunig ffocws, nawr yn fwy nag erioed, yw darparu gwasanaethau ar gyfer ein cwsmeriaid ar y lefel y maent yn ei disgwyl – a rhagori ar hynny. Mae hi’n galonogol iawn felly fod cwsmeriaid yng Nghymru’n teimlo’n fwy cadarnhaol ynghylch y gwasanaeth y maent yn ei gael gennym, a’n bod ni’n parhau i gyflawni hyn er gwaetha’r sefyllfa hynod ymestynnol sydd ohoni.
“Ond rydyn ni’n gwybod hefyd bod angen i ni wrando ar ein cwsmeriaid yn fwy nag erioed i adeiladu ar y canfyddiadau cadarnhaol yma – a bydd y gwaith ymchwil yma’n darparu sylfaen bwysig i ni adeiladu arno.”

Continue Reading

Cymraeg

Comisiynydd yn canmol addewidion i fyfyrwyr

Published

on

BYDD myfyrwyr Prifysgol Aberystwyth yn elwa ar ymroddiad newydd i gynnig cyfleoedd a chyfleusterau trwy gyfrwng y Gymraeg, wedi i’r Brifysgol lansio cyfres o addewidion newydd ar 20 Gorffennaf.
Mae ‘Addewidion Aber’ yn nodi wyth ymrwymiad gan y Brifysgol i fyfyrwyr Cymraeg yn ystod eu cwrs. Yn eu plith mae darparu:
– Cyrsiau cyfrwng Cymraeg o bob math ar draws y Brifysgol;
– Llety Cymraeg i fyfyrwyr, gan gynnwys yn Neuadd Pantycelyn ar ei newydd wedd;
– Tiwtor sgiliau academaidd i gynorthwyo myfyrwyr gyda’u hastudiaethau cyfrwng Cymraeg.
Dywedodd Dr Anwen Jones, Dirprwy Is-Ganghellor sydd yn gyfrifol am ddarpariaeth cyfrwng Cymraeg Prifysgol Aberystwyth: “Mae ymestyn cyfleoedd a darpariaeth drwy gyfrwng y Gymraeg yn fater o flaenoriaeth i mi’n bersonol, ac i Brifysgol Aberystwyth fel sefydliad. Rydyn ni am i fyfyrwyr gael y profiad gorau a llawnaf oll drwy gyfrwng y Gymraeg, ac mae’r addewidion hyn yn gam arall ar y ffordd i gyflawni’r uchelgais honno.
“Mae gan y myfyrwyr hawliau cyfreithiol pendant sy’n ymwneud â’r Gymraeg, wrth gwrs, ond rydyn ni am fynd gam ymhellach a chynnig rhagor o wasanaethau a chyfleoedd i ddefnyddio’r Gymraeg yn naturiol, ac fel rhan o’u bywydau academaidd a chymdeithasol.
“Mae dyfnder ein darpariaeth academaidd cyfrwng Cymraeg yn galluogi myfyrwyr i ddilyn cynlluniau gradd cyfan drwy gyfrwng yr iaith. Yn ogystal, rydym yn cynnig profiad cymdeithasol Cymraeg heb ei ail yma.
“Mae hi’n adeg gyffrous iawn yn Aberystwyth wrth i ni baratoi ail-agor drysau Neuadd Pantycelyn i fyfyrwyr unwaith eto. Heb os, dyma gyfle unwaith-mewn-bywyd i’r genhedlaeth nesaf.”
Ychwanegodd Llywydd Undeb Myfyrwyr Cymraeg Aberystwyth (UMCA), Morgan Lewis: “Rydym ni fel Undeb Myfyrwyr Cymraeg Aberystwyth (UMCA) yn ymfalchïo fod y Brifysgol yn mynd gam ymhellach gyda’i hymrwymiadau i fyfyrwyr Cymraeg er mwyn sicrhau y cânt y profiad gorau posibl.
“Mae’n bleser i weld a bod yn rhan o’r addewidion a fydd yn hwyluso a helpu llunio bywydau’r myfyrwyr yn ystod eu cyfnod yma yn Aberystwyth.”
Mae Addewidion Aber yn mynd tu hwnt i ofynion statudol Safonau’r Gymraeg.
Mae Aled Roberts, Comisiynydd y Gymraeg, yn croesawu ac yn canmol y cyhoeddiad, gan ddweud: “Mae gan fyfyrwyr yr hawl i ddefnyddio’r Gymraeg yng ngholegau a phrifysgolion Cymru ers Ebrill 2018, ac mae’n wych fod Prifysgol Aberystwyth wedi mynd gam ymhellach trwy gynnig yr addewidion hyn.
“Felly, fyfyrwyr, mae gennych chi’r hawl ac addewidion pellach gan eich Prifysgol i ddefnyddio’r Gymraeg o ddydd i ddydd. Manteisiwch ar y cyfle, a gadael i’r Gymraeg dreiddio i bob rhan o’ch bywyd yn y brifysgol.”

Continue Reading

Cymraeg

Deg rhaglen newydd a gomisiynwyd gan S4C

Published

on

BYDD S4C yn darlledu deg comisiwn newydd fydd i’w gweld ar sgrin ym mis Medi.
Gyda thraws doriad eang o raglenni a chyfresi newydd sbon, mae S4C yn gobeithio y bydd y cydbwysedd rhwng adloniant a rhaglenni dogfen yn taro deuddeg gyda’r gwylwyr.
Ac wrth i’r sianel orfod ailadeiladu ei hamserlen yn ystod y misoedd diwethaf oherwydd y pandemig, gobeithir y bydd y comisiynau newydd yn cynnig ogwydd ffres ac amserol a byddant yn adlewyrchu’r byd fel y mae ar hyn o bryd i bobl Cymru.
“Mae’r ffocws ar adlewyrchu’r cyfnod hwn fel ag y mae ar hyn o bryd, wrth i’r cyhoedd addasu i leddfu rheolau’r clo mawr ac edrych tuag at y dyfodol,” meddai Cyfarwyddwr Cynnwys S4C, Amanda Rees.
“Dy’n ni ddim am lenwi ein hamserlen gyda rhaglenni covid; fodd bynnag, mae angen i ni fod ar y blaen gyda thrafodaethau amserol sy’n edrych ar effeithiau’r pandemig hwn.
“Mae gennym rôl i lywio ac ymgysylltu â’n dogfennau ffeithiol ond hefyd i gysuro a chodi gwên gyda’n rhaglenni adloniant cynnes.
Ry’n ni’n falch o allu dod ag amserlen llawn dop o gynnwys newydd a chyffrous i’r sgrin ym mis Medi. Ry’n ni wedi llunio ein cynnwys yn ofalus i fod yn amserol ac i ymgysylltu â’n cynulleidfa.
“Bydd cyfresi fel Gwyliau Gartre yn edrych ar fuddion gwyliau gartref, bydd cyfres hanesyddol yn edrych ar drysorau’r Ymddiriedolaeth Genedlaethol yng Nghymru, bydd Hinsawdd Covid yn edrych ar sut mae’r pandemig wedi bod o fudd i’r amgylchedd tra bydd digonedd o raglenni hwyliog hefyd yn trafod coginio, cŵn, pysgota a’r awyr agored.
“Yn sicr mae rhywbeth at ddant pawb!”
Mae comisiynau newydd yn cynnwys:
ANRHEGION MELYS RICHARD HOLT cynhyrchiad gan Cwmni Da lle bydd y cogydd patisserie talentog Richard Holt yn creu danteithion melys blasus ar gyfer y bobl anhygoel hynny yn y gymuned sy’n haeddu anrheg arbennig.
BWRDD I DRI cynhyrchiad Boom Cymru a chyfres coginio hwyliog lle mae tri wyneb cyfarwydd yn paratoi gwledd i’w gilydd – a does neb yn gwybod pwy sy’n dod i swper!
DAU GI BACH cynhyrchiad cwmni Darlun yn edrych ar fywyd trwy lygaid cŵn bach del. Byddwn yn dod i adnabod y perchnogion a chlywed straeon twymgalon sy’n sicr o godi gwen.
AM DRO cynhyrchiad Sugar Films lle mae grŵp o bobl yn cymryd eu tro i arwain taith gerdded yn yr awyr agored ac yna’n cael eu beirniadu gan y gweddill ar y daith, eu sgiliau arwain a’r picnic holl bwysig!
GWYLIAU GATRE cyfres gan gwmni cynhyrchu Rondo yn dilyn grwpiau o ffrindiau a theulu wrth iddynt gychwyn am benwythnos o wyliau lleol gyda’i gilydd a chael cyfle i ailddarganfod rhai o’r trysorau rhyfeddol ar garreg ein drws.
ADRE cynhyrchiad Boom Cymru sy’n rhoi cipolwg i mewn i gartrefi rhai o wynebau cyfarwydd Cymru.
PYSGOD I BAWB cynhyrchiad Tinopolis sy’n mynd a ni’n ar daith ar hyd arfordir Cymru i ddathlu’r amrywiaeth anhygoel o bysgod, wrth sgwrsio a gwylio’r byd yn mynd heibio.
HINSAWDD COVID cynhyrchiad Tinopolis a chyfle i weld a yw’r cyfnod cloi wedi helpu’r frwydr i achub ein planed a chreu byd llai llygredig.
YR YMDDIRIEDOLAETH GENEDLAETHOL cynhyrchiad Orchard Media lle bydd gwylwyr yn cael eu cyflwyno i rai o adeiladau harddaf ac eiconig yr Ymddiriedolaeth Genedlaethol yng Nghymru ac yn gofyn sut i warchod ein hanes mewn cyd-destun cyfoes.
DECHRAU CANU DECHRAU CANMOL cynhyrchiad Rondo Media a chyfres newydd o’r comisiwn poblogaidd sy’n dathlu emynau a chanu cynulleidfaol gan deithio Cymru yn clywed straeon rhyfeddol am ffydd a gobaith.

Continue Reading
News7 hours ago

First Minister eases COVID restrictions

NEW rules have come into force today (Monday Aug 3) to make it easier for family and friends to meet...

News1 day ago

Abereiddy: Child injured after jumping into Blue Lagoon

A CHILD was injured after jumping into the Blue Lagoon at Abereiddy. Emergency services were called to the scene at...

News2 days ago

Fresh Water West: Child rescued by ‘two heroic surfers’ from rip tide

Exclusive by Cerys Lafferty THERE has been a dramatic rescue at Fresh Water West tonight. A multi-agency response from the...

News2 days ago

Police ask youngsters not to gather in large groups

Police in Pembrokeshire urge youngsters to respect local communities by not gathering in large groups this weekend Officers and their...

News3 days ago

Parents warned to take extra care of their families on the beach

WITH the school summer holidays now in full swing and many families choosing to staycation rather than travel abroad, The...

News3 days ago

Police communities to stay alert to prevent raves this weekend

AS WE HEAD into the weekend, police are urging members of the public in to help them prevent illegal raves...

News4 days ago

Torch Theatre faces ‘longer term challenges’

THE TORCH THEATRE will remain closed until at least the end of October. The news came in a statement released...

News5 days ago

Chinook helicopter downed by ‘wire strike’ lands in field near St Clears

A CHINOOK helicopter on a training exercise has made a crash landing on Carmarthenshire farmland, after it struck power lines...

News6 days ago

DJ Tommo: Tributes to a big personality with a massive heart

TRIBUTES are flooding in this evening after the death of popular Cardigan DJ ’Tommo’. The Cardigan-born radio presenter hosted shows...

News6 days ago

Smash and grab at Neyland mobile phone shop

A POLICE forensic team is investigating a burglary at mobile phone repair shop. The premises were ransacked after criminals smashed...

Popular This Week