Connect with us
Advertisement
Advertisement

Cymraeg

Beirniadodd Brexit anghytundeb llwyr gan ASau

Published

on

CYN WYTHNOS hollbwysig yn y Senedd, mae AS Plaid Cymru Jonathan Edwards wedi beirniadu Llafur a’r ceidwadwyr am eu rhan yn creu’r impasse presennol ynghylch Brexit.

Yr oedd Mr Edwards yn hallt ei feirniadaeth o’r ddwy blaid yn San Steffan am bleidleisio i gychwyn y broses o adael yr UE ar waethaf rhybuddion ar y pryd gan Blaid Cymru y byddai eu gweithredoedd yn arwain at ann. Taniwyd Erthygl 50 ddwy flynedd yn ôl i’r Sadwrn diwethaf (30 Mawrth).

Ar Ddydd Ffŵl Ebrill, dywedodd Mr Edwards wedi’r “mis Mawrth mwyaf di-drefn ers cyn cof”, mai May a Corbyn oedd y “ffyliaid Ebrill mwyaf.”

Cyn yr ail rown ar ddydd Llun o bleidleisiau dangosol, bydd Plaid Cymru hefyd yn estyn allan at ASau ar draws y gagendor gwleidyddol i geisio dod o hyd i ateb i impasse Brexit yn y Senedd. Yn benodol, byddant yn ceisio dod o hyd i ffurf ar Bleidlais y Bobl allai ddenu mwyafrif yn Nhŷ’r Cyffredin.

Meddai Jonathan Edwards AS: “Ddwy flynedd yn ôl, yn union cyn i Lafur a’r Ceidwadwyr bleidleisio i gychwyn proses Erthygl 50, fe rybuddiais y byddai ei danio heb gynllun yn cael ei gofio mewn hanes fel un o’r gweithredoedd esgeulus mwyaf dinistriol ers Cyrch y Frigâd Ysgafn.

“Gwnaeth arweinyddion y ddwy blaid fwyaf anwybyddu ein rhybuddion, gan roi’r chwip ar eu ASau i lamu’n gibddall dros ddibyn Brexit. Yr oedd y ddwy blaid wedi’u dallu gan obsesiwn gyda swcro’r bleidlais Adael yn anad dim, heb weld y gwrth-ddweud yn eu haddewidion.

“Mae’r balchder a’r blerwch y rhybuddiais amdanynt yn awr wedi achosi’r chwalfa waethaf yng ngwleidyddiaeth Prydain yn ystod f’oes i. Ac nid yw drosodd eto o bell ffordd.

“Mae Corbyn a May wedi tybio mai ffyliaid yw pobl Cymru, ond wedi’r mis Mawrth mwyaf di-drefn ers cyn cof, hwy yw’r ffyliaid Ebrill mwyaf.”

Wrth ymateb i’r ffaith fod Llywodraeth San Steffan wedi ei threchu eto ar fater cytundeb Brexit, dywedodd arweinydd Plaid Cymru yn San Steffan, Liz Saville Roberts AS: “Un diwrnod eto, y Llywodraeth yn colli eto ar eu cytundeb Brexit ffaeledig. Fe wnaethom ni rybuddio’r Prif Weinidog na fyddai gwahanu’r Cytundeb Ymadael a’r Datganiad gwleidyddol yn datrys dim, ac unwaith eto, roedden ni’n iawn.

“Mae gorfodi pleidlais ar delerau ein hymadawiad, anwybyddu unrhyw fanylion am ein perthynas yn y dyfodol, yn methu â rhoi i’n cymunedau, ein cwmnïau na’r pedair gwlad y sicrwydd maent ei angen – Brexit dall go-iawn.

“Mae San Steffan wedi profi nad oes modd iddynt ddod i benderfyniad. Dyma ni’n sownd mewn cylch diddiwedd o fethu gwneud dim, heb obaith y bydd Tŷ’r Cyffredin yn torri anghytundeb Brexit. Os yw’n iawn i’r Torïaid drio dro ar ôl tro i benderfynu ar ein dyfodol yn Ewrop, sut mae ganddyn nhw’r wyneb i honni nad yw’r bobl rywsut yn deilwng o refferendwm, fydd yn rhoi’r llais terfynol?

“Mae Prydain wedi torri, a dyw San Steffan ddim yn gweithio – mae mor syml â hynny. Mae pobl Cymru yn haeddu gwell na’r ymerodraeth doredig yr undeb fethiannus yma. Mae seiliau’r wladwriaeth yn gwegian, a rhaid i Gymru edrych at Ewrop ac atom ein hunain i sicrhau ein dyfodol.”

Continue Reading

Cymraeg

Dogfen DRYCH ar restr fer Gwobrau Grierson 2020

Published

on

MAE S4C a Chwmni Da yn falch o gyhoeddi bod dogfen Eirlys, Dementia a Tim ar restr fer Gwobrau Grierson 2020.
Y Gwobrau Grierson, sydd hefyd yn cael ei hadnabod fel The British Documentary Awards, yw digwyddiad mwyaf yng nghalendr dogfennau yn y DU. Mae’r gwobrau yn adnabod ac yn dathlu dogfennau sy’n profi safon, creadigrwydd, gwreiddioldeb a rhagoriaeth.
Mae’r ddogfen, a gafodd ei chynhyrchu gan Gwmni Da ar gyfer cyfres DRYCH S4C – cyfres o ddogfennau gafaelgar sy’n adlewyrchu bywyd yng Nghymru heddiw – wedi ei henwebu yng nghategori ‘Dogfen Sengl Orau – Cartref’.
Mae Eirlys, Dementia a Tim, rhaglen a gafodd ei ddarlledu’n wreiddiol ym mis Ionawr 2020, yn adrodd stori dau hen ffrind sy’n cwrdd unwaith eto ar ôl dilyn llwybrau go wahanol yn eu bywyd. Mae’r ddogfen yn rhoi portread gwahanol i’r arfer o berson sy’n byw gyda Alzheimer’s ac yn dosbarthu neges bwerus gan Eirlys, i beidio bod ofn.
Meddai’r Cynhyrchydd, Sion Aaron: “Rwy’n hynod o falch bod ein dogfen wedi cael ei henwebu. Mae gan Tim Lynn ac Eirlys Smith stori arbennig iawn i’w ddweud, sy’n wefreiddiol ac ar brydiau yn ddigrif. Mae dementia yn cyffwrdd gymaint o fywydau ac rydym ni wedi trio ein gorau i bortreadu’r realiti sy’n wynebu pobl fel Eirlys sy’n byw gydag Alzheimer’s cynnar.”
Meddai Dylan Huws, Uwch Gynhyrchydd y rhaglen: “Mae’r Gwobrau Grierson yn wobrau mawreddog ac mae hi’n fraint bod ymysg yr enwau mawr ar y rhestr. Mae hyn yn dangos ein bod ni’n gallu cynhyrchu straeon heriol ac atyniadol yn y Gymraeg sy’n sefyll ymysg y gorau yn y byd.”
Meddai Llinos Wynne, Comisiynydd Ffeithiol S4C: “Weithiau, mae ‘na gomisiwn sy’n wirioneddol yn cyffwrdd y galon. Mae Eirlys, Dementia a Tim yn enghraifft wych o hynny. Dyma raglen ddogfen a lwyddodd i roi portread gwahanol i’r arfer o berson sy’n byw gydag Alzheimers gan gyfleu neges bwerus a phositif i beidio bod ofn. Dwi’n hynod falch fod y ffilm hon wedi ei henwebu ac yn cael ei gweld ochr yn ochr gyda dogfennau mwyaf pwerus y DU. Llongyfarchiadau mawr i’r tîm i gyd.”
Gyda holl ddarlledwyr y DU yn gallu cystadlu, Eirlys, Dementia a Tim yw unig gynrychiolydd Cymru yng Ngwobrau Grierson.
Mi fydd y noson wobrwyo ar y 10fed o Dachwedd 2020 yng Nghanolfan Southbank, Llundain.

Continue Reading

Cymraeg

Ail-ymweld â Gwesty Aduniad

Published

on

DROS y blynyddoedd mae ‘na westy arbennig sydd wedi newid bywydau am byth. Mae’r gyfres Gwesty Aduniad wedi dod â phobl yn ôl at ei gilydd, a hynny weithiau ar ôl oes ar wahân.
Roedd rhai eisiau dweud diolch; eraill angen ymddiheuro cyn iddi fod yn rhy hwyr. O deuluoedd ar wasgar i arwyr wnaeth achub bywydau, o gyn-gariadon i ddarganfod perthynas am y tro cyntaf, mae’r Gwesty hwn wedi dad-gloi stôr o straeon.
Ond sut beth oedd darganfod teulu neu ffrindiau coll? A sut wnaeth bywyd newid ar ôl yr aduniadau?
Mewn cyfres newydd, Goreuon Gwesty Aduniad, sy’n dechrau ar 17 Awst, cawn ail ymweld â rhai wnaeth brofi’r wefr o wireddu breuddwydion, a chael gwybod ychydig mwy am y broses o sut i ddod o hyd i deulu gwaed, wrth brofi eto rhai o aduniadau mwyaf cofiadwy’r gyfres – a chlywed be ddigwyddodd wedyn.
Bydd thema arbennig i bob rhaglen, gan gynnwys ‘Chwilio am Dad’ ‘Cyfrinachau’, ‘Ffrindiau Oes’, ‘Brodyr a Chwiorydd’ ‘Dweud Diolch’ ac ‘O Ben Draw Byd’. Ond troi at luniau mae’r rhaglen gyntaf, ‘Y Stori tu ôl i’r Llun’, lle cawn ail-fyw stori dau berson oedd yn chwilo am deulu gwaed a chlywed eu hanes wedyn ar ôl bod yn y gwesty.
Pan ddaeth Cheryl Davies o hyd i lun o fabi yn ei thŷ yn San Clêr yn 2017 fe sylweddolodd mai hwn oedd y cliw oedd angen arni i geisio dod o hyd i’r ferch fach roddodd ei chwaer i’w mabwysiadu 50 mlynedd ynghynt. O fewn 6 mis wedi i Cheryl gysylltu â Gwesty Aduniad gyda’r gobaith o ddod ag oes o chwilio i ben, daeth newyddion da.
“Ar ôl addo i Elinor byddwn i’n ffindo Helen, doeddwn i ddim yn gwybod byddai mor galed” meddai Cheryl.
Cawn glywed sut wnaeth y wybodaeth angenrheidiol yn y llun hollbwysig helpu darganfod ei nith oedd wedi’i magu dan yr enw Virginia, a chawn ail-fyw’r aduniad bythgofiadwy.
“Pan weles i hi, dwi ddim yn gallu esbonio sut o’n i’n teimlo, achos roedd hi yna – dim jest meddwl amdani fel o’n i wedi gwneud am 50 mlynedd. Heblaw am Westy Aduniad byddwn i ddim wedi dod o hyd iddi” ychwanega Cheryl.
Ond beth ddigwyddodd nesaf? Yn y gyfres cawn glywed am y llawenydd wedi’r aduniad wrth i bawb ddod at ei gilydd a chreu teulu cyflawn o’r diwedd.
Stori am sut mae hen lun yn medru camarwain pobl oedd un John Jones o Lechryd, Ceredigion pan drodd at Westy Aduniad wedi blynyddoedd o chwilio am hanes ei dad.
A llun fu’n ganolog i stori Trebor Roberts o Lansannan hefyd – llun oedd wedi’i gario yn ei waled am ddegawdau.
Mae gan y tri hyn bellach stôr o luniau newydd i’w trysori i’r dyfodol. Ymunwch â’r daith emosiynol, fydd yn cynhesu’r galon yn y gyfres newydd hon.

Continue Reading

Cymraeg

Mae defnydd cynyddol o dechnoleg yn helpu dysgwyr Cymraeg

Published

on

MAE Gweinidog y Gymraeg, Eluned Morgan, wedi pwyso ar y niferoedd uwch nag erioed sy’n dysgu Cymraeg yn ddigidol i gymryd rhan yn Eisteddfod rithiol AmGen eleni.
Wrth siarad yn yr Eisteddfod AmGen, sy’n cael ei chynnal yn rhithiol eleni mewn ymgais i sicrhau y gall pobl ddal i gwrdd i ddathlu’r Gymraeg a diwylliant Cymru, datgelodd y Gweinidog ei bod wrth ei bodd yn clywed mai’r Gymraeg yw’r seithfed iaith fwyaf poblogaidd i’w dysgu ar ap iaith Duolingo yn y DU, a’i bod felly yn fwy poblogaidd na Tsieineeg.
Cofrestrodd mwy o bobl y DU nag erioed i ddysgu Cymraeg ar yr ap rhwng Mawrth a Mehefin eleni.
Mewn ymgais i estyn allan at ddysgwyr Cymraeg sy’n cynhesu at yr iaith, bydd yna weithgareddau dyddiol, megis sesiynau blasu Cymraeg, a digwyddiadau i ddysgwyr.
Bydd yna ddigwyddiadau hefyd i roi cyfleoedd i blant barhau i siarad a chlywed y Gymraeg y tu allan i’r ysgol, gan gynnwys straeon, gemau a cftau, a chaiff hyn ei gysylltu ag ymgyrch Llond Haf o Gymraeg.
Mae Llywodraeth Cymru wedi gosod targed uchelgeisiol, sef sicrhau miliwn o siaradwyr Cymraeg erbyn 2050 ac mae am gyrraedd y nod drwy strategaeth Cymraeg 2050.
Ym mis Ebrill, cymeradwyodd y Gweinidog gyfraniad ychwanegol o £500,000 tuag at Eisteddfod eleni, yn ogystal â chyllid craidd Llywodraeth Cymru o £603,000, er mwyn sicrhau dyfodol ariannol yr Eisteddfod a chaniatáu i’r Eisteddfod rithiol ddigwydd.
Yn ystod sesiwn banel i drafod gwahanol agweddau ar ddwyieithrwydd yng Nghymru, dywed y Gweinidog fod y cyfnod clo yn rhoi’r cyfle perffaith i bobl fireinio eu sgiliau Cymraeg.
Meddai Gweinidog y Gymraeg a Chysylltiadau Rhyngwladol, Eluned Morgan: “Mae’n wych gweld cymaint o bobl yn achub ar y cyfle i ddefnyddio technoleg i wella eu Cymraeg.
“A’r Ganolfan Dysgu Cymraeg Genedlaethol hefyd yn gweld cynnydd nodedig yn y bobl sy’n cofrestru i ddysgu ar-lein, mae’n dangos sut y gall technoleg ei gwneud yn bosibl i genhedlaeth newydd ddysgu’r Gymraeg.
“Mae’n siom na all yr Eisteddfod ddigwydd fel arfer eleni, ond dw i’n ei llongyfarch am greu AmGen a dw i’n edrych ymlaen at gymryd rhan mewn panel i drafod gwahanol agweddau ar ddwyieithrwydd yng Nghymru.
“Mae dyfnhau ein dealltwriaeth o ddwyieithrwydd yn rhan allweddol o’n hymdrechion i hyrwyddo strategaeth Cymraeg 2050.”

Continue Reading
News2 days ago

Police investigate ‘Chinese government vehicle’ spotted near Puma Oil Terminal

POLICE have confirmed that they are conducting “the appropriate enquiries” after a suspicious vehicle was spotted in the vicinity of...

News3 days ago

Tenby: Police investigate overnight burglaries and theft

POLICE are investigating two burglaries and a theft which occurred sometime overnight 9th/10th August in Tenby. At approximately 2am this...

News3 days ago

Sageston: Police remove convicted sex offender as Welsh Warriors protest

POLICE have removed a convicted sex offender from a sleepy Sageston street during a protest organised by the Welsh Warriors...

News6 days ago

Monkton man with ‘no regard for the law’ jailed for two attempted robberies

A MAN who threatened to stab a vulnerable victim just a day after trying to commit a robbery against a...

News6 days ago

Surge in reports of personal watercraft incidents on the South Pembrokeshire Coast

THE NATIONAL PARK is appealing for riders of personal watercraft to consider the impact of their activities on other visitors...

News7 days ago

Police ask communities to stay alert to prevent raves this weekend

Police are asking communities to stay alert to prevent raves this weekend. As we head into the weekend, police are...

News7 days ago

Haverfordwest: Appeal for information following incident at Morrisons

POLICE are investigating a shoplifting and assault allegation which occurred at approximately 3.20pm on Saturday (Aug 1) at Morrisons, Haverfordwest....

News1 week ago

Dowson hits out as complaints dismissed

CONTROVERSIAL Pembroke Dock County Councillor Paul Dowson has hit out at his critics after Wales’ Public Services Ombudsman rejected complaints...

News1 week ago

Haverfordwest: Tributes from family for Lola James, 2

DAN THOMAS, the father of two-year-old Lola James from Haverfordwest, who sadly died in hospital on July 21, has paid...

News1 week ago

Milford Haven coastguards launch six lifeboats and task helicopter to hoax call

MILFORD HAVEN Coastguard Operations Centre swung into action last night following an emergency call, tasking SIX lifeboats and a rescue...

Popular This Week