Connect with us
Advertisement
Advertisement

Cymraeg

Galw pob gwyliwr dwrgwn

Published

on

Galw pob gwyliwr dwrgwnMAE GWYLIO DWRGWN ar hyd arfordir Sir Benfro ar gynnydd, ond mae angen help ychwanegol i ddarganfod mwy am y ffefryn hwn ymhlith y bywyd gwyllt blewog.

Maw Awdurdod Parc Cenedlaethol Arfordir Penfro wedi ymuno â Sue Burton, Swyddog Ardal Arbennig Cadwraeth y Môr Sir Benfro (SAC) i ofyn i bobol i roi gwybod os gwelwyd dwrgwn ar gyfer project ymchwil sir gyfan.

Cofnodwyd fod mwy na 60 wedi’u gweld gan aelodau’r cyhoedd ar Arfordir Penfro ers i’r project gychwyn deufis yn ôl.

Dywedodd Ian Meophan, Ceidwad y Parc Cenedlaethol : “Dim ond un math o ddyfrgi sydd gennym yn y DU- y Dyfrgi Ewrasiaidd- sydd i’w weld yn byw fel arfer mewn dŵr croyw, ond yn yr Alban mae’r dwrgwn hyn yn gwneud defnydd cyson o’r môr, ac ymddengys eu bod yn Sir Benfro yn treulio llawer o amser ar yr arfordir hefyd.

“Mae pobol wedi eu gweld o gwmpas Tyddewi, Stackpole ac Abermawr. Mae llawer o’r adroddiadau hyd yn hyn wedi dod oddi wrth gaiacwyr ar y môr, syrffwyr a phobol sy allan yn arfordira. Roedd rhywun hyd yn oed yn lwcus i weld dyfrgi gyda heligog (aderyn môr) yn ei geg.”

Mae Ian yn gwahodd pobol i roi gwybod am yr hyn welon nhw i Galeri Oriel y Parc a’r Ganolfan Groeso yn Nhyddewi, lle gallwch chi binbwyntio’r man lle gweloch chi’r dyfrgi ar y map. Trosglwyddir llyfr log wedyn i Sue Burton Swyddog SAC Morol Sir Benfro ar gyfer y project, sydd yn ail adrodd arolwg arfordirol 2002 ac sydd am benderfynu os yw’r dwrgwn sy’n gwneud defnydd o’r arfordir yn boblogaeth wahanol i’r rhai sy’n defnyddio’r dyfrffyrdd mewndirol.

Dywedodd Sue: “Yr ydym yn gwybod yn barod fod dwrgwn yn defnyddio’r rhan hon o’r arfordir i borthianna a hyd yn oed bridio. Yr hyn yr ydym am ei wybod nawr yw os ydyn nhw’n ei ddefnyddio’n dymhorol neu os ydyw’r un dwrgwn yn defnyddio’r arfordir drwy’r flwyddyn.

“Yn ogystal â dwrgwn newydd a welwyd, mae diddordeb gennym mewn dwrgwn a welwyd yn mynd nôl i 2002, yn enwedig unrhyw rhai a welwyd i’r gogledd o Drefdraeth, ac i’r dwyrain o Bosherston gan mai ychydig iawn o rai a welwyd sydd wedi’u cofnodi gennym yn yr ardaloedd hyn. Yr ydym yn dibynnu’n helaeth ar ddwrgwn a welwyd gan y cyhoedd ac felly mwya‘i gyd o wylwyr, gore gyd!”

Mae Awdurdod y Parc hefyd yn defnyddio gwybodaeth am unrhyw ddwrgwn a welwyd yn bresennol i gynghori darparwyr gweithgareddau awyr agored ynglŷn ag ardaloedd sensitif arbennig, er mwyn iddyn nhw osgoi ymyrryd â’r dwrgwn a’u cynefin.

Rhowch wybod am ddwrgwn a welwyd gennych yn Oriel y Parc ( ar agor bob dydd, 10am-4.30pm) neu ffoniwch Sue Burton ar 01646 696108 neu e-bostiwch SACofficer@PembrokeshireMarineSAC.org.uk, gan roi’r dyddiad, yr amser a’r man lle gweloch chi’r dyfrgi.

Mae Sue Burton ynghyd â Geoff Lyles o’r Ymgynghoriaeth Dwrgwn, yn rhoi sgwrs yn nigwyddiad Marine Wildlife Sightings ar Dachwedd 20fed, wedi’i drefnu gan Fforwm Arfordir Penfro a hynny yn Theatr Myrddin, Hwlffordd.

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Cymraeg

Effaith trist aflonyddu ar forloi a rhai bach ar arfordir Cymru

Published

on

Gyda mwy o bobl nag erioed yn ymweld â’r parth arfordirol yma yng Nghymru, mae
aflonyddu ar fywyd gwyllt ar gynnydd. Yn ddiweddar, cawsom newyddion trist fod morlo
bach wedi marw ar ôl i’w fam beidio â dychwelyd i’w fwydo yn dilyn achos o aflonyddu a
dychryn gan bobl oedd eisiau tynnu lluniau a ‘selfies’ gyda’r morlo bach.


Yn ystod y tymor magu (rhwng Awst a Rhagfyr) mae’n bosib dewch ar draws morloi bach
gwyn ar draethau neu ar greigiau ar arfordir Cymru – yn aml ar ben eu hunain. Serch hynny
maen debygol bydd y fam ger llaw, felly mae’n hanfodol cadw draw er mwyn iddi allu
ddychwelyd i fwydo’i morlo bach.


Yn ôl Sue Burton, Swyddog yr ACA ar gyfer Sir Benfro Forol “Rhaid cofio bod morloi bach
angen digonedd o ofod personol ag amser er mwyn gorffwys a thyfu. Dim ond am dair
wythnos yn unig caiff y morloi bach eu bwydo gan eu mamau cyn nes bydd yn rhaid iddynt
gofalu am eu hunain. Mae’n hanfodol felly yn ystod yr amser yma eu bod yn cael digonedd o
le heb ymyrraeth. Gall aflonyddu ar forloi arwain at eu marwolaeth”.


Mae’n bwysig iawn cofio bod y creaduriaid eiconig hyfryd yma yn anifeiliaid gwyllt.
Cadwch draw o fywyd gwyllt – Mwynhewch o bell

Continue Reading

Cymraeg

Meddygon teulu dal yma ar gyfer apwyntiadau wyneb yn wyneb

Published

on

Mae meddygon yn Sir Gaerfyrddin, Ceredigion a Sir Benfro yn atgoffa’u cleifion eu bod yn parhau i gynnig apwyntiadau wyneb yn wyneb i’r rhai sydd angen eu gweld.

Trwy gydol y pandemig, mae meddygfeydd wedi sicrhau bod gwasanaethau hanfodol yn parhau i redeg, gan ddefnyddio ffyrdd arloesol o gyfathrebu â’r cymunedau y maent yn eu gwasanaethu.

Erbyn hyn mae llawer o feddygfeydd yn parhau i ddefnyddio ymgynghoriadau ffôn a galwadau fideo lle y bo’n briodol; mae hyn yn rhoi rhyddid i lawer o gleifion siarad â gweithwyr gofal iechyd proffesiynol (nid o reidrwydd y meddyg teulu) yng nghysur a chyfleustra eu cartrefi eu hunain

Mae gan y rhan fwyaf o feddygfeydd systemau ar-lein megis E-Consult neu Ask My GP, lle gall cleifion ofyn cwestiwn llai brys am eu hiechyd. Gweler gwefan eich meddygfa am fwy o wybodaeth.

Mae Fy Iechyd Ar-lein yn parhau i fod yn opsiwn ar-lein 24/7 ar gyfer archebu presgripsiwn meddyginiaeth rheolaidd – mae wedi’i gynllunio i fod yn gyfleus i gleifion ac yn arbennig o ddefnyddiol i’r rhai sy’n hunan-ynysu neu’n gwarchod. Gall cleifion gofrestru ar gyfer hyn drwy eu meddygfa leol.

Mae system brysbennu dros y ffôn neu ar-lein ar waith yn y rhan fwyaf o  feddygfeydd i sicrhau bod cleifion yn siarad ag aelod clinigol o staff am eu hiechyd.

Os oes angen gweld claf wyneb yn wyneb, bydd y feddygfa’n gwneud apwyntiad â’r gweithiwr gofal iechyd proffesiynol mwyaf priodol i’w anghenion.

Dywedodd Dr Siôn James o Feddygfa Tregaron: “Hoffem atgoffa cleifion bod meddygfeydd teulu yn parhau i fod ar gael i chi. Pan fyddwch yn cysylltu â’ch meddygfa, byddwch yn siarad â’r person mwyaf addas ar gyfer eich cyflwr ac os bydd angen i’ch gweld wyneb yn wyneb, yna rhoddir apwyntiad i chi yn y feddygfa.

Gellir trin llawer o gyflyrau dros y ffôn gyda chyngor ac os oes angen, gellir rhoi presgripsiwn i fferyllfa o’ch dewis. Peidiwch ag osgoi ymofyn triniaeth.

Ar gyfer mân anhwylderau, cofiwch y gallai eich fferyllfa gymunedol helpu.”

Ychwanegodd Fferyllydd Cymunedol, Richard Evans: “Yn draddodiadol mae fferyllwyr Cymunedol wedi cynghori cleifion ar ystod eang o anhwylderau. Rydym bob amser yn argymell triniaethau addas i’r cleifion, neu os oes angen, eu cyfeirio at weithiwr gofal iechyd proffesiynol.

Yn ystod y pandemig hwn, gweinyddu presgripsiynau yw’r prif ffocws o hyd, ond mae gwasanaethau eraill ar gael, megis y Gwasanaeth Anhwylderau Cyffredin, Brysbennu a Thrin, cyflenwi meddyginiaethau mewn argyfwng a dulliau atal cenhedlu brys.

Gellir cael mynediad at y gwasanaethau hyn drwy ymgynghoriad dros y ffôn, gyda’r claf neu ofalwr/aelod o’r teulu yn casglu unrhyw feddyginiaeth angenrheidiol.

Cofiwch archebu unrhyw bresgripsiwn meddyginiaeth rheolaidd mewn pryd cyn i chi ei orffen.”

Yn ychwanegol at y wybodaeth arbenigol broffesiynol a gynigir mewn fferyllfeydd, bydd cleifion cymwys yn gallu derbyn eu brechlyn ffliw rhad ac am ddim yn y mwyafrif o’n fferyllfeydd cymunedol y gaeaf hwn. Am restr lawn o fferyllfeydd sy’n cymryd rhan, cliciwch yma https://biphdd.gig.cymru/gofal-iechyd/gwasanaethau-a-thimau/fferyllfa/brechiadau-y-ffliw-tymhorol/

I gael gwybod pa wasanaethau y mae eich fferyllfa gymunedol yn eu cynnig, ewch i: https://biphdd.gig.cymru/gofal-iechyd/gwasanaethau-a-thimau/fferyllfa/

Mae rheolau cadw pellter cymdeithasol yn parhau ar draws safleoedd gofal sylfaenol er diogelwch cleifion a staff. Bydd gweithwyr gofal iechyd proffesiynol sy’n gweld cleifion wyneb yn wyneb i asesu neu ddarparu triniaeth yn defnyddio’r cyfarpar diogelu personol priodol ac mae sgriniau ar waith mewn rhai cownteri a derbynfeydd

Cofiwch wisgo gorchudd wyneb pan ydych yn ymweld ag unrhyw leoliad gofal iechyd.

Continue Reading

Cymraeg

Lansio cystadleuaeth i enwi adeiladau porthladd hanesyddol

Published

on

Mae gan Ddoc Penfro hanes morwrol cyfoethog, gan ei bod yn dref filwrol ers 150 o
flynyddoedd. Heddiw, mae hen Ddociau’r Llynges Frenhinol yn borthladd masnachol
sydd â dyfodol cyffrous yn y diwydiant ynni adnewyddadwy.


Mae Porthladd Aberdaugleddau yn rhan allweddol o brosiect Ardal Forol Doc Penfro
Bargen Ddinesig Bae Abertawe gwerth £60 miliwn, a fydd yn darparu’r cyfleusterau,
y gwasanaethau a’r gofodau sydd eu hangen i sefydlu canolfan o’r radd flaenaf ar
gyfer ynni morol a pheirianneg. Fel rhan o hyn, mae angen adnewyddu pedwar
rhandy rhestredig Gradd II sy’n sownd yn siediau awyrennau Sunderland er mwyn
eu moderneiddio ar gyfer yr 21ain ganrif a’u cynnig fel gweithleoedd modern hyblyg.
Bydd y gwaith adeiladu’n dechrau ym mis Tachwedd 2021 ac yn ôl yr amserlen bydd
yn cael ei gwblhau erbyn mis Tachwedd 2022.


Heddiw, mae’r Porthladd yn lansio cystadleuaeth i enwi’r pedwar rhandy ac mae’n
gwahodd ceisiadau gan aelodau o’r gymuned. Awgrymir pedair thema: treftadaeth,
dyfodol adnewyddadwy, hanes morol a hanes cymdeithasol, ond croesewir pob
syniad.


Dywedodd Steve Edwards, Cyfarwyddwr Masnachol y Porthladd, “Mae Porthladd
Penfro yn llawn hanes ac rydyn ni am sicrhau ein bod yn cadw’r adeiladau hyn yn
ddiogel fel y gellir eu defnyddio yn y bennod gyffrous nesaf. Mae Ardal Forol Doc
Penfro yn cynnig cyfleoedd enfawr i’r dref yn ogystal â’r rhanbarth cyfan, felly mae’n
bwysig iawn ein bod yn creu llety dymunol fel y gall busnesau sefydlu eu hunain
yma. Rydyn ni am gynnwys y gymuned gyfan yn ein cynlluniau drwy wahodd enwau
cofiadwy gyda chefndir difyr er mwyn ategu’r datblygiadau.”
I gyflwyno eich awgrymiadau, ewch i i www.mhpa.co.uk/naming-competition erbyn
dydd Llun 18 Hydref.


Ariennir Ardal Forol Doc Penfro gan Fargen Ddinesig Bae Abertawe, Cronfa
Datblygu Rhanbarthol Ewrop drwy Lywodraeth Cymru, a thrwy fuddsoddiad preifat.

Continue Reading

News2 days ago

Pembroke Dock: Knife-point ATM robber Kieran Brumby jailed for five years

A MAN who robbed a woman at knifepoint has started a five-year prison sentence just one month after the attack....

Entertainment2 days ago

Fishguard Folk Festival is back ‘and happy to be home again’

AFTER two years absence the famous Fishguard Folk Festival is back and happy to be home again! From Friday 27...

Community2 days ago

Pembrokeshire young carers to capture their lives on camera

ACTION FOR CHILDREN and the Royal Photographic Society launch photography project challenging young carers to get creative and show what’s...

Health2 days ago

Childhood hepatitis outbreak – four more cases in Wales under investigation

Public Health Wales is investigating four more cases of acute hepatitis among children. Health officials have identified 17 cases in...

News2 days ago

Fake Wales Air Ambulance social media accounts used in bid to steal personal details

A CHARITY has issued a warning after fraudsters set up fake social media accounts in its name aimed at stealing...

Community3 days ago

Historic church set to close after more than 1400 years

A CHURCH that was founded by a pupil of St David, is closing after 1,439 years due to dwindling congregations....

Business5 days ago

Fantastic conversion of old double decker as hop-on-hop-off bus for Tenby

THE WILL be an exciting new bus on the streets of south Pembrokeshire from next month as First Cymru launch...

Health5 days ago

No monkeypox cases identified in Wales say public health officials

THE UK Health Security Agency (UKHSA) has detected 11 additional cases of monkeypox in England. The latest cases bring the...

News6 days ago

Warm Pembrokeshire welcome for Ukrainians fleeing from war

THE PEMBROKESHIRE community has been preparing a warm welcome to Ukrainian people fleeing the devastating war in their homeland. Across...

Business7 days ago

New McDonald’s restaurant to be built in Milford Haven if planning approved

MC DONALD’S will be coming to Milford Haven if plans are passed by local councillors. Planning applications have been submitted...

Popular This Week