Connect with us
Advertisement
Advertisement

Cymraeg

Beirniadodd Brexit anghytundeb llwyr gan ASau

Published

on

CYN WYTHNOS hollbwysig yn y Senedd, mae AS Plaid Cymru Jonathan Edwards wedi beirniadu Llafur a’r ceidwadwyr am eu rhan yn creu’r impasse presennol ynghylch Brexit.

Yr oedd Mr Edwards yn hallt ei feirniadaeth o’r ddwy blaid yn San Steffan am bleidleisio i gychwyn y broses o adael yr UE ar waethaf rhybuddion ar y pryd gan Blaid Cymru y byddai eu gweithredoedd yn arwain at ann. Taniwyd Erthygl 50 ddwy flynedd yn ôl i’r Sadwrn diwethaf (30 Mawrth).

Ar Ddydd Ffŵl Ebrill, dywedodd Mr Edwards wedi’r “mis Mawrth mwyaf di-drefn ers cyn cof”, mai May a Corbyn oedd y “ffyliaid Ebrill mwyaf.”

Cyn yr ail rown ar ddydd Llun o bleidleisiau dangosol, bydd Plaid Cymru hefyd yn estyn allan at ASau ar draws y gagendor gwleidyddol i geisio dod o hyd i ateb i impasse Brexit yn y Senedd. Yn benodol, byddant yn ceisio dod o hyd i ffurf ar Bleidlais y Bobl allai ddenu mwyafrif yn Nhŷ’r Cyffredin.

Meddai Jonathan Edwards AS: “Ddwy flynedd yn ôl, yn union cyn i Lafur a’r Ceidwadwyr bleidleisio i gychwyn proses Erthygl 50, fe rybuddiais y byddai ei danio heb gynllun yn cael ei gofio mewn hanes fel un o’r gweithredoedd esgeulus mwyaf dinistriol ers Cyrch y Frigâd Ysgafn.

“Gwnaeth arweinyddion y ddwy blaid fwyaf anwybyddu ein rhybuddion, gan roi’r chwip ar eu ASau i lamu’n gibddall dros ddibyn Brexit. Yr oedd y ddwy blaid wedi’u dallu gan obsesiwn gyda swcro’r bleidlais Adael yn anad dim, heb weld y gwrth-ddweud yn eu haddewidion.

“Mae’r balchder a’r blerwch y rhybuddiais amdanynt yn awr wedi achosi’r chwalfa waethaf yng ngwleidyddiaeth Prydain yn ystod f’oes i. Ac nid yw drosodd eto o bell ffordd.

“Mae Corbyn a May wedi tybio mai ffyliaid yw pobl Cymru, ond wedi’r mis Mawrth mwyaf di-drefn ers cyn cof, hwy yw’r ffyliaid Ebrill mwyaf.”

Wrth ymateb i’r ffaith fod Llywodraeth San Steffan wedi ei threchu eto ar fater cytundeb Brexit, dywedodd arweinydd Plaid Cymru yn San Steffan, Liz Saville Roberts AS: “Un diwrnod eto, y Llywodraeth yn colli eto ar eu cytundeb Brexit ffaeledig. Fe wnaethom ni rybuddio’r Prif Weinidog na fyddai gwahanu’r Cytundeb Ymadael a’r Datganiad gwleidyddol yn datrys dim, ac unwaith eto, roedden ni’n iawn.

“Mae gorfodi pleidlais ar delerau ein hymadawiad, anwybyddu unrhyw fanylion am ein perthynas yn y dyfodol, yn methu â rhoi i’n cymunedau, ein cwmnïau na’r pedair gwlad y sicrwydd maent ei angen – Brexit dall go-iawn.

“Mae San Steffan wedi profi nad oes modd iddynt ddod i benderfyniad. Dyma ni’n sownd mewn cylch diddiwedd o fethu gwneud dim, heb obaith y bydd Tŷ’r Cyffredin yn torri anghytundeb Brexit. Os yw’n iawn i’r Torïaid drio dro ar ôl tro i benderfynu ar ein dyfodol yn Ewrop, sut mae ganddyn nhw’r wyneb i honni nad yw’r bobl rywsut yn deilwng o refferendwm, fydd yn rhoi’r llais terfynol?

“Mae Prydain wedi torri, a dyw San Steffan ddim yn gweithio – mae mor syml â hynny. Mae pobl Cymru yn haeddu gwell na’r ymerodraeth doredig yr undeb fethiannus yma. Mae seiliau’r wladwriaeth yn gwegian, a rhaid i Gymru edrych at Ewrop ac atom ein hunain i sicrhau ein dyfodol.”

Continue Reading

Cymraeg

Mwynhewch wledd o hwyl y Pasg ym Mharc Cenedlaethol

Published

on

OS YDYCH chi’n chwilio am rywle newydd i’w ddarganfod neu eisiau hwyl i’r teulu cyfan yn ystod gwyliau’r Pasg, mae Parc Cenedlaethol Arfordir Penfro yn addo cynnig amrywiaeth eang o weithgareddau yn ystod Blwyddyn Darganfod.

Bydd holl fwrlwm y Pasg yn aros amdanoch yng Nghastell a Melin Heli Caeriw, Pentref Oes Haearn Castell Henllys ac Oriel a Chanolfan Ymwelwyr Oriel y Parc, a bydd amrywiaeth o brofiadau eraill i’w mwynhau yn nhirwedd y Parc Cenedlaethol.

Bydd Pentref Oes Haearn Castell Henllys yn rhoi cyfle i chi Brofi’r Oes Haearn ar 25 a 27 Ebrill, i brofi sut oedd bywyd 2,000 o flynyddoedd yn ôl. Codir tâl bychan am weithgareddau yn ogystal â’r pris mynediad arferol.

Bydd Diwrnodau Hwyl y Pasg ar 19, 20 a 21 Ebrill yn rhoi cyfle i chi ddarganfod sgil newydd neu ddilyn Helfa’r Pasg. Codir tâl bychan am weithgareddau yn ogystal â’r pris mynediad arferol.

Am fanylion llawn gan gynnwys yr holl ddigwyddiadau, prisiau mynediad ac amseroedd agor, ewch i www.castellhenllys.com neu ffoniwch 01239 891319.

Yng Nghastell a Melin Heli Caeriw, gallwch ymuno â Helfa’r Gwningen Basg o 13-28 Ebrill, sy’n golygu neidio o gwmpas y Castell yn chwilio am gliwiau. Dewch o hyd i’r holl gliwiau i hawlio gwobr flasus. £1 y plentyn yn ogystal â’r pris mynediad arferol.

I’r rheini sydd am roi cynnig ar rywbeth newydd, bydd Rhoi Tro ar: Y Cwrwgl ar 21, 22 a 23 Ebrill yn gyfle i chi roi cynnig ar y cwch traddodiadol un person ar Bwll Melin Caeriw, yn dilyn hyfforddiant arbenigol. Pris mynediad arferol yn ogystal â £5 am sesiwn 15 munud neu £10 am sesiwn 30 munud. Mae’n syniad da i gadw lle ymlaen llaw.

Am fanylion llawn gan gynnwys yr holl ddigwyddiadau, prisiau mynediad ac amserau agor ewch i www.carewcastle.com neu ffoniwch 01646 651782.

Yn Oriel a Chanolfan Ymwelwyr Oriel y Parc, gallwch herio Helfa Drysor y Pasg i 21 Ebrill er mwyn dod o hyd i’r cliwiau sydd wedi’u cuddio o amgylch y Ganolfan a’r tir gerllaw gyda’r nod o ddatgelu’r ateb cudd i ennill gwobr. £2 y ddalen.

Bydd y gweithdy Darganfod Celf ar 23 Ebrill yn annog plant i fod yn greadigol a chynhyrchu campwaith i fynd adref gyda nhw, ar ôl archwilio’r oriel i ddod o hyd i ysbrydoliaeth. £3 y plentyn.

Am fanylion llawn, gan gynnwys yr holl ddigwyddiadau, prisiau ac amseroedd agor, ewch i www.orielyparc.co.uk neu ffoniwch 01437 720392.

I’r rheini sydd â diddordeb mewn daeareg a hanes, bydd taith dywys Darllen y Dirwedd: Taith drwy Amser o gwmpas Penmaen Dewi ar 24 Ebrill yn datgelu cyfoeth o nodweddion hanesyddol a naturiol. Bydd y llwybr pum milltir yn pasio drwy dystiolaeth o fywyd y cyfnod Neolithig, yr Oes Haearn a’r Oesoedd Canol a bydd yn costio £4 y person.
I gadw lle ar y digwyddiadau hyn, ffoniwch 01437 720392.

I weld manylion yr holl weithgareddau a’r digwyddiadau sy’n cael eu cynnal gan Awdurdod y Parc Cenedlaethol ewch i www.arfordirpenfro.cymru/digwyddiadau neu fel arall casglwch gopi o Coast to Coast.

Continue Reading

Cymraeg

Portread cignoeth o’r bobl sy’n rheoli pla

Published

on

MAE rheolwyr pla yn bobl ymroddedig sy’n cadw cefn gwlad yn lan i bawb – i’r ffermwyr sy’n gweithio yno, i warchod byd natur ac i bobl y dref i fynd i fwynhau cefn gwlad. 

Yn y rhaglen ddogfen DRYCH: Pla ar S4C nos Sul, 21 Ebrill, 9.00pm, byddwn yn dilyn amrywiaeth ddiddorol o’r bobl sy’n gwneud y swydd hollbwysig yma ar ffermydd a thiroedd agored yng ngogledd a gorllewin Cymru. O’r drudwy i’r twrch daear, o’r llwynog i’r gŵydd gwyllt, o’r wiwer lwyd i’r llygoden fawr, mae’r rheolwyr pla yn barod i’w rheoli ymhob tywydd dros y pedwar tymor.

Dyna i chi reolwyr pla Cyngor Sir Ceredigion, y Wardeiniaid Cymunedol Nigel Jones a Roy Noble, sydd wedi gweithio gyda’i gilydd ers blynyddoedd lawer ac yn dweud eu bod wrth eu bodd gyda’r gwaith o fynd i’r afael â phroblemau plâu.

Mae’r camerâu yn eu dilyn ar nifer o ffermydd y sir wrth iddyn nhw ddefnyddio gwenwyn a maglau i ddal llygod mawr, a’u hatal rhag lledaenu clefydau a bwyta porthiant anifeiliaid.

Meddai Nigel, “Mae’r llygod mawr ymhob man; maen nhw’n experts ar fyw ar unrhyw beth maen nhw’n galler gadael eu marc ar bopeth. Sach chi byth yn mynd i gael gwared arnyn nhw, y cwbl allwch ei wneud yw cadw’r numbers lawr.”

Mae Trystan Bevan, sy’n ffermio yn Eryri, yn benderfynol o reoli plâu ar dir ffermio a thir agored. Ei brif gonsyrn yw rheoli llygod mawr, gan ddefnyddio gynau a chŵn daear, ond mae hefyd yn dal tyrchod daear, sy’n troi tir pori, ac yn clirio gwyddau , sy’n domi’r tir, trwy saethu i’r awyr.

“Does gen i ddim problem hefo’r un anifail, nid lladd er mwyn lladd ydi o, ond lladd er mwyn medru parhau hefo’n busnes amaeth,” meddai Trystan.

I lawr yn Sir Benfro, mae teulu Charlie yn cadw 3,000 o wartheg godro ar ddwy fferm. Mae’r drudwennod yn bla yno gydol misoedd y gaeaf ac maen nhw’n gwario miloedd o bunnoedd yn cyflogi pobl saethu bangers i geisio atal yr adar rhag bwyta a domi dros fwyd anifeiliaid.

Mae’r ffermwr Gethin o Geredigion yn wynebu’r un heriau anodd gyda drudwennod: “Maen nhw’n torri dy galon di,” meddai, “Efallai eu bod nhw’n edrych yn dda ar y pier yn Aberystwyth, ond maen nhw’n bla yma.”

Mae Meurig Rees, swyddog cadwraeth Cymru BASC, y Gymdeithas Saethu A Chadwraeth, yn gweithio i leihau poblogaethau rhai anifeiliaid.

Rydym yn ei ddilyn ar gynefinoedd fferm a thir gwyllt wrth iddo faglu gwiwerod llwyd, sy’n bygwth bodolaeth y gwiwerod coch brodorol, ac yn saethu llwynogod, sy’n lladd defaid a dofenod.

“Mae saethu a chadwraeth yn mynd law yn llaw ‘da’i gilydd yng nghefn gwlad. Ry’n ni’n saethu un anifail i achub anifail arall“meddai Meurig.Byddwn i yn gadael y darn lladd er mwyn lladd gan ei fod yn atgyfnerthu y pwynt nad trohy hunters mo rhain.

Continue Reading

Cymraeg

Cynulliad yn dechrau dathliadau pen-blwydd ugeinfed

Published

on

AR DYDD Iau, 21 Mawrth, cyhoeddodd Cynulliad Cenedlaethol Cymru raglen o ddigwyddiadau i nodi 20 mlynedd ers ei sefydlu yn 1999.

Cynhelir nifer o ddigwyddiadau dros fisoedd yr haf, gan orffen gyda gŵyl ddemocratiaeth ddiwedd mis Medi, lle bydd ffigurau blaenllaw o’r celfyddydau, chwaraeon, newyddiaduraeth a gwleidyddiaeth yn dod ynghyd ym Mae Caerdydd. Bydd y rhaglen lawn yn dathlu ac yn trafod llwyddiannau’r ugain mlynedd diwethaf, ond hefyd yn canolbwyntio ar ddyfodol Cymru ac yn ymgysylltu â phobl, grwpiau a sefydliadau ledled y wlad.

Bydd y rhaglen 20 mlynedd yn cychwyn ar 6 Mai, union ugain mlynedd ers i bobl Cymru fynd i bleidleisio am y tro cyntaf erioed yn etholiadau’r Cynulliad. Bydd y Senedd yn agor ei drysau i’r cyhoedd gael dod i ymchwilio i hanes, pwerau ac uchelgeisiau’r Cynulliad drwy amrywiaeth o weithgareddau a digwyddiadau cyhoeddus a fydd wedi’u hanelu at bob oedran. Bydd arddangosfa newydd yn cael ei dadorchuddio yn olrhain hanes datganoli yng Nghymru.

Ar y diwrnod canlynol, sef 7 Mai, bydd y Llywydd a’r Prif Weinidog yn annerch y Cynulliad yn ffurfiol gerbron aelodau a etholwyd i’r Cynulliad ers 1999. Yn ddiweddarach y noson honno, bydd Aelodau Cynulliad blaenorol a chyfredol yn dod ynghyd â llu o wahoddedigion yn cynrychioli sefydliadau cenedlaethol i ddathlu’r achlysur.

Ym mis Mehefin, bydd aelodau Senedd Ieuenctid Cymru, sydd newydd ffurfio, yn eistedd gyda’r Cynulliad llawn ar gyfer sesiwn eithriadol ar y cyd. Ym mis Gorffennaf, bydd Cynulliad Dinasyddion, a fydd yn cynnwys aelodau cynrychiadol o’r cyhoedd, yn dod ynghyd yn y canolbarth i drafod y prif heriau y bydd Cymru yn eu hwynebu yn yr ugain mlynedd nesaf.

Dros fisoedd yr haf, bydd y Cynulliad Cenedlaethol yn cynnal digwyddiadau ynghylch ystod o faterion datganoledig gyda phartneriaid mewn cymunedau ledled Cymru, gan gynnwys y Sioe Frenhinol a’r Eisteddfod Genedlaethol. Bydd arddangosfa ffotograffig wedi’i churadu ar y cyd gan Ffotogallery a’r Cynulliad Cenedlaethol yn teithio o amgylch Gymru o fis Medi ymlaen. Bydd yn cynnwys gwaith gan chwe ffotograffydd sy’n edrych ar obeithion a dyheadau Cymru yn y dyfodol.

Bydd y dathliadau 20 mlynedd o ddatganoli yn dod i ben gyda’r ŵyl ddemocratiaeth gyntaf erioed i’w chynnal ym Mae Caerdydd ym mis Medi. Dros bedwar diwrnod, bydd adeiladau’r Senedd a’r Pierhead yn cynnal cymysgedd o ddigwyddiadau, gyda sgyrsiau, arddangosfeydd a dadleuon yn ystod y dydd, ynghyd â gigs cerddoriaeth a chomedi gyda’r nos. Mae llawer o’r rhaglen yn cael ei chyflwyno mewn partneriaeth â sefydliadau cenedlaethol fel Gŵyl y Gelli, BAFTA Cymru, Cymdeithas Bêl-droed Cymru, Gŵyl Gomedi Machynlleth, Chwaraeon Cymru, Comisiynydd Cenedlaethau’r Dyfodol a phrifysgolion Cymru.

Dyfyniad gan y Llywydd: “Mae’r dathliad hwn yn gyfle unigryw i ystyried faint mae Cymru wedi newid dros yr ugain mlynedd diwethaf a’r effaith y mae datganoli wedi’i chael ar ein bywydau. Wrth wneud hynny, mae gennym gyfle hefyd i edrych tua’r dyfodol. Drwy’r rhaglen hon o ddigwyddiadau, ein nod yw dechrau deialog newydd gyda phobl ledled y wlad am eu huchelgeisiau ar gyfer Cymru a sut y gall y Cynulliad, cartref democratiaeth Cymru, helpu i gyflawni hynny.”

Bydd gwybodaeth bellach am bob un o’r prosiectau, y partneriaid a sut y gall aelodau’r cyhoedd gymryd rhan yn cael ei chyhoeddi maes o law. Dilynwch ein sianelau cyfryngau cymdeithasol i gael y wybodaeth ddiweddaraf.

Continue Reading
News3 days ago

West Wales responds to Notre-Dame ‘tragedy’

THE WORLD has reacted to the major fire that partially destroyed Notre-Dame Cathedral, with religious leaders of west Wales among...

News5 days ago

Pembrokeshire County Council prepares for European Elections

THE 2019 European Parliament election is due to be held on Thursday, 23rd May. Initially, the elections were not planned...

News5 days ago

Kilgetty: Biker killed in roundabout accident

EMERGENCY SERVICES including the air ambulance are responding to an accident involving a motorbike at Kilgetty roundabout. A spokesperson for...

News1 week ago

Milford Haven: Chainsaw raid on suspected drug dealers, three arrested

THE ONGOING battle between police and drug dealers in Milford Haven continued this week with police arresting three people, and...

News1 week ago

Hundreds of county businesses eligible for rate relief

MORE than 500 small and medium-sized businesses in Pembrokeshire can apply for rate relief of up to £2,500 thanks to...

News1 week ago

Haverfordwest: Man found dead at City Road Cemetery

THE WAS a large police presence at City Road Cemetery in Haverfordwest on Thursday afternoon (Apr 11). Police vehicles, and...

News1 week ago

Neyland Community School closing early on Fridays

NEYLAND COMMUNITY SCHOOL is giving its 300 pupils Friday afternoons off, with that time set to be used to provide...

News1 week ago

Police appeal for missing Haverfordwest man

DYFED-POWYS POLICE is searching for missing 32-year-old Jonathan Wheelhouse, aka John Hilling, who was last seen in Haverfordwest at around...

News2 weeks ago

Steve Baxter jailed for life, and will not be released for at least 24 years

STEVE Baxter, who stabbed Simon Clark to death at a caravan park in Pendine, has been jailed for life at...

News2 weeks ago

Kilgetty: 64,000-strong hen farm set for approval

A KILGETTY farm could soon be home to 64,000 hens if plans are approved by Pembrokeshire County Council’s Planning Committee...

Popular This Week