Connect with us
Advertisement
Advertisement

Cymraeg

Prosiect Maelgi: Cymru

Published

on

Aber Afon Dyfi: Ardal yn cael eu harolygu

MEWN gwaith cyffrous ar y cyd rhwng pysgotwyr a chadwraethwyr, mae prosiect newydd oddi ar arfordir Cymru yn lansio heddiw, 17 Gorffennaf 2018, sy’n canolbwyntio ar chwalu hyd bygythiadau a hanes y maelgi (Squatina squatina), sef rhywogaeth sydd mewn perygl difrifol.

Gofynnir i bysgotwyr, plymwyr, plant ysgol a’r rhai hynny dros 60 mlwydd oed – a phawb arall – gymryd rhan yn y prosiect arloesol newydd hwn sy’n anelu at ddiogelu’r rhywogaeth unigryw hon, a oedd i’w gweld yn helaeth yn nyfroedd Cymru ar un adeg.

Bydd ‘Prosiect Maelgi: Cymru’, dan arweiniad yr elusen gadwraeth ryngwladol Cymdeithas Sŵolegol Llundain (ZSL) a Cyfoeth Naturiol Cymru (CNC), yn cael ei gynnal ochr yn ochr â deuddeg sefydliad partner arall. Nod y prosiect yw rhoi sylw i un o siarcod prinnaf y byd, trwy weithio gyda phum cymuned arfordirol ledled Cymru. Bydd data a gasglwyd o atgofion cymunedau, ymchwil hanesyddol, gwybodaeth pysgotwyr ac arolygon gwyddoniaeth dinasyddion yn helpu i adeiladu dealltwriaeth well a chynllun cadwraeth ar gyfer y rhywogaeth.

Dywedodd Joanna Barker, Rheolwr Prosiectau Morol a Dŵr Croyw yng Nghymdeithas Sŵolegol Llundain: “Mae gennym gyfle cyffrous i ddeall a gwella statws maelgwn yng Nghymru, sydd o bosibl yn un o’r cadarnleoedd olaf ar gyfer y siarc anhygoel hwn. Rydym yn gobeithio y bydd ein dull o gyfuno cadwraeth a gwyddoniaeth gymdeithasol yn helpu i ddarparu buddion i boblogaeth y maelgwn, ond hefyd i’r cymunedau lleol rydym yn gweithio â nhw, sy’n dibynnu ar y môr ar gyfer eu bywoliaeth.”

Gellir dod o hyd i faelgwn (a oedd yn gyffredin ar hyd ochr orllewinol Ynysoedd Prydain ar un adeg) yn llithro ar draws gwely’r môr gyda’u hesgyll sy’n debyg i adenydd. Maen nhw’n tyfu hyd at tua dau fetr a hanner (oddeutu wyth troedfedd) ond nid ydynt yn peri bygythiad i bobl – maen nhw’n byw ar dywod neu fwd ar waelod y môr yn bennaf, gan ysglyfaethu ar bysgod bach a molysgiaid.

Er bod eu niferoedd wedi disgyn yn helaeth ar draws dwyrain Cefnfor yr Iwerydd, y Môr Canoldir a’r Môr Du dros y ganrif ddiwethaf, mae adroddiadau ohonynt wedi cynyddu oddi ar arfordir Cymru, gan roi gobaith newydd i ddyfodol y rhywogaeth.

Dywedodd Ben Wray, ecolegydd morol gyda Cyfoeth Naturiol Cymru: “Rydym yn hynod ddiolchgar i’r 12 o bysgotwyr rydym wedi gweithio â nhw yn ystod ein prosiect peilot y llynedd, a helpodd i lywio’r prosiect cyffrous ac arloesol newydd hwn. Mae achosion o ddal y siarc ar ddamwain yn dangos y gallai Bae Ceredigion yng nghanolbarth Cymru fod yn ardal bwysig ar gyfer y rhywogaeth. Bydd y data hwn yn hanfodol er mwyn adeiladu darlun mwy clir o statws ac ecoleg maelgwn yng Nghymru, yn ogystal â llywio Cynllun Gweithredu Maelgwn Cymru – yr ydym yn gobeithio y bydd yn helpu i arwain y prosiect at lwyddiant.”

Dywedodd Lesley Griffiths, Ysgrifennydd y Cabinet dros Ynni, Cynllunio a Materion Gwledig: “Mae Cymru yn wlad falch ac eleni rydym ni’n dathlu ein Blwyddyn y Môr. Mae ein moroedd yn cefnogi cynefinoedd a rhywogaethau sy’n ysbrydoli’n fawr ac sydd o bwysigrwydd cenedlaethol a byd-eang.

“Rwy’n hynod falch o allu cefnogi’r prosiect hwn, sy’n dwyn ein cymunedau arfordirol, pysgotwyr, gwyddonwyr, grwpiau cadwraeth a’r llywodraeth ynghyd i gydweithio er mwyn darparu data y mae angen mawr amdano ynghylch y rhywogaeth hon sydd mewn perygl difrifol. Bydd y data hwn yn gwella ein dealltwriaeth o ecoleg a dosbarthiad y rhywogaeth, fel bod modd i ni warchod y rhywogaeth yn ein moroedd yn well ar gyfer cenedlaethau’r dyfodol. Rwy’n annog ein cymunedau, o’r ifanc i’n cenedlaethau hŷn, i ymgysylltu â’r prosiect newydd a chyffrous hwn a bod yn rhan ohono.”

Bydd y prosiect yn casglu data am faelgwn ledled Cymru, gan ganolbwyntio ar ymgysylltu â rhanddeiliaid mewn pum ardal allweddol: gogledd Ynys Môn, Penrhyn Llŷn, Porthmadog i Aber-arth, Abergwaun i Aberdaugleddau, ac Abertawe i Borthcawl.

Gellir adrodd unrhyw achosion personol o weld maelgwn neu eu dal ar ddamwain trwy ddilyn y ddolen ganlynol: http://angelsharknetwork.com/#map. Gallwch gael mwy o wybodaeth am y prosiect yma: www.angelsharknetwork.com/cymru. Gall y rhai hynny sydd â diddordeb mewn bod yn rhan o’r prosiect gysylltu ag angelsharks@zsl.org i helpu i gadw un o’r siarcod prinnaf yn y byd.

Cymraeg

Arddangos gwaith arlunwyr lleol yn Oriel y Parc

Published

on

Yn Oriel y Parc yn ystod y gwanwyn hwn: Gwaith gan Michaela Holyfield ac Yvette Brown

BYDD dwy arddangosfa newydd gyffrous gan arlunwyr lleol yn cael eu dadorchuddio y mis Chwefror hwn yn Oriel a Chanolfan Ymwelwyr Oriel y Parc, Tyddewi.
Yn dilyn ei chyfnod preswyl llwyddiannus yn 2019, bydd Michaela Holyfield, arlunydd sy’n byw yn Ninbych-y-pysgod yn dychwelyd i Oriel y Parc gyda detholiad o’i gwaith yn cael ei ddangos ar ei ben ei hun yn yr arddangosfa. Mae arddangosfa ‘Taith’ yn cael ei hysbrydoli gan y dirwedd leol a stori’r Santes Non.
Dywedodd Michaela Hollyfield: “Mae fy ngwaith yn ymdrin â motiffau, sy’n cynrychioli metaffor symbolaidd i mi yn bersonol ynghyd â’r broses o arlunio. Y mwyaf yr ydw i’n ganiatau i’r broses arlunio gael ei hannibyniaeth ei hun, y mwyaf yr ydw i’n clywed beth y mae’r darlun yn ddweud wrthyf. Mae arlunio wedi dod yn rhywbeth sy’n ymddiried yn y broses greadigol ac yn caniatáu i’r darlun ymddangos yn organig.”
Wedi’i dylanwadu gan yr arlunwyr Symbolaidd Hodler a Munch, Mynegiadaeth Haniaethol a gwaith Peter Doig, mae Michaela yn creu darnau haniaethol, llachar sy’n archwilio’r broses o arlunio.
Bydd ‘Taith’ yn cael ei arddangos yn Ystafell Tyddewi rhwng Dydd Sul, 2 Chwefror a Dydd Llun, 30 Mawrth.
Yn ogystal, bydd ‘Byd o straeon bychain’ gan Yvette Brown yn dechrau ar ddydd Sul, 2 Chwefror. Adroddwr hunanaddefedig o ‘straeon celwydd golau’.
Mae Yvette yn defnyddio mannau bychain ar gyfer gwaith celf – o bobl biwtar yn prancio ar froc môr, at adar sy’n datgelu eu cyfrinachau y tu mewn i lyfrau sydd wedi cael eu hailddefnyddio neu fynegi eu barn ar Radio 4.
Dywedodd Yvette Brown: “Mae gen i arferiad o lwytho straeon celwydd golau i fannau bychain. Yn ddiweddar, rydw i wedi bod yn ail-greu llyfrau fel eu bod yn dweud stori wahanol i’r hyn yr oedden nhw’n ei ddweud yn wreiddiol, ac rydw i’n dweud llawer o gelwyddau am adar. Hefyd, mae gen i griw bach o gymeriadau sy’n cerdded o gwmpas ar ddarnau o froc môr ac maen nhw’n ddigon caredig i’ch caniatáu chi i lunio eich straeon eich hunain amdanyn nhw.”
Bydd ‘Byd o Straeon Bychain’ yn cael ei arddangos yn Ffenestri’r Ystafell Ddarganfod tan ddydd Gwener, 28 Chwefror.
Mae Oriel y Parc yn eiddo i Awdurdod Parc Cenedlaethol Arfordir Penfro ac yn cael ei redeg ganddo. Dyma hefyd gartref Amgueddfa Cymru-National Museum of Wales yn Sir Benfro.
Mae mynediad yn rhad ac am ddim ac mae’r adeilad yn gwbl hygyrch.
Er mwyn gweld yr arddangosfeydd, y digwyddiadau a’r gweithgareddau presennol ewch i www.orielyparc.com os gwelwch yn dda

Continue Reading

Cymraeg

Colin Jackson bydd ddysgu Cymraeg

Published

on

Colin Jackson: Athletwr yn neidio ar y cyfle i ddysgu Cymraeg

GYDA medal Olympaidd yn ei feddiant, mae Colin Jackson wedi arfer a hyfforddi’n galed er mwyn cyrraedd yr uchelfannau. Ond sut fydd pencampwr y byd gwibio a chlwydo yn delio gyda’r her o ddysgu Cymraeg?
Mae Colin, a gafodd ei fagu yng Nghaerdydd, wedi cael ei enwi fel y trydydd seleb i gymryd rhan yn gyfres newydd sbon ar S4C yng Ngwanwyn 2020 sef Iaith ar Daith.
Bydd Colin yn un o bump seleb – gan gynnwys Carol Vorderman a Ruth Jones – sy’n mynd ar daith i rannau gwahanol o Gymru gyda mentor adnabyddus sy’n gallu siarad Cymraeg, i geisio dysgu Cymraeg.
Yn achos Colin, y cyflwynydd teledu a radio Eleri Siôn yw’r mentor ac mae’r ddau yn ffilmio yn Aberystwyth a Chaerdydd dros y dyddiau nesaf.
Fel rhan o Iaith ar Daith, mae’n rhaid i bob un o’r selebs gyflawni nifer o sialensiau – ac un o rheini i Colin yw dangos ei fod yn gallu deall ac ymateb i gyfweliad yn y Gymraeg.
Colin, wedi galw mewn yn stiwdios y BBC yn Aberystwyth ac yn westai arbennig ar sioe Ifan Jones Evans ar BBC Radio Cymru ar ddydd Llun, 3 Chwefror.
Yn siarad cyn y sialens, fe ddywedodd Colin: “Dw i bach yn nerfus ac yn poeni braidd. Nerfau yw fy ngelyn pennaf! Dw i’n teimlo’n rhwystredig iawn os dw i methu dod o hyd i’r geiriau i fynegi fy hunan.
“Ond dw i’n gobeithio bydda i ac Eleri yn cael lot o hwyl. Dw i’n gobeithio bydd lot o chwerthin a bydd Eleri yn mwynhau’r profiad yn ogystal â helpu fi ar y daith. Fe fydd hi’n atgoffa fi o’r pethau dw i wedi anghofio ac yn gwneud imi ail-adrodd pethau ac i wir gael teimlad o’r iaith.”
Dywedodd Colin ei fod e eisiau dysgu Cymraeg oherwydd mae’n genfigennus o’i chwaer, yr actores Suzanne Packer, a’i gallu hi i siarad Cymraeg.
“Mae fy chwaer yn dysgu ac yn gwneud yn dda iawn. Dw i’n gweld bod siarad Cymraeg yn helpu hi gael perthynas mwy agos gyda Chymru. Dw i’n teimlo bod y gallu gyda fi ond bydda i’n cymryd y peth yn ara’ deg. Erbyn adeg yma blwyddyn nesa’ fe fydda i’n rhugl!”
“Mae gen i real chwant i ddysgu Cymraeg – dw i’n meddwl bod rhaid i chi wir eisiau gwneud e – mae’n rhywbeth sy’ tu fewn i chi,” meddai Colin.
A sut mae Colin yn teimlo am wneud y cyfweliad ar sioe Ifan Evans?
“Bydd yn teimlo fel y cyfweliad hiraf dw i erioed wedi gwneud!”, medd Colin. “Ond dwi’n edrych ymlaen. Cyn belled bod Ifan yn siarad yn araf a dyw’r cwestiynau dim yn rhy gymhleth bydda i’n iawn – fe wna i oroesi!”
Yn gynharach y mis yma, fe gyhoeddodd S4C bod y cyflwynydd Carol Vorderman a’r actores ac awdur Ruth Jones yn cymryd rhan yn Iaith ar Daith.
Un o dasgau Ruth oedd dysgu sgript a chael rhan ar yr opera sebon poblogaidd Pobol y Cwm a dydd Sul diwetha’, cyflwynodd Carol y tywydd ar S4C.
Cadwch lygaid allan am fwy o newyddion ar Iaith ar Daith dros yr wythnosau nesaf pan fydd dau wyneb cyfarwydd arall yn cael eu datgelu ynghyd â’u mentoriaid.
Os fethoch chi ymddangosiad Ruth ar Pobol y Cwm ar ddydd Mawrth, Ionawr 21 gallwch chi ddal i fyny ar S4C Clic neu BBC iPlayer

Continue Reading

Cymraeg

Merch o Lanelli yn ceisio cipio coron Miss Universe

Published

on

MAE LLANELLI yn fwy adnabyddus am ei rygbi na’i chysylltiad gyda’r byd harddwch, ond mae’r dref hefyd ar fap y pasiantau harddwch erbyn hyn, diolch i Emma Jenkins un o ferched tre’r sosban. Ym mis Rhagfyr y llynedd Emma oedd yn cynrychioli Prydain Fawr yng ngornest harddwch fwya’r bydysawd, Miss Universe yn Atlanta.

Mewn portread agored, cawn ddod i adnabod Emma wrth iddi gystadlu am goron Miss Universe 2019. Cawn hefyd weld beth yw realiti bywyd i fenyw mwyaf prydferth Prydain yn DRYCH: Miss Universe a fydd i’w gweld ar S4C ar 2 Chwefror am 9.00. Byddwn yn dod i’w hadnabod oddi ar y catwalks a’r byd ffasiwn.

Dywedodd Emma, sy’n 26 mlwydd oed, “Miss Universe yw’r freuddwyd ers ennill Miss Cymru yn 2015. I gyrraedd, mae angen ennill Miss Prydain Fawr ac mae honno ei hun yn gystadleuaeth fawr ac anodd, o ni wir ddim yn credu y byddwn yn cal fy newis. Roeddwn wedi tynnu allan dwy waith o’r blaen gan fod llais yn fy mhen yn dweud fy mod i ddim digon da.
“Mae’n fraint bod ymhlith y 90 o ferched profiadol a hyderus sy’n cystadlu am Miss Universe. Mae rhai ohonynt yn gyfreithwyr hawliau dynol a rhai yn athrawon. Dyna beth y ni mewn gwirionedd, merched cyffredin sydd eisiau gwneud gwahaniaeth. Ma’n hawdd anghofio pwer un person i neud pethau da. Does dim cattyness fel ma pobl yn feddwl. Dwi jyst yn ferch o Lanelli sy’n trio gwneud gwahaniaeth.”

Cyn cyrraedd America, bydd Emma’n gadael cefn gwlad sir Gâr am slymiau India, i ymweld â Stop Acid Attacks, un o’r elusennau ma hi’n ei chefnogi. Sut bydd y profiad yn effeitho arni?

Gyda pwyslais mawr ar godi arian, bydd enillydd Miss Universe yn cael eu cyflogi am flwyddyn, yn cael fflat yn Efrog newydd ac yn gweithio i godi ymwybyddiaeth o waith dyngarol o’u dewis. Mae’r gystadleuaeth fawreddog, a sefydlwyd yn Long Beach, California yn 1952, yn cael ei wylio gan dros hanner biliwn o bobl ac yn cael ei ddarlledu mewn mwy na 150 o wledydd. Wrth brofi cyffro’r byd hudol, cawn hefyd weld tu ôl y llen a darganfod beth sy’n ysgogi Emma.

“Rwyf wedi cael fy siâr o frwydrau ar ôl bod mewn perthynas ddinistriol. Roedd yn amser anodd iawn – un nad ydwyf wedi gallu siarad amdano yn gyhoeddus o’r blaen. Yn sicr, mae wedi fy ngwneud yn benderfynol o lwyddo.

“Hap a damwain oedd dod mewn i’r byd ma pan o ni’n 16 mlwydd oed. O ni’n gwybod dim am pageants nes cael fy nghyflwyno gan Huw Fash. Nawr, dwi wrth fy modd yn trafod a ceisio newid y ffordd ma pobl yn feddwl amdanynt.

“Mae pethe wedi newid ers amser vital stats ar y screen a phan oedd merched prin yn siarad. Nawr, personoliaeth sy’n bwysig ac mae harddwch yn cyfri am llai na hanner y pwyntiau. Mae cymaint o bobl ifanc heddiw yn becso dim am y byd. Gall y beirniad ofyn am unrhyw bwnc cyfoes felly mae’n rhaid cael barn a gwybod sut i’w fynegi.”

Beth fydd ffawd Emma yn y gystadleuaeth fawreddog? A fydd y daith yn newid ei bywyd? A fydd hi’n dychwelyd i Lanelli fel Miss Universe? Beth fydd ymateb y dref petae hi’n ennill?

Bwriad DRYCH: Miss Universe yw herio agweddau a chynnig persbectif ffres o’r pasiant, beth mae’n ei symboleiddio, sut mae’r ornest wedi newid dros y blynyddoedd a sut mae ein barn o harddwch wedi esblygu. Mewn gwledd weledol, bydd cyfle unigryw i brofi pasiant mwya’r byd trwy lygaid y ferch gyffredin o Lanelli.

Continue Reading
News1 day ago

Man arrested over illegal body piercings on teenage girls

A 69-YEAR-OLD man from Haverfordwest has been arrested by police, under suspicion of illegally carrying out body piercings on teenage...

News4 days ago

Protest planned after Town Council votes to keep child rapist’s portrait

A PROTEST will be held on Monday (Feb 24) from 3pm. Organisers said: “This is for Pembroke Town Council to...

News4 days ago

Distressed man in threat to jump

A MAN in an ’emotional state of distress’ has been taken into care after threatening to jump from the Cleddau...

News6 days ago

Nine Dyfed-Powys Police officers assaulted in one weekend

NINE Dyfed-Powys Police officers were assaulted in five incidents over the weekend, including a Special Constable who was bitten while...

News6 days ago

Stepaside: Residents group seeks to stop building of 80 houses

A PLANNING application is causing controversy in south Pembrokeshire. Stepaside and Pleasant Valley Residents Group have said that they are...

News7 days ago

Met Office: More rain and flooding warnings for Wales

ALTHOUGH the severe weather associated with Storm Dennis has passed, there is further wet and windy weather to come this...

News1 week ago

Public should ‘be alert’ as flood water causes disruption across Wales

NATURAL RESOURCES WALES is warning people to be alert as flood water causes disruption across Wales. Coastal areas in west...

News2 weeks ago

Farmer Sean Burns has been given a 20 weeks custodial sentence

THE FARMER behind the ‘farm of horrors’, Bramble Hall Farm, in Pembroke has been sent to prison following a sentencing...

News2 weeks ago

Rear windscreen smashed, Haverfordwest

DYFED-POWYS POLICE is investigating after a car window was smashed in Haverfordwest. The red Volkswagen Golf was parked in Castle...

News2 weeks ago

Cabinet recommends 5% Council Tax rise

AT ITS meeting on Monday this week, the Council’s Cabinet decided to recommend a Council Tax rise of 5% for...

Popular This Week