Connect with us
Advertisement
Advertisement

Cymraeg

Yr Iaith “Ni ddylid ei hynysu”

Published

on

Meri HuwsDylai effaith ar y Gymraeg fod yn ystyriaeth ym mhob deddf ac ym mhob polisi sy’n effeithio ar fywydau pobl yng Nghymru – dyna fydd neges Comisiynydd y Gymraeg, Meri Huws

“Fe greodd Mesur y Gymraeg (Cymru) 2011 statws swyddogol i’r iaith Gymraeg, rôl y Comisiynydd a chyfundrefn reoleiddio newydd a fydd, maes o law, yn arwain at greu hawliau i siaradwyr Cymraeg. Ond er mwyn i statws swyddogol i’r iaith Gymraeg fod yn rhywbeth real y gall pobl Cymru ei weld, ei glywed a’i deimlo ym mhob agwedd ar eu bywydau, mae’n rhaid i’r Gymraeg fod yn ystyriaeth ganolog ym mhob maes polisi.

“Mae Aelodau’r Cynulliad wrthi’n trafod y Bil Gwasanaethau Cymdeithasol a Llesiant (Cymru) yn y Senedd ar hyn o bryd; ac rwy’n galw am sicrhau bod yna gyfeiriad at y Gymraeg yn weladwy ar wyneb y Bil hwnnw sy’n effeithio’n uniongyrchol ar bobl a phlant.

“Os ydym o ddifrif ynglŷn â dod â’r Gymraeg i ganol y ffordd y caiff gwasanaethau eu darparu yng Nghymru, yna mae’n rhaid i’r Gymraeg fod yn weladwy mewn deddfwriaeth sy’n ymwneud â’r economi, cyfiawnder cymdeithasol, addysg, iechyd, gofal ac yn y blaen. Dyw’r Gymraeg ddim yn fater all gael ei ynysu i un darn o ddeddfwriaeth iaith.

“Rai wythnosau yn ôl fe ges i’r pleser o groesawu An Coimisinéir Teanga, Comisiynydd y Wyddeleg, Seán Ó Cuirreáin, i Gymru, a chawsom gyfle i drafod yr union bwnc yma. Beth sy’n ddiddorol yw iddo ef ddweud nad y ddeddf a sefydlodd ei rôl yw’r unig un sy’n rhoi pŵer iddo, ond y ffaith bod yna gyfeiriad at yr iaith Wyddeleg ym mhob darn o ddeddfwriaeth sy’n cael ei phasio yn Iwerddon. Rhaid i Gymru hefyd symud tuag at y pwynt yna.”

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Cymraeg

Effaith trist aflonyddu ar forloi a rhai bach ar arfordir Cymru

Published

on

Gyda mwy o bobl nag erioed yn ymweld â’r parth arfordirol yma yng Nghymru, mae
aflonyddu ar fywyd gwyllt ar gynnydd. Yn ddiweddar, cawsom newyddion trist fod morlo
bach wedi marw ar ôl i’w fam beidio â dychwelyd i’w fwydo yn dilyn achos o aflonyddu a
dychryn gan bobl oedd eisiau tynnu lluniau a ‘selfies’ gyda’r morlo bach.


Yn ystod y tymor magu (rhwng Awst a Rhagfyr) mae’n bosib dewch ar draws morloi bach
gwyn ar draethau neu ar greigiau ar arfordir Cymru – yn aml ar ben eu hunain. Serch hynny
maen debygol bydd y fam ger llaw, felly mae’n hanfodol cadw draw er mwyn iddi allu
ddychwelyd i fwydo’i morlo bach.


Yn ôl Sue Burton, Swyddog yr ACA ar gyfer Sir Benfro Forol “Rhaid cofio bod morloi bach
angen digonedd o ofod personol ag amser er mwyn gorffwys a thyfu. Dim ond am dair
wythnos yn unig caiff y morloi bach eu bwydo gan eu mamau cyn nes bydd yn rhaid iddynt
gofalu am eu hunain. Mae’n hanfodol felly yn ystod yr amser yma eu bod yn cael digonedd o
le heb ymyrraeth. Gall aflonyddu ar forloi arwain at eu marwolaeth”.


Mae’n bwysig iawn cofio bod y creaduriaid eiconig hyfryd yma yn anifeiliaid gwyllt.
Cadwch draw o fywyd gwyllt – Mwynhewch o bell

Continue Reading

Cymraeg

Meddygon teulu dal yma ar gyfer apwyntiadau wyneb yn wyneb

Published

on

Mae meddygon yn Sir Gaerfyrddin, Ceredigion a Sir Benfro yn atgoffa’u cleifion eu bod yn parhau i gynnig apwyntiadau wyneb yn wyneb i’r rhai sydd angen eu gweld.

Trwy gydol y pandemig, mae meddygfeydd wedi sicrhau bod gwasanaethau hanfodol yn parhau i redeg, gan ddefnyddio ffyrdd arloesol o gyfathrebu â’r cymunedau y maent yn eu gwasanaethu.

Erbyn hyn mae llawer o feddygfeydd yn parhau i ddefnyddio ymgynghoriadau ffôn a galwadau fideo lle y bo’n briodol; mae hyn yn rhoi rhyddid i lawer o gleifion siarad â gweithwyr gofal iechyd proffesiynol (nid o reidrwydd y meddyg teulu) yng nghysur a chyfleustra eu cartrefi eu hunain

Mae gan y rhan fwyaf o feddygfeydd systemau ar-lein megis E-Consult neu Ask My GP, lle gall cleifion ofyn cwestiwn llai brys am eu hiechyd. Gweler gwefan eich meddygfa am fwy o wybodaeth.

Mae Fy Iechyd Ar-lein yn parhau i fod yn opsiwn ar-lein 24/7 ar gyfer archebu presgripsiwn meddyginiaeth rheolaidd – mae wedi’i gynllunio i fod yn gyfleus i gleifion ac yn arbennig o ddefnyddiol i’r rhai sy’n hunan-ynysu neu’n gwarchod. Gall cleifion gofrestru ar gyfer hyn drwy eu meddygfa leol.

Mae system brysbennu dros y ffôn neu ar-lein ar waith yn y rhan fwyaf o  feddygfeydd i sicrhau bod cleifion yn siarad ag aelod clinigol o staff am eu hiechyd.

Os oes angen gweld claf wyneb yn wyneb, bydd y feddygfa’n gwneud apwyntiad â’r gweithiwr gofal iechyd proffesiynol mwyaf priodol i’w anghenion.

Dywedodd Dr Siôn James o Feddygfa Tregaron: “Hoffem atgoffa cleifion bod meddygfeydd teulu yn parhau i fod ar gael i chi. Pan fyddwch yn cysylltu â’ch meddygfa, byddwch yn siarad â’r person mwyaf addas ar gyfer eich cyflwr ac os bydd angen i’ch gweld wyneb yn wyneb, yna rhoddir apwyntiad i chi yn y feddygfa.

Gellir trin llawer o gyflyrau dros y ffôn gyda chyngor ac os oes angen, gellir rhoi presgripsiwn i fferyllfa o’ch dewis. Peidiwch ag osgoi ymofyn triniaeth.

Ar gyfer mân anhwylderau, cofiwch y gallai eich fferyllfa gymunedol helpu.”

Ychwanegodd Fferyllydd Cymunedol, Richard Evans: “Yn draddodiadol mae fferyllwyr Cymunedol wedi cynghori cleifion ar ystod eang o anhwylderau. Rydym bob amser yn argymell triniaethau addas i’r cleifion, neu os oes angen, eu cyfeirio at weithiwr gofal iechyd proffesiynol.

Yn ystod y pandemig hwn, gweinyddu presgripsiynau yw’r prif ffocws o hyd, ond mae gwasanaethau eraill ar gael, megis y Gwasanaeth Anhwylderau Cyffredin, Brysbennu a Thrin, cyflenwi meddyginiaethau mewn argyfwng a dulliau atal cenhedlu brys.

Gellir cael mynediad at y gwasanaethau hyn drwy ymgynghoriad dros y ffôn, gyda’r claf neu ofalwr/aelod o’r teulu yn casglu unrhyw feddyginiaeth angenrheidiol.

Cofiwch archebu unrhyw bresgripsiwn meddyginiaeth rheolaidd mewn pryd cyn i chi ei orffen.”

Yn ychwanegol at y wybodaeth arbenigol broffesiynol a gynigir mewn fferyllfeydd, bydd cleifion cymwys yn gallu derbyn eu brechlyn ffliw rhad ac am ddim yn y mwyafrif o’n fferyllfeydd cymunedol y gaeaf hwn. Am restr lawn o fferyllfeydd sy’n cymryd rhan, cliciwch yma https://biphdd.gig.cymru/gofal-iechyd/gwasanaethau-a-thimau/fferyllfa/brechiadau-y-ffliw-tymhorol/

I gael gwybod pa wasanaethau y mae eich fferyllfa gymunedol yn eu cynnig, ewch i: https://biphdd.gig.cymru/gofal-iechyd/gwasanaethau-a-thimau/fferyllfa/

Mae rheolau cadw pellter cymdeithasol yn parhau ar draws safleoedd gofal sylfaenol er diogelwch cleifion a staff. Bydd gweithwyr gofal iechyd proffesiynol sy’n gweld cleifion wyneb yn wyneb i asesu neu ddarparu triniaeth yn defnyddio’r cyfarpar diogelu personol priodol ac mae sgriniau ar waith mewn rhai cownteri a derbynfeydd

Cofiwch wisgo gorchudd wyneb pan ydych yn ymweld ag unrhyw leoliad gofal iechyd.

Continue Reading

Cymraeg

Lansio cystadleuaeth i enwi adeiladau porthladd hanesyddol

Published

on

Mae gan Ddoc Penfro hanes morwrol cyfoethog, gan ei bod yn dref filwrol ers 150 o
flynyddoedd. Heddiw, mae hen Ddociau’r Llynges Frenhinol yn borthladd masnachol
sydd â dyfodol cyffrous yn y diwydiant ynni adnewyddadwy.


Mae Porthladd Aberdaugleddau yn rhan allweddol o brosiect Ardal Forol Doc Penfro
Bargen Ddinesig Bae Abertawe gwerth £60 miliwn, a fydd yn darparu’r cyfleusterau,
y gwasanaethau a’r gofodau sydd eu hangen i sefydlu canolfan o’r radd flaenaf ar
gyfer ynni morol a pheirianneg. Fel rhan o hyn, mae angen adnewyddu pedwar
rhandy rhestredig Gradd II sy’n sownd yn siediau awyrennau Sunderland er mwyn
eu moderneiddio ar gyfer yr 21ain ganrif a’u cynnig fel gweithleoedd modern hyblyg.
Bydd y gwaith adeiladu’n dechrau ym mis Tachwedd 2021 ac yn ôl yr amserlen bydd
yn cael ei gwblhau erbyn mis Tachwedd 2022.


Heddiw, mae’r Porthladd yn lansio cystadleuaeth i enwi’r pedwar rhandy ac mae’n
gwahodd ceisiadau gan aelodau o’r gymuned. Awgrymir pedair thema: treftadaeth,
dyfodol adnewyddadwy, hanes morol a hanes cymdeithasol, ond croesewir pob
syniad.


Dywedodd Steve Edwards, Cyfarwyddwr Masnachol y Porthladd, “Mae Porthladd
Penfro yn llawn hanes ac rydyn ni am sicrhau ein bod yn cadw’r adeiladau hyn yn
ddiogel fel y gellir eu defnyddio yn y bennod gyffrous nesaf. Mae Ardal Forol Doc
Penfro yn cynnig cyfleoedd enfawr i’r dref yn ogystal â’r rhanbarth cyfan, felly mae’n
bwysig iawn ein bod yn creu llety dymunol fel y gall busnesau sefydlu eu hunain
yma. Rydyn ni am gynnwys y gymuned gyfan yn ein cynlluniau drwy wahodd enwau
cofiadwy gyda chefndir difyr er mwyn ategu’r datblygiadau.”
I gyflwyno eich awgrymiadau, ewch i i www.mhpa.co.uk/naming-competition erbyn
dydd Llun 18 Hydref.


Ariennir Ardal Forol Doc Penfro gan Fargen Ddinesig Bae Abertawe, Cronfa
Datblygu Rhanbarthol Ewrop drwy Lywodraeth Cymru, a thrwy fuddsoddiad preifat.

Continue Reading

Business13 hours ago

Bug Farm explains rush to keep people and animals safe as raging wildfire approached

A PEMBROKESHIRE business has taken to the internet to thank everyone who has supported them throughout the recent grass fires....

News20 hours ago

South West Wales enters a state of Drought as dry weather continues

FOLLOWING the extended period of dry weather, Natural Resources Wales (NRW) has confirmed that the trigger thresholds have been met...

News1 day ago

Large emergency service mobilisation to assist driver who went over cliff near oil refinery

POLICE, ambulance, coastguard, RNLI and two helicopters were all involved in the extraction of a casualty from a vehicle which...

News2 days ago

School leavers receiving A level results across Pembrokeshire today

A LEVEL RESULTS posted this morning show an overall 98* pass rate at grades A* to E compared with 99.1%...

News3 days ago

Pembrokeshire County Show opens today, and promises to be ‘action-packed’

WALES’ largest county agricultural show, Pembrokeshire County Show, opens today (Aug 17), and promises to be action-packed next week. The...

News3 days ago

Police investigating early morning hit-and-run in Pembroke; Officers appeal for information

POLICE in Pembroke are investigating a road traffic collision which occurred at about 2.15am on Sunday (Aug 14). A silver...

Health4 days ago

Health board: COVID-19 vaccinations will be by appointment only from end of this month

THE LOCAL health board has announced that from August 31, access to Mass Vaccination Centres (MVCs) in Carmarthenshire, Ceredigion and...

News4 days ago

Police looking for a suspect following disturbance in Narberth High Street

POLICE are investigating an incident which occurred at about 1am on Sunday morning, 31st July 2022 in Narberth . A...

News4 days ago

Seven injured in A477 road accident near Neyland – Two remain in hospital

DYFED-POWYS POLICE is appealing for witnesses after seven people were injured in a road accident. Two people remain in hospital...

News5 days ago

100 firemen at recycling centre blaze which will take ‘days to extinguish’

OFFICIALS from Mid and West Wales Fire and Rescue Service have said that a fire at TBS Recycling in Waterston...

Popular This Week