Connect with us
Advertisement
Advertisement

Cymraeg

Seren yr Casualty yn cipio coron Cariad@Iaith

Published

on

suzanne packerSUZANNE PACKER, yr actores o Gaerdydd sy’n adnabyddus fel Tess Bateman ar gyfres Casualty yw enillydd Cariad@Iaith:Love4Language eleni. 

Treuliodd Suzanne, a saith o sêr eraill, wythnos yn Nant Gwrtheyrn ym Mhen Llŷn yn dysgu Cymraeg gyda chamerâu S4C yn eu dilyn bob cam o’r ffordd. Wedi wythnos o ddysgu, chwerthin a chwysu roedd gofyn i’r dysgwyr fwrw eu pleidlais gan ddweud pwy, yn eu tyb nhw, oedd wedi bod ar y siwrnai fwyaf yn ystod yr wythnos. Roedd Suzanne wedi gwirioni ar ôl clywed mai hi oedd wedi ennill ond yn fwy na hynny wedi cael modd i fyw yn y Nant a blas go iawn ar y dysgu. “Roedd hi’n dipyn o sioc i mi fy mod i wedi ennill ond ro’n i wedi gwirioni a dweud y gwir! Ond heb air o gelwydd mi wnes i weithio yn galed iawn iawn yn ystod yr wythnos,” meddai Suzanne, sydd bellach yn ôl ar set Casualty yng Nghaerdydd. “Rydw i wedi ceisio dysgu siarad Cymraeg fwy nac unwaith yn y gorffennol ond wedi methu dro ar ôl tro am nifer o resymau, felly’r tro hwn roeddwn i’n benderfynol. Pan ddes i i Gaerdydd i weithio ar Casualty gyntaf nes i benderfynu rhoi fy mab, Paris, sy’n unarddeg, mewn addysg iaith Gymraeg, ac yn ddiweddar nes i benderfynu unwaith ac am byth fy mod eisiau gallu siarad Cymraeg gyda Paris adref. “Mae wedi bod yn gofyn i mi trwy’r wythnos, ‘Mam, pwy sydd yn ennill Cariad@Iaith?’ ond doeddwn i heb ddweud wrtho felly roedd yn dipyn o sypreis ar y noson! Roedd ei Gymraeg yn well na f’un i erbyn iddo gyrraedd pump neu chwech oed, ond nawr gan ei fod tipyn bach yn hyn mae’n deall bod angen llawer o help arna i ac mae’n ceisio fy nysgu chwarae teg. “Roedd Cariad@Iaith yn brofiad arbennig, ac roedd y dull dysgu, desuggestopedia, yn gweithio yn wych i mi. Dwi wedi dod yn llawer mwy hyderus ac yn benderfynol o barhau – dwi eisioes wedi trefnu i gael gwersi un wrth un bob wythnos gyda Siân Jones yma yng Nghaerdydd.” Ar ddiwedd yr wythnos roedd y tiwtoriaid Cymraeg Nia Parry ac Ioan Talfryn yn llawn canmoliaeth i bob un o’r dysgwyr, ac mae Nia Parry yn teimlo bod Suzanne yn llawn haeddu ennill coron Cariad@ Iaith 2014. “Roedd Suzanne yn ddiwyd, yn weithgar ac yn gydwybodol yn y dosbarth, yn barod i daflu ei hun mewn a bod yn rhan o’r holl weithgarwch,” meddai Nia, oedd yn cyd-gyflwyno’r gyfres gyda Matt Johnson yn ogystal â dysgu Cymraeg i’r criw. “Mae gan Suzanne gymhwyster dysgu ac roedd hyn yn amlwg o’r ffordd roedd hi’n ymdrin â’i chydddysgwyr. Roedd hi wastad yn barod i’w cynorthwyo a’u cefnogi ac roedd yn annwyl, yn famol ac yn fugeiliol o hyd. Roedd ganddi gryn dipyn o Gymraeg cyn dod ar Cariad@Iaith ond dw i’n teimlo fel ein bod wedi ei gweld yn blodeuo yn ystod yr wythnos. “Roedd yn bleser pur cael bod yn ei chwmni hi a gweddill y criw yn y ‘stafell ddosbarth a thu hwnt drwy gydol yr wythnos. Wythnos gwbl fythgofiadwy!” Y saith arall oedd ddigon dewr i gymryd rhan mewn gwersi a gweithgareddau dan arweiniad y tiwtoriaid Cymraeg brwdfrydig Nia Parry ac Ioan Talfryn oedd yr actores Siân Reeves, y cantorion Ian ‘H’ Watkins o STEPS a John Owen-Jones, y cyn gôl-geidwad rhyngwladol Neville Southall, enillydd ‘Big Brother’ 2013 Sam Evans, Jenna Jonathan o gyfres MTV ‘The Valleys’ a Behnaz Akhgar sy’n gyflwynydd tywydd ar wasanaethau BBC Cymru. Cyflwynwyd gwobr i Suzanne sef plât ceramig arbennig wedi ei ddylunio gan yr artist Buddug Humphreys, gyda’r frawddeg ‘Cenedl Heb Iaith Cenedl Heb Galon’ wedi ei hysgrifennu arni. Roedd y saith dysgwr arall hefyd yn derbyn llwy garu wedi ei dylunio gan Buddug.

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Cymraeg

Academyddion Aberystwyth yng Ngŵyl y Gelli

Published

on

Bydd tri academydd o Brifysgol Aberystwyth ar raglen Gŵyl y Gelli eleni, a ddarlledir am ddim ar-lein o’r Gelli Gandryll o 26 Mai tan 6 Mehefin.

Yn yr ŵyl, fe gyflwynir yr Athro Mererid Hopwood, a ymunodd â Phrifysgol Aberystwyth fel Athro’r Gymraeg ac Astudiaethau Celtaidd ym mis Ionawr 2021, yn Gymrawd Rhyngwladol newydd Cymru Greadigol Gŵyl y Gelli.  Ac fe drafodir rhai cwestiynau sy’n berthnasol iawn i’r byd sydd ohoni, yng nghyd-destun pandemig COVID-19, mewn dwy ddarlith a fydd yn cael eu traddodi gan academyddion o Aberystwyth.

Yn ei darlith ‘Women and Leadership’ am 13:00 ddydd Sadwrn 29 Mai, fe fydd y Dr Jenny Mathers o’r Adran Gwleidyddiaeth Ryngwladol yn gofyn a fyddai’r byd yn wahanol – ac yn well – pe bai mwy o fenywod yn dal yr awenau mewn safleoedd arweinyddiaeth.

Mae’r Dr Mathers yn esbonio sail ei darlith:  “Byddaf yn edrych eto ar y pwnc llosg hwn yng nghyd-destun y pandemig byd-eang. Rhywedd yw rhan o’r esboniad am y gwahaniaeth mawr rhwng profiadau COVID Seland Newydd o dan Jacinda Ardern a’r Unol Daleithiau o dan America.  Mae rhai wedi dadlau y gallasai effeithiau Argyfwng Ariannol Byd-Eang 2008 wedi’u lleddfu pe buasai mwy o fenywod wrth fyrddau rheoli’r prif sefydliadau ariannol. Ond mae arweinwyr benywaidd yn dal i fod yn gymharol brin, ac mae’r menywod sy’n arwain llywodraethau a sefydliadau drwy argyfyngau yn cael eu trin yn fwy garw na dynion mewn safleoedd cyfatebol.”
Ddydd Mercher 2 Mehefin, 13:00, bydd y Dr Siobhan Maderson, Cymrawd Ôl-Ddoethurol yr ESRC yn Adran Daearyddiaeth a Gwyddorau Daear, yn siarad am ‘The Great Reset: Co-designing an inclusive, sustainable, post-pandemic future’.

Mae’r Dr Maderson yn esbonio: “Wrth i’r rhaglen frechu at COVID-19 fynd rhagddi, mae llawer ohonom yn dechrau mentro teimlo’n obeithiol am y dyfodol, er ein bod hefyd yn ymwybodol o’r difrod cymdeithasol ac economaidd a achoswyd gan y pandemig. Yn fy narlith arall byddaf yn ystyried sut olwg allai fod yn ar y normal newydd a sut y gellir sicrhau bod yr ailgychwyn yn gweithio er lles pawb – a rhywogaethau eraill – yn yr amgylchedd ehangach. Bydd fy nghyflwyniad yn cloriannu camgymeriadau’r gorffennol, edrych ar fentrau’r presennol ac ystyried gweledigaethau llawn dewrder a dychymyg at y dyfodol.”

Bydd y ddwy ddarlith yn cael eu recordio ymlaen llaw, ac fe fydd y Doethuriaid Mathers a Maderson ill dwy ar gael wrth i’w darlithoedd gael eu darlledu a thoc wedyn i ateb cwestiynau gan y gynulleidfa yn y llif sgwrsio.

Bydd darlith yr Athro Hopwood ddydd Sul 30 Mai yn trafod sut mae’r beirdd wedi dychmygu iaith a sut mae’r dychymyg hwnnw yn ein helpu i ddeall yr elfen hanfodol hon o lenyddiaeth.

Mae’r ysgolhaig o Brifysgol Aberystwyth wedi ennill prif gystadlaethau’r Brifwyl dair gwaith, a hi oedd y fenyw gyntaf i ennill y Gadair yn yr Eisteddfod Genedlaethol, yn 2001. Mae wedi bod yn Fardd Plant Cymru ac wedi ennill gwobr Glyndŵr am ei chyfraniad at lenyddiaeth. Roedd ei chasgliad o farddoniaeth Nes Draw yn fuddugol yng nghategori barddoniaeth Llyfr y Flwyddyn yn 2016.
Dywedodd yr Athro Hopwood: “Fel Cymrawd Rhyngwladol Cymru Greadigol Gŵyl y Gelli eleni, mae’n arbennig o braf gweld yr Ŵyl yn ymestyn nid yn unig dramor ond hefyd yn nes at adref. Rwy’n edrych ymlaen yn fawr at barhau’r drafodaeth ddechreuodd llynedd am ddwyieithrwydd, gan ystyried eleni sut mae llenorion wedi dychmygu iaith ar hyd yr oesoedd.”

Ychwanegodd yr Athro Elizabeth Treasure, Is-Ganghellor Prifysgol Aberystwyth: “A ninnau’n brifysgol sydd ag enw da am ragoriaeth ein gwaith dysgu ac ymchwil, mae gennym lawer o werthoedd cyffredin â Gŵyl y Gelli – yn fan lle y gellir trin a thrafod materion pennaf yr oes.  Mae’n bleser gennym fod yn bartner i Ŵyl y Gelli, 2021, gan barhau â’n perthynas ehangach a fagwyd drwy fentrau megis Taith ‘Scribblers’ Gŵyl y Gelli, ‘Hay Levels’ a’n cynlluniau am ŵyl flynyddol ar y cyd yn yr Hen Goleg yn Aberystwyth ar ôl iddo ailagor tua diwedd 2023.”

Bydd y rhaglen ddigidol o ddigwyddiadau am ddim i Ŵyl y Gelli 2021 yn dod â llenorion a darllenwyr ynghyd am amrywiaeth o sgyrsiau, trafodaethau, gweithdai a pherfformiadau ar-lein, yn llawn ysbrydoliaeth, o ddydd Mercher 26 Mai tan ddydd Sul 6 Mehefin.  I weld y rhaglen lawn o ddigwyddiadau ac i gofrestru ar-lein yn rhad ac am ddim, gweler: www.hayfestival.com

Continue Reading

Cymraeg

Cadeirydd Newydd HCC yn Nodi Blaenoriaethau

Published

on

Yn ei chyfarfod Bwrdd cyntaf fel cadeirydd newydd Hybu Cig Cymru (HCC), mae Catherine Smith wedi nodi blaenoriaethau’r bwrdd ardoll ar gyfer y flwyddyn ariannol newydd.

Yn y cyfarfod – a gynhaliwyd yn rhithiol oherwydd cyfyngiadau COVID – croesawyd dau aelod newydd, sef Jack Evershed ac Emlyn Roberts. Cafwyd ddadansoddiad o ofynion y  defnyddwyr wrth i Brydain ddod allan o’r cyfnod clo, a chadarnhawyd blaenoriaethau’r sefydliad ar gyfer y flwyddyn i ddod.  Hwn oedd cyfarfod cyntaf y Bwrdd ers diwygio’r Ardoll Cig Coch ym mis Ebrill er mwyn rhoi gwell chwarae teg i Gymru.

Mae diwygio’r ardoll, a gyflawnwyd yn sgil y Bil Amaeth yn San Steffan a thrafodaethau rhwng y tair llywodraeth, yn golygu y caiff yr ardoll i gynhyrchwyr ar anifeiliaid sy’n cael eu magu yng Nghymru ond sy’n cael eu lladd dros y ffin ei throsglwyddo i HCC ac na fydd Cymru’n ei cholli.

Dywedodd Catherine Smith: “Roedd diwygio’r Ardoll yn hir ddisgwyliedig, a bydd yn rhoi mwy o dryloywder a thegwch i ffermwyr yma yng Nghymru.

“Mae gennym gynlluniau cyffrous ar gyfer y flwyddyn sy’n dod, pan fyddwn yn adeiladu ar y gwaith cadarnhaol iawn a wnaed gan HCC wrth ymateb yn effeithiol i heriau COVID a Brexit.

“Yn ganolog i’n cynlluniau, mae datblygu’r ymgysylltiad llwyddiannus â’r defnyddwyr a’r gwaith o adeiladu brand sydd wedi gweld cynnydd yng ngwerthiant cig coch dros y flwyddyn ddiwethaf, a Chig Oen Cymru a Chig Eidion Cymru yn cael eu gwerthu gan fwy o fân-werthwyr mawr.

“Rydym hefyd yn bwriadu gweithio’n agos â llywodraethau a’r cyrff sy’n bartneriaid i ni yn Lloegr a’r Alban i sicrhau mynediad i farchnadoedd newydd ar gyfer ein cynhyrchion ac i ddatblygu masnach.

“Yn ogystal, bydd HCC yn rhoi blaenoriaeth uchel iawn i hyrwyddo’r modd rydym yn arwain y byd o ran cynhyrchu cig oen a chig eidion yma yng Nghymru, gan adeiladu ar ein gweledigaeth, ‘Y Ffordd Gymreig’. Ar ben hyn, byddwn yn gwneud gwaith hanfodol, ochr yn ochr â phartneriaid mewn rhannau eraill o Brydain, i amddiffyn a gwella enw da ein diwydiant. Bydd yna gerrig milltir allweddol eleni – fel uwchgynhadledd COP26 yn Glasgow. Mae’n hanfodol bod y cyhoedd yn deall nad yw pob dull o ffermio ledled y byd yr un fath, a bod gennym gyfraniad cadarnhaol i’w wneud tuag at gynaliadwyedd a diogelwch bwyd yn fyd-eang.”

Continue Reading

Cymraeg

Gwersyll yr Urdd Llangrannog fydd cartref Eisteddfod T 2021

Published

on

Mae Urdd Gobaith Cymru yn falch o gyhoeddi mai Gwersyll yr Urdd Llangrannog yng Ngheredigion fydd lleoliad yr ŵyl ddigidol Eisteddfod T eleni, a gynhelir yn ystod hanner tymor y Sulgwyn.

Darlledwyd Eisteddfod T 2020 o stiwdio dros dro yng Ngwersyll yr Urdd Caerdydd. Eleni, mae’r Urdd yn addo gŵyl ddigidol fwy arloesol fyth o gael darlledu Eisteddfod T o stiwdio arbennig yng Ngwersyll yr Urdd Llangrannog. Cynhelir yr ŵyl yn ystod wythnos arferol yr Eisteddfod, sef o ddydd Llun, 31 Mai hyd at ddydd Gwener, 4 Mehefin.

Yn wahanol i’r llynedd, bwriedir cynnal prif seremonïau Eisteddfod T ar leoliad yng Ngwersyll Llangrannog, a hynny o fewn cyfyngiadau Covid-19, ac mae’r trefnwyr wedi llwyddo i ail-recordio perfformiadau rhai unigolion mewn stiwdios darlledu.

Meddai Siân Eirian, Cyfarwyddwr Eisteddfod yr Urdd a’r Celfyddydau: “Hoffwn ddiolch o galon i’r 12,000 sydd wedi cystadlu yn Eisteddfod T y tro hwn – sy’n ddwbl niferoedd llynedd. O Fôn i Fynwy ac o Drelew i Dubai, mae’r ymateb wedi bod yn syfrdanol.

“Mi ydan ni fel trefnwyr mor falch mai Gwersyll yr Urdd Llangrannog fydd cartref Eisteddfod T eleni. Mae’r ganolfan yn lleoliad eiconig yng Nghymru, a gwerth cenedlaethau o atgofion melys yn perthyn i’r lle. Bydd medru cynnal prif seremonïau’r ŵyl yno yn fonws, hefyd.”

Dywedodd Eifion Evans, Prif Weithredwr Cyngor Sir Ceredigion: “Rydym yn croesawu Eisteddfod T yma i Geredigion gyda balchder a hyder y cawn wythnos o gystadlu brwd a diogel. Mae’r Gwersyll yn Llangrannog yn adnodd hynod o bwysig i’r mudiad ac i ni yng Ngheredigion, a braf iawn yw gweld yr Urdd yn gwneud defnydd o’r Gwersyll mewn ffordd greadigol i hybu adloniant i blant a phobl ifanc Cymru. Mae’r Cyngor Sir a’r Mudiad wedi gweithio’n agos iawn dros y misoedd diwethaf i sicrhau trefniadau a fydd yn boddhau gofynion a rheolau Covid-19 yn llawn. Edrychwn ymlaen yn fawr i weld y wledd o gystadlu a mwynhau dros wythnos yr Eisteddfod.”

Meddai Lowri Jones, Cyfarwyddwr Gwersyll yr Urdd Llangrannog: “Mi fydd hi’n bleser croesawu cyflwynwyr a chriw ffilmio Eisteddfod T i’r gwersyll, a chael cynnig Bae Ceredigion yn gefndir i wythnos llawn bwrlwm a hwyl.”

Continue Reading
Health17 hours ago

Withybush woes as new consultation launched

• Health Board says coronavirus has had a major impact on services • New hospital could be built between St...

News2 days ago

Fatality confirmed in school bus collision, say police

A FATALITY has been confirmed in a collision involving a school bus and a car this morning (May 17). The...

News2 days ago

13 hurt in serious school bus collision

THE A478 in Pembrokeshire has been closed this morning following a serious collision involving a school bus and another vehicle.The...

News3 days ago

Plan to rescue rare butterfly from extinction in Pembrokeshire

THE PEMBROKESHIRE Coast National Park Authority is stepping up efforts to save the marsh fritillary butterfly, which was once widespread...

News3 days ago

Santander turns away customers due to nationwide computer glitch

CUSTOMERS of Santander in Haverfordwest were being turned away this morning by branch staff saying that they were unable to...

News5 days ago

Cllr Mike James is new Chairman of Pembrokeshire County Council

PEMBROKESHIRE COUNTY COUNCIL has a new Chairman. Cllr Mike James became Chairman at the virtual Annual Meeting of Council today...

News5 days ago

New international travel rules for Wales confirmed by First Minister

International travel will restart for people in Wales from Monday 17 May, the Welsh Government has confirmed today. As part...

News5 days ago

Permit applications open for Tenby pedestrianisation scheme

PEMBROKESHIRE COUNTY COUNCIL is now accepting applications for vehicle access during this year’s Pedestrianisation of Tenby. The scheme, which is...

News1 week ago

Public engagement exercise over new hospital between St Clears and Narberth

HYWEL DDA is asking the people of Pembrokeshire to help it further shape and deliver future services by taking part...

News1 week ago

Police looking for a couple with a dog after teenage girl bitten in Haverfordwest

POLICE hunting for the owners of a ‘pitbull’ type dog which bit a teenage girl in Haverfordwest last month. Dyfed-Powys...

Popular This Week