Connect with us
Advertisement
Advertisement

Cymraeg

Pobl ifanc sy’n cadw fflam Cefn Gwlad yn fyw

Published

on

Mae Tîm newydd: Ar gyfer dychwelyd Cefn Gwlad

ERS 35 mlynedd, mae’r rhaglen amaeth Cefn Gwlad wedi bod yn rhan annatod o amserlen S4C yn ogystal â bod yn un o raglenni mwya’ poblogaidd y sianel. Ond wrth i’r gyfres newydd ddechrau nos Fawrth, 27 Chwefror, bydd tîm newydd o gyflwynwyr wrth law i helpu Dai.

Y ffermwr a’r darlledwr Dai Jones, Llanilar fydd asgwrn cefn y gyfres o hyd wrth iddo gyfarfod rhagor o gymeriadau sy’n byw yng nghefn gwlad Cymru. Ond yn ymuno ag o yn y gyfres newydd bydd gwraig fferm o Geredigion, Meleri Williams, y cyflwynydd a’r ffermwr defaid Ioan Doyle, y cyflwynydd a’r wraig fferm Mari Lovgreen a’r ffermwr o Fro Ddyfi, Rhys Lewis.

Yn ogystal, cawn gwrdd ag aelod ifanca’r tîm – Elis Morris, 10 oed, o Gaerdydd – sydd, fel Dai Llanilar, wedi ei fagu yn y ddinas ond â’i fryd ar fod yn ffermwr. Yn ystod y gyfres, byddwn yn dilyn Elis wrth iddo gymryd ei gamau cyntaf i mewn i’r byd ffermio.

Ac yntau’n 74 mlwydd oed, mae digon o betrol yn y tanc gan Dai o hyd. Mae’n parhau i ffermio a darlledu gymaint ag erioed ac wedi mwynhau dros 50 mlynedd yn cyflwyno rhaglenni poblogaidd fel Sion a Siân a Cefn Gwlad yn ogystal â rhaglen radio wythnosol ar BBC Radio Cymru, Ar eich Cais. Ond mae’n edrych ymlaen at rannu awenau ei raglen enwocaf gyda’r criw newydd.

“‘Da ni ar drothwy newid mawr,” meddai Dai o’i fferm yn Llanilar. “I ddechrau, bydd y rhaglenni’n awr yn hytrach na hanner awr a dwi’n meddwl y byd o’r dewis o’r pedwar aelod newydd. Mae’r pedwar yn bobl ifanc y wlad, yn dod o gefndir amaethyddol ac wedi cael eu trwytho yng nghefn gwlad Cymru. Ac mae’n holl bwysig bod Cefn Gwlad yn cadw ei gymeriad amaethyddol, gwledig. Wedi’r cwbl, fyddai rhywun ddim yn gofyn i berson sy’n gweithio mewn siop tsips ddreifio awyren, na fydden nhw? A phobl ifanc fel y rhain sy’n cadw fflam cefn gwlad yn fyw.”

Ym mhennod gynta’r gyfres newydd bydd Dai yn teithio i Ben Llŷn i gwrdd ag Ifan Hughes, perchennog Garej Ceiri Llanaelhaearn, neu Ifan Lodge fel mae’n cael ei adnabod yn lleol. Bydd Mari, merch sydd wedi ei magu yn n Caernarfon ond sydd bellach wedi setlo ym mwynder Maldwyn, yn dysgu mwy am fenter a dyfeisgarwch gwragedd fferm sy’n llwyddo i jyglo cadw teulu, rhedeg ffarm a mentro i fyd busnes. A bydd Rhys allan yng nghanol nos i wylio Rali Nos Bro Ddyfi sy’n sgrialu heibio ei fferm.

Dros y blynyddoedd, mae Dai wedi cyfarfod toreth o gymeriadau ym mhob twll a chornel o Gymru ar gyfer Cefn Gwlad, ond oes ganddo unrhyw gyngor ar gyfer y cyflwynwyr newydd?

“Y peth pwysig yw eu bod nhw’n bod yn nhw eu hunain. Dwi’n cofio’r diweddar Geraint Rees, cyn-gynhyrchydd Cefn Gwlad, yn dweud wrtha i pan o’n i’n trosleisio un o’r cyfresi cynnar, ‘Paid trio bod yn llenyddol, Dai. Gad hynny i’r beirdd. G’na ‘di fe yn dy ffordd dy hunan – mae e’n fwy angerddol.’ Ac alla i ddim pasio gwell gyngor ymlaen i’r criw ifanc ‘ma.”

Cymraeg

Effaith trist aflonyddu ar forloi a rhai bach ar arfordir Cymru

Published

on

Gyda mwy o bobl nag erioed yn ymweld â’r parth arfordirol yma yng Nghymru, mae
aflonyddu ar fywyd gwyllt ar gynnydd. Yn ddiweddar, cawsom newyddion trist fod morlo
bach wedi marw ar ôl i’w fam beidio â dychwelyd i’w fwydo yn dilyn achos o aflonyddu a
dychryn gan bobl oedd eisiau tynnu lluniau a ‘selfies’ gyda’r morlo bach.


Yn ystod y tymor magu (rhwng Awst a Rhagfyr) mae’n bosib dewch ar draws morloi bach
gwyn ar draethau neu ar greigiau ar arfordir Cymru – yn aml ar ben eu hunain. Serch hynny
maen debygol bydd y fam ger llaw, felly mae’n hanfodol cadw draw er mwyn iddi allu
ddychwelyd i fwydo’i morlo bach.


Yn ôl Sue Burton, Swyddog yr ACA ar gyfer Sir Benfro Forol “Rhaid cofio bod morloi bach
angen digonedd o ofod personol ag amser er mwyn gorffwys a thyfu. Dim ond am dair
wythnos yn unig caiff y morloi bach eu bwydo gan eu mamau cyn nes bydd yn rhaid iddynt
gofalu am eu hunain. Mae’n hanfodol felly yn ystod yr amser yma eu bod yn cael digonedd o
le heb ymyrraeth. Gall aflonyddu ar forloi arwain at eu marwolaeth”.


Mae’n bwysig iawn cofio bod y creaduriaid eiconig hyfryd yma yn anifeiliaid gwyllt.
Cadwch draw o fywyd gwyllt – Mwynhewch o bell

Continue Reading

Cymraeg

Meddygon teulu dal yma ar gyfer apwyntiadau wyneb yn wyneb

Published

on

Mae meddygon yn Sir Gaerfyrddin, Ceredigion a Sir Benfro yn atgoffa’u cleifion eu bod yn parhau i gynnig apwyntiadau wyneb yn wyneb i’r rhai sydd angen eu gweld.

Trwy gydol y pandemig, mae meddygfeydd wedi sicrhau bod gwasanaethau hanfodol yn parhau i redeg, gan ddefnyddio ffyrdd arloesol o gyfathrebu â’r cymunedau y maent yn eu gwasanaethu.

Erbyn hyn mae llawer o feddygfeydd yn parhau i ddefnyddio ymgynghoriadau ffôn a galwadau fideo lle y bo’n briodol; mae hyn yn rhoi rhyddid i lawer o gleifion siarad â gweithwyr gofal iechyd proffesiynol (nid o reidrwydd y meddyg teulu) yng nghysur a chyfleustra eu cartrefi eu hunain

Mae gan y rhan fwyaf o feddygfeydd systemau ar-lein megis E-Consult neu Ask My GP, lle gall cleifion ofyn cwestiwn llai brys am eu hiechyd. Gweler gwefan eich meddygfa am fwy o wybodaeth.

Mae Fy Iechyd Ar-lein yn parhau i fod yn opsiwn ar-lein 24/7 ar gyfer archebu presgripsiwn meddyginiaeth rheolaidd – mae wedi’i gynllunio i fod yn gyfleus i gleifion ac yn arbennig o ddefnyddiol i’r rhai sy’n hunan-ynysu neu’n gwarchod. Gall cleifion gofrestru ar gyfer hyn drwy eu meddygfa leol.

Mae system brysbennu dros y ffôn neu ar-lein ar waith yn y rhan fwyaf o  feddygfeydd i sicrhau bod cleifion yn siarad ag aelod clinigol o staff am eu hiechyd.

Os oes angen gweld claf wyneb yn wyneb, bydd y feddygfa’n gwneud apwyntiad â’r gweithiwr gofal iechyd proffesiynol mwyaf priodol i’w anghenion.

Dywedodd Dr Siôn James o Feddygfa Tregaron: “Hoffem atgoffa cleifion bod meddygfeydd teulu yn parhau i fod ar gael i chi. Pan fyddwch yn cysylltu â’ch meddygfa, byddwch yn siarad â’r person mwyaf addas ar gyfer eich cyflwr ac os bydd angen i’ch gweld wyneb yn wyneb, yna rhoddir apwyntiad i chi yn y feddygfa.

Gellir trin llawer o gyflyrau dros y ffôn gyda chyngor ac os oes angen, gellir rhoi presgripsiwn i fferyllfa o’ch dewis. Peidiwch ag osgoi ymofyn triniaeth.

Ar gyfer mân anhwylderau, cofiwch y gallai eich fferyllfa gymunedol helpu.”

Ychwanegodd Fferyllydd Cymunedol, Richard Evans: “Yn draddodiadol mae fferyllwyr Cymunedol wedi cynghori cleifion ar ystod eang o anhwylderau. Rydym bob amser yn argymell triniaethau addas i’r cleifion, neu os oes angen, eu cyfeirio at weithiwr gofal iechyd proffesiynol.

Yn ystod y pandemig hwn, gweinyddu presgripsiynau yw’r prif ffocws o hyd, ond mae gwasanaethau eraill ar gael, megis y Gwasanaeth Anhwylderau Cyffredin, Brysbennu a Thrin, cyflenwi meddyginiaethau mewn argyfwng a dulliau atal cenhedlu brys.

Gellir cael mynediad at y gwasanaethau hyn drwy ymgynghoriad dros y ffôn, gyda’r claf neu ofalwr/aelod o’r teulu yn casglu unrhyw feddyginiaeth angenrheidiol.

Cofiwch archebu unrhyw bresgripsiwn meddyginiaeth rheolaidd mewn pryd cyn i chi ei orffen.”

Yn ychwanegol at y wybodaeth arbenigol broffesiynol a gynigir mewn fferyllfeydd, bydd cleifion cymwys yn gallu derbyn eu brechlyn ffliw rhad ac am ddim yn y mwyafrif o’n fferyllfeydd cymunedol y gaeaf hwn. Am restr lawn o fferyllfeydd sy’n cymryd rhan, cliciwch yma https://biphdd.gig.cymru/gofal-iechyd/gwasanaethau-a-thimau/fferyllfa/brechiadau-y-ffliw-tymhorol/

I gael gwybod pa wasanaethau y mae eich fferyllfa gymunedol yn eu cynnig, ewch i: https://biphdd.gig.cymru/gofal-iechyd/gwasanaethau-a-thimau/fferyllfa/

Mae rheolau cadw pellter cymdeithasol yn parhau ar draws safleoedd gofal sylfaenol er diogelwch cleifion a staff. Bydd gweithwyr gofal iechyd proffesiynol sy’n gweld cleifion wyneb yn wyneb i asesu neu ddarparu triniaeth yn defnyddio’r cyfarpar diogelu personol priodol ac mae sgriniau ar waith mewn rhai cownteri a derbynfeydd

Cofiwch wisgo gorchudd wyneb pan ydych yn ymweld ag unrhyw leoliad gofal iechyd.

Continue Reading

Cymraeg

Lansio cystadleuaeth i enwi adeiladau porthladd hanesyddol

Published

on

Mae gan Ddoc Penfro hanes morwrol cyfoethog, gan ei bod yn dref filwrol ers 150 o
flynyddoedd. Heddiw, mae hen Ddociau’r Llynges Frenhinol yn borthladd masnachol
sydd â dyfodol cyffrous yn y diwydiant ynni adnewyddadwy.


Mae Porthladd Aberdaugleddau yn rhan allweddol o brosiect Ardal Forol Doc Penfro
Bargen Ddinesig Bae Abertawe gwerth £60 miliwn, a fydd yn darparu’r cyfleusterau,
y gwasanaethau a’r gofodau sydd eu hangen i sefydlu canolfan o’r radd flaenaf ar
gyfer ynni morol a pheirianneg. Fel rhan o hyn, mae angen adnewyddu pedwar
rhandy rhestredig Gradd II sy’n sownd yn siediau awyrennau Sunderland er mwyn
eu moderneiddio ar gyfer yr 21ain ganrif a’u cynnig fel gweithleoedd modern hyblyg.
Bydd y gwaith adeiladu’n dechrau ym mis Tachwedd 2021 ac yn ôl yr amserlen bydd
yn cael ei gwblhau erbyn mis Tachwedd 2022.


Heddiw, mae’r Porthladd yn lansio cystadleuaeth i enwi’r pedwar rhandy ac mae’n
gwahodd ceisiadau gan aelodau o’r gymuned. Awgrymir pedair thema: treftadaeth,
dyfodol adnewyddadwy, hanes morol a hanes cymdeithasol, ond croesewir pob
syniad.


Dywedodd Steve Edwards, Cyfarwyddwr Masnachol y Porthladd, “Mae Porthladd
Penfro yn llawn hanes ac rydyn ni am sicrhau ein bod yn cadw’r adeiladau hyn yn
ddiogel fel y gellir eu defnyddio yn y bennod gyffrous nesaf. Mae Ardal Forol Doc
Penfro yn cynnig cyfleoedd enfawr i’r dref yn ogystal â’r rhanbarth cyfan, felly mae’n
bwysig iawn ein bod yn creu llety dymunol fel y gall busnesau sefydlu eu hunain
yma. Rydyn ni am gynnwys y gymuned gyfan yn ein cynlluniau drwy wahodd enwau
cofiadwy gyda chefndir difyr er mwyn ategu’r datblygiadau.”
I gyflwyno eich awgrymiadau, ewch i i www.mhpa.co.uk/naming-competition erbyn
dydd Llun 18 Hydref.


Ariennir Ardal Forol Doc Penfro gan Fargen Ddinesig Bae Abertawe, Cronfa
Datblygu Rhanbarthol Ewrop drwy Lywodraeth Cymru, a thrwy fuddsoddiad preifat.

Continue Reading

News8 hours ago

Everyone is welcome to the latest Community Open Day at Milford Haven mosque

FOLLOWING the wonderful success of the open days at Milford Haven mosque on September 10 and 11, Milford Haven’s Islamic...

News1 day ago

£200 Fuel Support Scheme payments begin

AROUND 7,000 Pembrokeshire households will receive payments direct into their bank accounts this week under the Welsh Government’s Wales Fuel...

Health2 days ago

‘Serious concerns’ as Hywel Dda Health Board confirms closure Johnston Surgery

EXCLUSIVE GP SERVICES in Johnston will stop at the end of October, The Pembrokeshire Herald can reveal. Current patients registered...

Crime2 days ago

Haverfordwest man ‘had 500 child abuse images’

A HAVERFORDWEST man accused of making more than 500 indecent images of children will stand trial at crown court. Paul...

Crime2 days ago

Fishguard man accused of three counts of making indecent images of a child

A FISHGUARD man accused of three counts of making indecent images of a child and one charge of possessing a...

News6 days ago

Crew rescued after fishing boat broke down at sea

A DRAMATIC rescue took place off the coast of Pembrokeshire on Monday night after a fishing boat failed to arrive...

News1 week ago

Mount Estate man’s car had £73k worth of weed in the boot

A MOUNT ESTATE resident described by his barrister as ‘a gentleman’ tried to stop police looking in his car because...

News1 week ago

The world watches HM Queen Elizabeth II laid to rest in state funeral

THE QUEEN’S state funeral is taking place with ceremonial processions in London and Windsor today. This is the latest update...

News2 weeks ago

Pembrokeshire solider chosen to stand guard around coffin of The Queen

A SOLDIER from Pembrokeshire has been chosen to stand guard around the coffin of HM Queen Elizabeth II as she...

News2 weeks ago

Thousands line streets to welcome King Charles and Queen Consort to Wales

KING CHARLES and the Queen Consort have visited Cardiff for their first official visit to Wales since the death of...

Popular This Week