Connect with us
Advertisement
Advertisement

Cymraeg

Mae defnydd cynyddol o dechnoleg yn helpu dysgwyr Cymraeg

Published

on

MAE Gweinidog y Gymraeg, Eluned Morgan, wedi pwyso ar y niferoedd uwch nag erioed sy’n dysgu Cymraeg yn ddigidol i gymryd rhan yn Eisteddfod rithiol AmGen eleni.
Wrth siarad yn yr Eisteddfod AmGen, sy’n cael ei chynnal yn rhithiol eleni mewn ymgais i sicrhau y gall pobl ddal i gwrdd i ddathlu’r Gymraeg a diwylliant Cymru, datgelodd y Gweinidog ei bod wrth ei bodd yn clywed mai’r Gymraeg yw’r seithfed iaith fwyaf poblogaidd i’w dysgu ar ap iaith Duolingo yn y DU, a’i bod felly yn fwy poblogaidd na Tsieineeg.
Cofrestrodd mwy o bobl y DU nag erioed i ddysgu Cymraeg ar yr ap rhwng Mawrth a Mehefin eleni.
Mewn ymgais i estyn allan at ddysgwyr Cymraeg sy’n cynhesu at yr iaith, bydd yna weithgareddau dyddiol, megis sesiynau blasu Cymraeg, a digwyddiadau i ddysgwyr.
Bydd yna ddigwyddiadau hefyd i roi cyfleoedd i blant barhau i siarad a chlywed y Gymraeg y tu allan i’r ysgol, gan gynnwys straeon, gemau a cftau, a chaiff hyn ei gysylltu ag ymgyrch Llond Haf o Gymraeg.
Mae Llywodraeth Cymru wedi gosod targed uchelgeisiol, sef sicrhau miliwn o siaradwyr Cymraeg erbyn 2050 ac mae am gyrraedd y nod drwy strategaeth Cymraeg 2050.
Ym mis Ebrill, cymeradwyodd y Gweinidog gyfraniad ychwanegol o £500,000 tuag at Eisteddfod eleni, yn ogystal â chyllid craidd Llywodraeth Cymru o £603,000, er mwyn sicrhau dyfodol ariannol yr Eisteddfod a chaniatáu i’r Eisteddfod rithiol ddigwydd.
Yn ystod sesiwn banel i drafod gwahanol agweddau ar ddwyieithrwydd yng Nghymru, dywed y Gweinidog fod y cyfnod clo yn rhoi’r cyfle perffaith i bobl fireinio eu sgiliau Cymraeg.
Meddai Gweinidog y Gymraeg a Chysylltiadau Rhyngwladol, Eluned Morgan: “Mae’n wych gweld cymaint o bobl yn achub ar y cyfle i ddefnyddio technoleg i wella eu Cymraeg.
“A’r Ganolfan Dysgu Cymraeg Genedlaethol hefyd yn gweld cynnydd nodedig yn y bobl sy’n cofrestru i ddysgu ar-lein, mae’n dangos sut y gall technoleg ei gwneud yn bosibl i genhedlaeth newydd ddysgu’r Gymraeg.
“Mae’n siom na all yr Eisteddfod ddigwydd fel arfer eleni, ond dw i’n ei llongyfarch am greu AmGen a dw i’n edrych ymlaen at gymryd rhan mewn panel i drafod gwahanol agweddau ar ddwyieithrwydd yng Nghymru.
“Mae dyfnhau ein dealltwriaeth o ddwyieithrwydd yn rhan allweddol o’n hymdrechion i hyrwyddo strategaeth Cymraeg 2050.”

Continue Reading

Cymraeg

Covid-19 a newid yn yr hinsawdd

Published

on

WRTH i gyfyngiadau’r cyfnod clo gael eu llacio gam wrth gam, gwelwn y byd o’n cwmpas yn prysuro unwaith eto. Ac er ein bod dal yng nghanol Pandemig sydd wedi cael effaith echrydus, i nifer ohonom mae’r cyfnod wedi cynnig cyfle i arafu ac ail-ymgysylltu gyda byd natur.

Yn y rhaglen Newid Hinsawdd, Newid Byd: Covid-19 ar nos Iau 10 Medi, bydd Steffan Griffiths a Daf Wyn yn edrych ar effaith y Pandemig ar hinsawdd y byd ac yn gofyn ai dyma ein cyfle euraidd i droi’r cloc yn ôl ar y difrod i’n hamgylchedd?

Mae’r pwnc yn agos iawn at galon Steffan, cyflwynydd y tywydd ar S4C, sydd ag MA mewn Rhewlifeg, sef effaith hinsawdd ar rewlifoedd.

“Fel rhywun sydd wedi astudio’r maes ers dros ddegawd, ‘roedd gweld pysgod yn dychwelyd i ddyfroedd clir Venice a golygfeydd tebyg ledled y byd yn bositif iawn. Ac er bod y ffigyrau’n swnio’n drawiadol; lefelau teithio lawr 65% ar draws Ewrop, lefelau llygredd aer wedi disgyn 40%, a CO2 wedi gostwng 17% ym mis Ebrill yn unig, roeddwn i eisiau gwybod mwy am y gwir effaith ar yr amgylchedd a beth yw’r rhagolygon chwe mis yn ddiweddarach.

“I ddod i’r afael a’r sefyllfa yng Nghymru a thu hwnt, mae Daf a finnau yn siarad gyda Chymry ar wasgar, o Sir Benfro i Ben Llŷn, o Hong Kong i Hanoi, i glywed o lygaid y ffynnon sut mae’n milltir sgwâr wedi newid.”
Gyda llai o deithio a llai o lygredd, mae ansawdd yr awyr wedi gwella yn rhai o ddinasoedd prysuraf y byd. Ond a ydyw’r sefyllfa mor galonogol mewn gwirionedd?

Mae Daf, sydd yn wyneb cyfarwydd o’i waith yn cyflwyno Heno a Prynhawn Da, hefyd yn frwdfrydig am ddarganfod yr ateb; “Yn Newid Hinsawdd, Newid Byd yn 2019, aeth Steff a fi i edrych ar y cysylltiad rhwng tywydd eithafol 2018 a chynhesu byd eang, a gweld fod yr hinsawdd yn newid ar stepen ein drws. Wnetho ‘ni sôn fod y byd ddwy funud i ddeuddeg ar gloc Dydd y Farn, y Doomsday clock. Felly gyda thywydd eithafol yn dal i ddigwydd yng Nghymru a thu hwnt, a 2020 yn flwyddyn wahanol i ddweud y lleiaf, ble y ni nawr?”.

Er bod yr amgylchedd yn sicr wedi elwa o’r cyfnod clo, mae arbenigwyr yn honni mai eiliadau, yn hytrach na munudau, sydd ar ôl ar y cloc dychmygol sy’n mesur y posibiliad o drychineb naturiol wedi greu gan ddynoliaeth. Bydd Steffan a Daf yn holi arbenigwyr o’r maes hinsawdd ac ar gymdeithaseg i gael eu barn nhw.
“Wedi hyn oll fennu, a fyddwn yn mynd nôl i hen arferion ac yn gwneud mwy o niwed i’r blaned nag erioed o’r blaen?” meddai Daf.

Meddai Steffan; “Mae 90% o drychinebau naturiol yr ugain mlynedd diwethaf wedi bod yn gysylltiedig ag argyfwng hinsawdd. Pethau fel corwyntoedd, llifogydd a sychder. Roedd chwe mis cyntaf 2020 y cynhesaf ar record. Felly oes ‘na ddigon yn cael ei wneud ar lawr gwlad? Beth allwn ni ei wneud i sicrhau nad ydym yn disgyn yn ôl?”.

Gyda golygfeydd syfrdanol, a phwnc sy’n berthnasol i bawb, bydd hon yn raglen fydd yn herio’r cydwybod wrth ofyn, a fydd Covid-19 yn gatalydd i droi’r cloc yn ôl ar y difrod i’r amgylchedd, neu yw hi eisoes yn rhy hwyr?

Continue Reading

Cymraeg

Rhybudd wrth i’r cynllun cymorth ddod i ben

Published

on

MAE Helen Mary Jones AS, Gweinidog Cysgodol Plaid Cymru dros yr Economi, wedi adnewyddu galwadau am ymestyn y cynllun ar gyfer sectorau sydd – hyd yma – wedi methu agor, neu’n methu agor yn broffidiol.

Datgelodd arolwg diweddar o 801 o berchnogion busnes twristiaeth yng Nghymru nad yw 22% o fusnesau wedi gallu agor eto (ar 6 Awst 2020), gyda 47% o atyniadau twristiaeth Cymru dal ar gau. Nid oes newyddion eto ynglŷn â phryd y gallai theatrau, neuaddau cyngerdd a lleoliadau cerddoriaeth eraill agor yng Nghymru.
Gyda Chynllun Cadw Swyddi yn sgil Coronafeirws Llywodraeth y DU yn dod i ben ar 31 Hydref 2020, bydd gan fusnesau sy’n aros ar gau ar ôl y dyddiad hwn “benderfyniad torcalonnus, ond anochel i’w wneud” meddai Helen Mary Jones AS.

Dywed Ms Jones, mae biliynau o daliadau ffyrlo i fusnesau wedi eu gwneud yn ystod y pandemig. Os caiff staff gael eu diswyddo o 1 Tachwedd ymlaen wrth i’r cynllun ddod i ben bydd hyn yn wastraff o filiynau o bunnoedd.
Dywedodd Helen Mary Jones, Gweinidog Cysgodol Plaid Cymru dros yr Economi: “Mae’n amlwg y bydd rhai sectorau o’r economi yn cymryd llawer mwy o amser i wella nag eraill. Yng Nghymru, mae rhai rhannau o letygarwch a’r rhan fwyaf o ddiwydiant y celfyddydau yn dal ar gau i ffrydiau incwm.

“Pan ddaw’r cynllun ffyrlo i ben yn sydyn ym mis Hydref, bydd un canlyniad dinistriol: i’r sefydliadau sydd wedi cadw staff ar ffyrlo, ond heb ffrydiau incwm, ni fydd ganddynt ddewis ond diswyddo staff. Bydd yn benderfyniad torcalonnus, ond anochel i’w wneud.

“Mae San Steffan eisoes wedi gwario biliynau ar alluogi busnesau i gadw staff. Bydd eu diswyddo ar ddiwedd y cynllun yn gwastraffu miliynau o bunnoedd.

“Rydym eisoes wedi gweld addasiadau i’r cynllun er mwyn galluogi gweithwyr ar gyflogau isel i gael incwm bach os cânt eu gorfodi i ynysu. Gan ei bod yn ymddangos bod cloeon lleol yn debygol yn ein brwydr yn erbyn y feirws, hoffwn weld hyn yn cael ei ehangu i bob gweithiwr sy’n cael ei orfodi i ynysu ond na allant weithio o gartref. Yn allweddol, mae angen i’r swm fod yn ddigonol fel nad yw gweithwyr yn cael eu rhoi mewn sefyllfa amhosibl o deimlo mae eu hunig ddewis yw mynd i’r gwaith pan fyddant yn sâl neu’n ynysu, rhag ofn eu bod wedi’u heintio. Mae taliad o £13 y dydd yn ddechrau i’w groesawu, ond mae angen i hyn fod yn fwy.
“Rhaid i Lywodraeth Cymru gymryd rhywfaint o gyfrifoldeb am hyn hefyd. Os na fydd San Steffan yn ymestyn y cynllun ffyrlo i’r sectorau yr effeithir arnynt fwyaf, yna mae angen i Lywodraeth Cymru edrych ar ba gymorth y gallent ei ddarparu.”

Continue Reading

Cymraeg

Darganfod rhyfeddodau archaeolegol y Parc Cenedlaethol

Published

on

Mae cyfle i ddysgu rhagor am nodweddion archaeolegol Parc Cenedlaethol Arfordir Penfro yn eich cartref eich hun yn cael ei gynnig gan Awdurdod y Parc Cenedlaethol.

Bydd y digwyddiad rhithiol rhad ac am ddim yn cael ei gynnal ar 26 Awst 2020, a bydd yn canolbwyntio ar y ffordd y mae diwylliant dynol wedi siapio’r tirlun a welwn ni heddiw.

Gyda hanes o bobl yn byw yn yr ardal yn ymestyn yn ôl filoedd o flynyddoedd, mae’r Parc Cenedlaethol yn llawer mwy na noddfa i fywyd gwyllt.

Dan arweiniad yr Archaeolegydd Cymunedol Tomos Ll. Jones, bydd y digwyddiad yn cynnwys cyflwyniad byr i archaeoleg a map rhithiol yn tynnu sylw at faint a gwasgariad nodweddion archaeolegol ledled y Parc Cenedlaethol.

Bydd henebion archaeolegol amlwg fel siambrau claddu a chestyll yn cael eu cynnwys, yn ogystal â nodweddion mwy cynnil fel carneddau a chloddweithiau a allai gael eu diystyru fel rhannau o’r dirwedd naturiol.

Bydd cyfle i archwilio olion coetir hynafol a aeth dan y dŵr ar hyd yr arfordir ac archwilio trysorau diwylliannol cudd, gan gynnwys ffiniau traddodiadol a’r rhaniad rhwng yr ucheldir a’r tir isel.

Daw’r digwyddiad i ben gyda sesiwn holi ac ateb.

Dywedodd yr Archaeolegydd Cymunedol Tomos Ll. Jones: “Mae sesiwn fel hyn yn bwysig o ran tynnu sylw at y graddau y mae treftadaeth ddiwylliannol wedi gwreiddio o fewn tirwedd y Parc Cenedlaethol. Y gwirionedd yw bod pobl wedi siapio’r lle a welwn ni heddiw, a dyma ganlyniad miloedd o flynyddoedd o hanes. Rwy’n gobeithio y bydd y rhai a fydd yn bresennol yn cael golwg werthfawr ar sut mae modd darllen y dirwedd archaeolegol.”

Disgwylir i’r digwyddiad bara oddeutu awr, a gellir archebu lle ar-lein yn www.arfordirpenfro.cymru/digwyddiadau.

 

Atgoffwn y rhai sydd â diddordeb yng ngorffennol pell y sir y bydd Diwrnod Archaeoleg, ein digwyddiad blynyddol ym mis Tachwedd, yn cael ei gynnal ar-lein eleni. Bydd manylion yn cael eu rhyddhau yn nes at y dyddiad.

Continue Reading
News19 mins ago

WASPI unaffected by appeal’s failure

A CAMPAIGN group for women born in the 1950s, whose state pension age has increased from 60-65, lost an appeal...

News2 hours ago

Hakin: Crews put out fire in Observatory Avenue property

EMERGENCY services were at Observatory Avenue, Hakin, on Wednesday (Sept 16) night responding to a 999 call reporting a domestic...

News3 hours ago

Work on new council houses starts in Johnston

WORK has begun on the first council houses to be built in Pembrokeshire for a generation. Thirty-three affordable units are...

News2 days ago

Saundersfoot care home goes the extra mile

PENSIONERS at a South Pembrokeshire care home didn’t let the recent cancellation of Ironman Wales dampen their enthusiasm for the...

News2 days ago

Terror accused had ‘white supremacy’ interest

A CARMARTHENSHIRE man has pleaded not guilty to 28 charges of possessing explosives and chemical weapons at Newport Crown Court....

News2 days ago

Three sentenced for illegal slaughtering at Bramble Hall Farm

THREE men received suspended prison sentences at Swansea Crown Court on Monday 14th September 2020, for food related offences which...

News3 days ago

Cardigan: Large amount of cash stolen from ATM in CK’s store

POLICE in Cardigan are appealing for witnesses following a high value burglary in Tanygroes. A large quantity of money was...

News4 days ago

Confirmed: 250 male refugees will arrive at Penally Army Camp ‘within weeks’

250 refugees, all of them male, will be housed in COVID-secure accommodation at Penally Army Camp, it has been confirmed....

News4 days ago

Jury sworn in as west Wales businessman goes on trial for murder

THE JURY has been sworn in for the trial of a west Wales businessman with links to Milford Haven. Andrew...

News4 days ago

Rumours resurface that Penally Camp could be turned into a camp for immigrants

RUMOURS have circulated on social media, suggesting that Penally Camp near Tenby is being adapted from its current use with...

Popular This Week