Connect with us
Advertisement
Advertisement

Cymraeg

Cynulliad cryf ac amrywiol

Published

on

MAE’r Pwyllgor ar Ddiwygio Etholiadol y Cynulliad wedi cyhoeddi rhaglen gynhwysfawr o waith i ddatblygu cynllun ar gyfer cyflwyno newidiadau yng Nghynulliad Cenedlaethol Cymru.

Rôl y Pwyllgor yw archwilio’r diwygiadau a argymhellwyd gan y Panel Arbenigol ar Ddiwygio Etholiadol y Cynulliad yn 2017 i sicrhau bod y Cynulliad yn senedd sy’n gweithio i Gymru. Daeth y Panel i’r casgliad y dylid cael mwy o Aelodau, ac argymhellodd newidiadau i’r ffordd y cânt eu hethol, gan gynnwys mesurau i sicrhau mwy o amrywiaeth.

Bydd gwaith y Pwyllgor yn cynnwys casglu tystiolaeth helaeth drwy ddefnyddio dulliau gwahanol o ymgysylltu, gan ddechrau gydag agor yr ymgynghoriad cyntaf heddiw. Yn yr ymgynghoriad yma, mi fydd y Pwyllgor yn gofyn am farn rhanddeiliaid a’r gymuned etholiadol ar oblygiadau unrhyw newidiadau i’r ffordd y mae Aelodau’n cael eu hethol, yr ardaloedd y maent yn eu cynrychioli, a’r mecanwaith ar gyfer adolygu ffiniau etholiadol.

Nod y pwyllgor yw cyflwyno adroddiad yn haf 2020 gan wneud argymhellion, yn seiliedig ar dystiolaeth, a fydd yn amlinellu cynllun ar gyfer diwygio ac a fydd yn helpu pleidiau gwleidyddol wrth iddynt ystyried eu safbwyntiau a’u maniffestos cyn etholiad y Cynulliad yn 2021, ac sy’n cynyddu’r tebygolrwydd y bydd consensws yn dod i’r amlwg yn gynnar yn nhymor y Cynulliad nesaf ar ddiwygiadau y gellir eu gweithredu erbyn 2026.

Wrth annerch y Cynulliad yn y Siambr heddiw, Ionawr 8, fe wnaeth y Cadeirydd Dawn Bowden AC egluro nod y Pwyllgor, gan bwysleisio y byddan nhw’n sicrhau y gall pobl gyfrannu a rhannu eu barn. Bydd y Pwyllgor hefyd yn gweithio gyda Senedd Ieuenctid Cymru er mwyn clywed lleisiau pobl ifanc sydd wedi’u magu gyda datganoli – yn enwedig y rhai a fydd yn gallu pleidleisio am y tro cyntaf yn etholiad cyffredinol Cymru 2021.

Dywedodd Dawn Bowden AC, Cadeirydd y Pwyllgor ar Ddiwygio Etholiadol y Cynulliad: “Gellir ystyried argymhellion y Panel Arbenigol – gan gynnwys diwygio maint y Cynulliad, ei amrywiaeth, sut y mae Aelodau’n cael eu hethol, a’r ardaloedd rydyn ni’n eu cynrychioli – yn faterion cymhleth a thechnegol. Ond er mwyn i’r Cynulliad dyfu a datblygu fel senedd sydd â’r adnoddau a’r amrywiaeth llais a barn sydd eu hangen arno yn y dyfodol, mae’n hanfodol ein bod yn cynnal trafodaeth gyhoeddus, gytbwys ac yn darparu rôl ganolog i ddinasyddion yn y broses, yn ogystal â rhanddeiliaid ac Aelodau’r Cynulliad o bob rhan o’r sbectrwm gwleidyddol.

“Er mwyn cyflawni hyn, byddwn ni, fel y Pwyllgor ar Ddiwygio Etholiadol y Cynulliad, yn eangfrydig ac yn cadw meddwl agored. Byddwn ni’n darparu gwybodaeth gywir a hygyrch, yn gofyn am dystiolaeth ac yn casglu safbwyntiau. Byddwn ni’n defnyddio ystod eang o ddulliau i gasglu tystiolaeth ac yn gwrando’n ofalus ar safbwyntiau pobl drwy ymgynghori ac ymgysylltu â’r cyhoedd.

“Does dim angen i ni fynd dros y materion sydd eisoes wedi’u trafod. Felly mi fydd ein gwaith ni yn cydgrynhoi ac yn ychwanegu at y dystiolaeth bresennol, gan ddefnyddio gwaith y Panel Arbenigol fel ein man cychwyn.

“Rwy’n credu y bydd y sgyrsiau rydyn ni’n eu cael, ac unrhyw argymhellion rydyn ni’n eu gwneud, yn fwyaf effeithiol os ydyn nhw’n sail i weledigaeth hirdymor ar gyfer y Senedd, ac wedi’u gwreiddio mewn sylfaen eang o gefnogaeth wleidyddol a chyhoeddus.”

Continue Reading

Cymraeg

Ysgol Rhys Pritchard yn ysgol cyfrwng Cymraeg yn swyddogol

Published

on

MAE Ysgol Rhys Pritchard yn Llanymddyfri wedi dod yn ysgol gynradd cyfrwng Cymraeg yn swyddogol, ar ôl cael cymeradwyaeth gan Gyngor Sir Caerfyrddin.

Rhoddodd cynghorwyr gefnogaeth unfrydol i’r cynlluniau i newid y ddarpariaeth iaith yn yr ysgol lle mae plant bellach yn dysgu drwy gyfrwng y Gymraeg hyd at ddiwedd blwyddyn chwech, sef 11 oed.

Caiff Saesneg ei addysgu fel pwnc yn yr ysgol o flwyddyn 3 ymlaen, gyda’r nod o sicrhau bod yr holl ddisgyblion yn hyderus ddwyieithog erbyn diwedd eu cyfnod yn yr ysgol gynradd.

Mae’r newid hwn yn rhan o Gynllun Strategol y Gymraeg mewn Addysg Cyngor Sir Caerfyrddin ac mae’n unol â pholisïau cenedlaethol i gynyddu nifer y plant a’r bobl ifanc sy’n dod yn rhugl yn y Gymraeg a’r Saesneg.

Cafodd ymgynghoriad ffurfiol i gasglu adborth ynghylch y newidiadau arfaethedig gefnogaeth helaeth gan ddisgyblion, rhieni, staff ysgol a llywodraethwyr.

Dywedodd y Cynghorydd Glynog Davies, yr Aelod o Fwrdd Gweithredol Cyngor Sir Caerfyrddin dros Addysg: “Mae wedi bod yn siwrnai hir, ond un rydym wedi’i chymryd yn ofalus. Rydym wedi cyfathrebu ac ymgynghori’n drylwyr.

“Ym mis Medi y llynedd, cyhoeddwyd yr hysbysiad statudol – y cam olaf i rieni, llywodraethwyr a’r gymuned yn gyffredinol ymateb. Mae’r ysgol yn croesawu’r newid hwn – yr athrawon, y llywodraethwyr a’r plant.”

Ychwanegodd: “Rydym yn cyflawni ein nod o Sir Gâr ddwyieithog. Mae Llywodraeth Cymru wedi cymeradwyo ein strategaeth ac mae’r targed wedi’i osod o ran cael miliwn o siaradwyr Cymraeg erbyn 2050. Mae gennym 30 mlynedd i ddyblu nifer y bobl sy’n gallu siarad Cymraeg – mae’n rhaid i addysg chwarae rhan allweddol er mwyn cyflawni nod hwn.”

Mae’n adeg gyffrous i’r ysgol wrth i ddisgyblion a staff baratoi i symud i adeiladu newydd ar hen safle Ysgol Uwchradd Pantycelyn.

Disgwylir i’r gwaith gael ei gwblhau yn ystod Gwanwyn 2021. Bydd yr adeilad newydd yn darparu mwy o leoedd i ddisgyblion, yn ogystal â Chylch Meithrin integredig, neuadd gymunedol a mannau chwarae amlddefnydd.

Mae’r buddsoddiad £4.3 miliwn wedi’i ariannu’n gyfartal rhwng y Cyngor a Llywodraeth Cymru drwy fenter Ysgolion yr 21ain Ganrif.

Continue Reading

Cymraeg

Straeon rhyfeddol rhai o adeiladau Cymru

Published

on

O GALEDI’r tloty i foethusrwydd tŷ bonedd, bydd cyfres newydd sbon ar S4C yn agor y drws ar straeon rhyfeddol rhai o adeiladau Cymru.

Bydd Waliau’n Siarad yn dathlu hanes a phensaernïaeth ein gwlad drwy straeon y bobl fu’n byw neu’n gweithio mewn chwe adeilad arbennig.

Bob wythnos, bydd y cyflwynwyr Aled Hughes a Sara Huws yn cael rhwydd hynt i grwydro coridorau a chorneli un adeilad penodol.

Ffermdy hynafol yng Ngheredigion gyda chysylltiadau ag oes y tywysogion, yr abatai a’r Greal Sanctaidd gaiff eu sylw yn y rhaglen gyntaf am 8yh nos Sul 12 Ionawr 2020.

Bydd Aled a Sara yn holi pam, sut a phryd y cafodd Mynachlog Fawr ei godi drws nesa at abaty eiconig Ystrad Fflur ger Tregaron.

Maen nhw’n sgwrsio gyda Charles Arch a’i chwaer Beti Williams am eu magwraeth ar y ffarm ganol y ganrif ddiwethaf, a’r ddau yn dwyn i gof hen ffordd Gymreig o fyw ac amaethu.

Mae Aled a Sara hefyd yn clywed am gyfraniad mynachod y Canol Oesoedd at ddiogelu’n llenyddiaeth, a damcaniaeth am greu canolfan tebyg i Abaty Westminster yn Ystrad Fflur i weinyddu Cymru annibynnol.

Yn gyflwynydd y gyfres gwis Rhannu ar S4C a sioe foreol BBC Radio Cymru, mae Aled wrth ei fodd yn clywed hanesion ac atgofion gan ystod eang o gyfranwyr.

“Mae gwneud y gyfres yma wir wedi bod yn fraint,” meddai Aled, sy’n dod o Lanbedrog yn wreiddiol ond sydd bellach yn byw ar Ynys Môn.

“Dw’i a Sara wedi cael cyfle prin i fynd i mewn a chanfod mwy am chwech adeilad sy’n bwysig i’n hanes a’n hunaniaeth ni fel gwlad. Maen nhw’n gymaint mwy na waliau sych. Mae gan bob un eu straeon unigryw ac mae’r rheiny’n dod yn fyw wrth sgwrsio gyda phobl, a chlywed am eu profiadau nhw ac eraill fu’n byw neu’n gweithio yn yr adeiladau hyn.”

Mae Sara Huws yn wyneb newydd ar S4C ond fel hanesydd adeiladau mae ganddi brofiad helaeth o weithio ym maes archif a hanes pensaernïaeth.

“Beth oedd yn wych am Waliau’n Siarad oedd cael cyfle i fusnesu mewn adeiladau sydd fel arfer ynghau i’r cyhoedd. Mae llefydd fel Coleg Harlech yn rhan o’n hanes ni i gyd yng Nghymru ac roedd yn fraint cael mynediad at y lle. Mae mor bwysig i ni ddathlu ac ymfalchïo yn y trysorau pensaernïol yma, a gwneud yn siwr nad yw eu straeon yn mynd yn angof,” meddai Sara sy’n gweithio yn Adran Casgliadau Arbennig ac Archifau Prifysgol Caerdydd.

Continue Reading

Cymraeg

Eisteddfod Llangollen yn Lansio Rhaglen 2020

Published

on

MAE Eisteddfod Gerddorol Ryngwladol Llangollen wedi cyhoeddi ei raglen ar gyfer 2020 (7-12 Gorffennaf 2020), ac mae tocynnau nawr ar werth.
Mae’r dathliad unigryw o heddwch a harmoni rhyngwladol yn dychwelyd am y 74ain tro, gyda pherfformiadau a chystadlaethau dyddiol gan rai o artistiaid a chorau gorau’r byd, cyn dod i ben llanw gyda gwobr fawreddog Côr y Byd.

Dywedodd Cyfarwyddwr Artistig yr Eisteddfod Ryngwladol, Edward-Rhys Harry, “Rydym yn falch iawn o lansio ein rhaglen o ragoriaeth gerddorol ac amrywiaeth rhyngwladol. Mae’n nod cyson gennym i ddod ag artistiaid cerddorol a dawns gorau’r byd ynghyd yma yng Nghymru, i berfformio yn ysbryd cyfeillgarwch.
“Mae’r digwyddiadau dyddiol yn adlewyrchu ein gweledigaeth o hybu heddwch trwy gerddoriaeth ac mae’r cyngherddau nos yn cynnig rhywbeth i bawb.”
Agorir rhaglen cyngherddau 2020 ddydd Mawrth 7fed Gorffennaf gyda dau o fawrion y byd canu clasurol, Aled Jones a Russell Watson. Ar nos Fercher 8fed Gorffennaf fe fydd Fusion, gydag ymddangosiad gan y Manchester Collective a’u sioe Sirocco, yn cynnig noson unigryw gyda naws yr Eisteddfod Ryngwladol yn ei hanfod wrth i elfennau cerddorol o ddiwylliannau gwahanol eistedd ochr yn ochr. Fe fydd brenhines ‘Soul’ Prydain, Beverley Knight, yn perfformio yn Llangollen am y tro cyntaf ar y nos Wener lle disgwylir sioe fyrlymus. Yr enillwyr gwobrau BRIT, James Morrison a Will Young, fydd ar frig lein-yp Llanfest 2020, mewn diweddglo gwych arall i wythnos yr Eisteddfod.

Croesawir dros 4,000 o berfformwyr i’r ŵyl flynyddol dros wythnos yr Eisteddfod, sy’n ddathliad cywrain o gerddoriaeth, diwylliant, creadigrwydd a chydweithio rhyngwladol. Mae’n hwb allweddol i dwristiaeth ddiwylliannol Gogledd Cymru gan ddenu dros 35,000 o ymwelwyr bob blwyddyn.

Continue Reading
News2 days ago

Narberth: ‘My mum’s camper was stolen and found burned out down the road’

A CAMPER VAN stolen on Thursday night in Narberth was found burned a short distance from where it was parked,...

Community2 days ago

Dairy challenges Pembrokeshire kids to win £1,000 for their school

ECO-FRIENDLY kids in Pembrokeshire are being urged to get creative with recycling and win their school £1,000. The call comes...

News2 days ago

Hook: Police and school confirm death of boy, 13

POLICE are investigating the sudden death of a 13-year-old boy from Hook on Wednesday (Jan 22) A police spokesman told...

News3 days ago

No action at Cardiff Airport over virus

THERE were no checks or screening at Cardiff airport this morning (Jan 23) as international concern continues to grow about...

Education4 days ago

No opt-out for learning about religion, relationships and sexuality

PARENTS will not be able to prevent their children from learning about religion, relationships and sexuality in the new curriculum....

Business4 days ago

Air Link Wales now flying from Haverfordwest

AVIATION company Flitestar Private Air have launched their new Air Link Wales Programme connecting Haverfordwest, Caernarfon and Cardiff with other...

News4 days ago

Pizza chain serves up new jobs

THIRTY new jobs have been created with the opening of a national pizza chain in Haverfordwest. Domino’s opened its new...

News5 days ago

Chopper crew helps to rescue surfer at Freshwater West

A WINDSURFER who got into difficulty was rescued from Freshwater West by rescue services on Sunday (Jan 19). HM Coastguard...

News6 days ago

Luke Evans to lead new ITV drama ‘The Pembrokeshire Murders’

MURDER MYSTERY and The Alienist star Luke Evans is to lead an ITV crime drama focused on west Wales. The...

Community6 days ago

Marisa celebrates in style with Chatty Man Alan Carr

A Slimming World Consultant from Whitland celebrated their group’s success by meeting chat show host and comedian, Alan Carr. Alan,...

Popular This Week