Connect with us
Advertisement
Advertisement

Cymraeg

Dathlu Llyfr y Flwyddyn 2018 ar S4C

Published

on

'Mae'n gystadleuaeth agored iawn eleni': Gwion Hallam

UN O nosweithiau pwysicaf y byd llenyddol yng Nghymru yw Seremoni Wobrwyo Llyfr y Flwyddyn, a gynhelir yn flynyddol o dan ofal Llenyddiaeth Cymru. Bydd yr enwau mawr yn ymgasglu yn y Tramshed yng Nghaerdydd i gael gwybod pa lyfr sy’n haeddu’r teitl yn 2018. Bydd uchafbwyntiau’r seremoni i’w gweld ar raglen arbennig, Llyfr y Flwyddyn 2018, gaiff ei darlledu’n syth wedi’r gwobrwyo ar S4C ar nos Fawrth, 26 Mehefin.

“‘Rwy’n disgwyl ‘mlaen yn fawr,” meddai cyflwynydd y noson, Gwion Hallam, “Dwi wedi bod mewn sawl Seremoni Llyfr y Flwyddyn dros y blynyddoedd, ac fel yr awduron, dwi’n gyffrous iawn i glywed canlyniadau’r rhestrau byrion a chlywed pwy fydd yn fuddugol.”

“Dwi’n siŵr fod gwaith y beirniaid wedi bod yn anodd iawn eleni,” meddai Gwion Hallam, fu’n beirniadu’r wobr yn ôl yn 2007, pan gipiodd Llwyd Owen y wobr gyda’i gyfrol Ffydd Gobaith Cariad. “Pan o’n i’n beirniadu, yr hyn o’n i’n chwilio amdano oedd rhywbeth oedd yn cydio ynof, yn aros gyda mi – rhywbeth a agorai’r byd i mi.”

Y Prifardd Aneirin Karadog, y ddarlledwraig Beti George, a’r llenor Caryl Lewis sydd wedi cael y fraint eleni o feirniadu’r cyfrolau Cymraeg, gyda naw o’u dewis yn cyrraedd y rhestrau byrion, cyn iddynt benderfynu ar brif enillwyr y seremoni. Gellir clywed sylwadau am y cyfrolau mewn fideos byrion sy’n cael eu rhannu ar gyfryngau cymdeithasol S4C.

Cyhoeddwyd tair rhestr fer yn y Gymraeg a’r Saesneg ym mis Mai – rhestr y Wobr Farddoniaeth, Gwobr Ffuglen a Gwobr Ffeithiol Greadigol. Cyhoeddir yr enillydd ym mhob categori ar y noson, ac yna bydd un llyfr Cymraeg ac un llyfr Saesneg yn cael eu henwi’n Llyfr y Flwyddyn 2018.

“Dwi wedi darllen dros hanner cant o gyfrolau i gyd,” dywedodd y beirniad Caryl Lewis. “Mae hi wedi bod yn braf cael yr esgus i ddefnyddio’r cyfle i gymryd yr amser i ddarllen y cyfrolau.”

Fel awdur, a chyn-enillydd Llyfr y Flwyddyn, mae Caryl Lewis yn llawn cydnabod gwerth gwobrau fel hyn. “O’dd e’n hwb aruthrol pan enilles i am y tro cynta’ yn 2005 gyda Martha, Jac a Sianco,” meddai. “Fel awdur, does dim ffordd o fesur dy waith – dim bos i ddweud bo’ ti wedi gwneud joben dda, dim promotion! Mae cael dy enwi ar y rhestrau hyn yn rhywbeth amhrisiadwy i’r llenorion.”

Llwyddodd Caryl Lewis i gipio’r trebl yn 2016 gyda’i nofel, Y Bwthyn, gan ennill y categori Ffuglen, a gwobr Llyfr y Flwyddyn, yn ogystal â Gwobr Barn y Bobl. Eleni eto, Golwg360 fydd yn cyflwyno’r wobr honno i’r gyfrol sydd wedi derbyn y mwyaf o bleidleisiau’r cyhoedd.

“Dwi’n meddwl fod gwobr Barn y Bobl yn un hollbwysig – mae’n dangos bod y cyhoedd yn rhan o’r farn,” meddai Caryl Lewis. “Os nad oes darllenwyr, does dim pwrpas cyhoeddi.”

Caiff Caryl Lewis a Beti George eu holi gan Gwion Hallam fel rhan o’r rhaglen ar S4C, cyn i’r beirniaid answyddogol, Bethan Mair ac Ian Rowlands ymuno i drafod canlyniadau’r noson. “Mae’n gystadleuaeth agored iawn eleni,” yn ôl Gwion Hallam, “s’dim syniad ‘da fi pwy aiff â hi.”

Cymraeg

Last ditch plea to HSBC to reverse decision to axe Welsh language phone line

Published

on

AN MS has issued a last ditch plea to HSBC to reverse its “unacceptable” decision to axe its Welsh language phone service.

Llŷr Gruffydd, who represents North Wales in the Senedd, has spoken out as January 15, the date when the phone line is due to come to an end fast approaches.

The Plaid Cymru politician said executives at the baking giant still have an “opportunity to do the right thing”.

HSBC came under fire after politicians were informed of the bank’s decision to axe its Welsh language service by letter on Wednesday, November 8.

The Senedd’s Culture Committee wrote to the corporation accusing it of “contempt” towards Welsh speakers.

It added that its “failure to maintain an approach consistent with its values is considered disingenuous and disturbing”.

The committee also questioned statements made by José Carvalho, HSBC’s head of wealth and personal banking, who spoke in front of it on November 29.

The banker said that the Welsh-language helpline receives around 22 calls a day, and that the bank had ended up “with only 6% of the calls that are coming in being answered in Welsh” by them.

However, the committee hit back saying this indicates a fundamental failure of service by the bank because it means 94% of calls to the service are not being answered in Welsh,.

The Committee said that the “low number of calls” to the line “reflects” the bank’s “inability to provide a functioning and coherent service that meets the needs of its Welsh speaking customers.”

Llŷr Gruffydd said: “HSBC still has an opportunity to do the right thing by reversing its unacceptable and wrongheaded decision to bring its Welsh language phone service to an end.

“Executives at HSBC should remember that many customers use their banking services because of its Welsh language phone service.

“The bank argues that there isn’t sufficient demand for the helpline because it receives 22 calls a day on average.

“But it’s abundantly clear from the data that with only 6% of those calls being answered in Welsh, they’ve not been coming anywhere near to providing an adequate service.

“Phone calls that are made to the helpline in Welsh should be answered in Welsh. It’s no wonder that a lot of Welsh speakers have given up on phoning it.

“Instead of scrapping the service HSBC’s should invest in it properly for at least 12 months, and that includes ensuring that it is well-advertised. Then at the end of that period it could make a much better assessment of demand.

“The bank’s pledge to ‘arrange a call back in Welsh, within 3 working days is astonishingly disrespectful to Welsh speakers, as well as utterly insensitive to the financial pressures some people will face.

“For a significant number of people, accessing their bank through Welsh is not a ‘choice’ as HSBC claimed.

“HSBC say they ‘have confirmed that all customers can bank in English’, which is frankly an attitude that belongs to the last century. It is also untrue, especially for many elderly and vulnerable people.

“There is understandably a huge amount of anger and frustration right across Wales with HSBC’s general attitude towards the Welsh language.

“Recently I was contacted by a constituent who was quite rightly angry because she had been asked by a member of HSBC’s customer care team to resend a Welsh language query in English.

“That is one of many examples of HSBC’s complete and utter disregard for Welsh speakers.

“As a Welsh speaker myself and as a member of the Senedd’s Culture Committee, I share the real sense of frustration that’s out there.

“Many of their customers in Wales have also seen their local branches close over the last decade.

“The impact of this on their older customers is particularly acute, as well as those who don’t have access to digital technology.

“Though HSBC likes to describe itself as the world’s local bank, it is abundantly clear that this is not the case in Wales as it abandons Welsh speakers and abandons our high streets by shutting down local branches.”

Continue Reading

Cymraeg

Ffermwr yn dysgu popeth y mae angen iddo wybod am ffermio modern drwy Cyswllt Ffermio

Published

on

CYFLWYNODD ei rieni ef i ochr ymarferol ‘tir a da byw’ ffermio yn ifanc iawn, ond i Dylan Morgan, a aned yn Sir Gaerfyrddin, Cyswllt Ffermio sy’n rhoi’r wybodaeth ddiweddaraf i’r unigolyn yma a raddiodd mewn rheoli adeiladu. Dywedodd Dylan fod Cyswllt Ffermio wedi rhoi’r sgiliau a’r wybodaeth sydd eu hangen arno i fod y ffermwr ifanc blaengar a hyderus ydyw heddiw.

“A’r peth sy’n wych amdano yw, nad oedd rhaid i mi eistedd trwy oriau o ddarlithoedd theori amaeth am dair blynedd!”

Dywedodd Dylan mai agwedd Cyswllt Ffermio at ei holl wasanaethau hyfforddi a throsglwyddo gwybodaeth yw cyflwyno popeth ar y lefel gywir ar gyfer ffermwyr prysur ond profiadol sy’n gweithio.

“Mae’n ddull o ddysgu ar sail ‘angen gwybod’ sy’n apelio’n fawr ataf gan fy mod yn gallu gwneud lle iddo o amgylch fy nyletswyddau fferm ac ymrwymiadau eraill,” meddai Dylan.

Nid oedd gan Dylan unrhyw fwriad i ddod yn ffermwr pan adawodd Brifysgol Abertawe yn 2011, ond ar ôl ychydig fisoedd yn unig o ffermio’n llawn amser ar fferm bîff a defaid 360 erw ei deulu ger Llanymddyfri, newidiodd ei feddwl yn llwyr.

Roedd yn amlwg yn benderfyniad cywir i’r teulu cyfan ac mae Dylan (32) bellach wedi bod yn ffermio gartref ers bron i un mlynedd ar ddeg.

“Roeddwn i wastad wedi mwynhau helpu gartref pryd bynnag roedd gen i amser rhydd, felly roeddwn i wedi hen arfer ag ochr ymarferol ffermio, ond gan na astudiais i amaethyddiaeth yn y brifysgol, roeddwn i’n teimlo bod yna lawer nad oeddwn i’n ei wybod am iechyd anifeiliaid, pridd a rheoli glaswelltir a’r holl elfennau eraill o ffermio sy’n hanfodol i wella effeithlonrwydd ar y fferm.

“Mae’n hanfodol, fel ffermwyr, fod gan bob un ohonom y wybodaeth sydd ei hangen arnom a systemau yn eu lle i chwarae ein rhan i gadw at y safonau uchaf o les anifeiliaid, cynhyrchu da byw o’r ansawdd uchaf, gan hefyd warchod ein hamgylchedd naturiol a lleihau ein hôl troed carbon.”

Yn gefnogwyr hirdymor gwasanaeth Cynghori Cyswllt Ffermio, a welodd Dylan, ei dad a ffermwyr lleol eraill yn cael cyngor ar faterion yn cynnwys cynllunio rheoli maetholion, archwiliadau carbon a rheoli glaswelltir, mae Dylan yn rhoi llawer o’i amser hamdden i’w ddatblygiad personol.

Gan ddibynnu’n drwm ar ei swyddog datblygu lleol, Alun Bowen, i roi’r wybodaeth ddiweddaraf iddo am yr hyn sydd ar gael, mae Alun wedi cyfeirio Dylan – yn aml yng nghwmni ei dad – at nifer o weithdai iechyd a lles anifeiliaid ar bynciau’n amrywio o ffrwythlondeb y ddiadell a cholledion wyna i wneud y mwyaf o gynhyrchiant buchod sugno, cloffni a rheoli tir. Mae Dylan hefyd wedi dilyn cyrsiau hyfforddi byr â chymhorthdal ac mae’n defnyddio ystod gynhwysfawr y rhaglen o fodiwlau e-ddysgu a ariennir yn llawn yn rheolaidd.

“Mae dysgu ar-lein, mewn cyfnodau byr o 20 munud, gyda chwis ar ddiwedd pob modiwl i sicrhau eich bod wedi cymryd yr holl wybodaeth allweddol i mewn, yn ffordd wych o gynyddu eich gwybodaeth.”

Mae Dylan wedi canolbwyntio’n bennaf ar bynciau iechyd anifeiliaid yn ogystal â rheoli pridd a glaswelltir oherwydd ei fod yn credu’n gryf mewn mabwysiadu agwedd gyfannol at y fferm, gydag ‘arfer gorau ym mhopeth a wnawn’ yn rhan o’u hagenda cynaliadwyedd.

“Diolch i fy ngwybodaeth a sgiliau newydd a thrwy weithredu rhai o’r systemau newydd rydym wedi dysgu amdanynt trwy Cyswllt Ffermio, rydym bellach yn bwydo’r stoc yn llawer mwy effeithlon.

“Mae hyn wedi lleihau ein mewnbynnau’n sylweddol wrth wella perfformiad stoc a chynhyrchiant ac rydym hefyd wedi lleihau lefelau cloffni.”

Mae’r teulu’n sgorio cyflwr y corff yn rheolaidd ac yn meincnodi eu holl stoc ac yn dweud bod cyfrif wyau ysgarthol a phrofi elfennau hybrin trwy Cyswllt Ffermio wedi rhoi gwybodaeth werthfawr iddynt sy’n golygu eu bod wedi lleihau eu dibyniaeth ar driniaethau gwrthlyngyrol drwy fabwysiadu dull wedi’i dargedu’n well.

Gyda’i holl gyflawniadau dysgu wedi’u storio ar-lein yn ei gofnod personol y Storfa Sgiliau, mae Dylan yn dweud bod y system yn ffordd ddefnyddiol o nodi unrhyw feysydd y mae’n dal eisiau dysgu amdanynt.

“Mae ffermio yn ddiwydiant sy’n esblygu ac felly mae angen i ffermwyr o bob cenhedlaeth wybod eu bod yn ddigon gwybodus i wynebu’r cyfleoedd a’r heriau sydd o’u blaenau.”

Mae Cyswllt Ffermio yn cael ei ddarparu gan Menter a Busnes a Lantra Cymru a’i ariannu gan Lywodraeth Cymru a Chronfa Amaethyddol Ewrop ar gyfer Datblygu Gwledig.

I gael rhagor o wybodaeth am holl wasanaethau cymorth a hyfforddiant Cyswllt Ffermio ewch i https://businesswales.gov.wales/farmingconnect/cy neu ffoniwch eich swyddog datblygu Cyswllt Ffermio lleol.

Continue Reading

Cymraeg

Cyfle gwych i ennill gwobr yn atyniadau Awdurdod y Parc dros benwythnos Dydd Gŵyl Dewi

Published

on

BYDD tri atyniad Awdurdod Parc Cenedlaethol Arfordir Penfro yn dosbarthu cennin Pedr i ymwelwyr yn rhad ac am ddim ar 4 a 5 Mawrth eleni i ddathlu Dydd Gŵyl Dewi.

Bydd gan Gastell Caeriw, Pentref Oes Haearn Castell Henllys ac Oriel a Chanolfan Ymwelwyr Oriel y Parc nifer cyfyngedig o gennin Pedr i’w dosbarthu i bobl sy’n ymweld â’r safleoedd dros benwythnos Dydd Gŵyl Dewi.

Yn ôl y Cynghorydd Di Clements, Cadeirydd Awdurdod y Parc: “Rydyn ni’n annog cynifer â phosib o bobl i ymuno â dathliadau Dydd Gŵyl Dewi, a pha ffordd well o ddathlu diwylliant Cymru yn eich cartref na chael tusw o’r blodau lliwgar yma?

“Bydd y cennin Pedr yn cael eu dosbarthu ar sail y cyntaf i’r felin. Oherwydd mai dim ond nifer cyfyngedig fydd ar gael ar bob safle, byddwn yn annog pobl i ymweld â’r safleoedd cyn gynted â phosib ar 4 neu 5 Mawrth er mwyn manteisio ar y cynnig hwn.”

Bydd Parêd blynyddol y Ddraig hefyd yn cael ei gynnal yn Nhyddewi ddydd Sadwrn 4 Mawrth, gyda chriw o ddisgyblion ysgol ac aelodau gofal yn y gymuned yn gadael Oriel y Parc am 11am.

I gael yr amserau agor, gwybodaeth am y digwyddiad a phrisiau mynediad ar gyfer Castell Caeriw, ewch i www.arfordirpenfro.cymru/castell-caeriw/.

I gael yr amserau agor, gwybodaeth am y digwyddiad a phrisiau mynediad ar gyfer Castell Henllys, ewch i www.arfordirpenfro.cymru/castell-henllys/

I gael yr amserau agor a gwybodaeth am y digwyddiad ar gyfer Oriel y Parc, ewch i www.arfordirpenfro.cymru/oriel-y-parc/.

Continue Reading

News3 days ago

20mph U-turn: Some roads will return to 30mph following public outcry

IN a recent shift in policy, Transport Secretary Ken Skates announced that some roads in Wales will revert to a...

News4 days ago

Police issue update on the search for Luke, missing from Pembroke Dock

POLICE have made the difficult decision to end the search for Luke, following a joint decision by all the agencies...

Entertainment5 days ago

NoFit State Circus set to thrill Pembrokeshire this summer

NoFit State Circus is set to captivate Pembrokeshire once again this summer, as they bring back their thrilling big top...

News6 days ago

Search for missing teenager Luke continues at Pembroke Dock

THE SEARCH for the missing 19-year-old, Luke, continues unabated into its fourth day, with efforts increasingly centred around the waterways...

Crime7 days ago

Estate agents admit health and safety failings following fatal market incident

WEST WALES estate agents J J Morris have appeared before Pembrokeshire law courts charged with failing to discharge general health,...

Crime7 days ago

Pembroke man sent ‘grossly offensive and disgusting’ message to sister

A DISTRICT Judge has described how a Pembroke man sent a ‘disgusting, appalling and grossly offensive’ message to his sister...

News1 week ago

Dragon LNG ‘monitoring’ scrap car blaze in Waterston

A BLAZE has broken out at the Waterston Car Dismantler’s business in Waterston, Milford Haven. Dragon LNG which is situated...

News1 week ago

Major search in the area of The Cleddau Bridge and Hobbs Point

A MULTI-AGENCY rescue response was initiated first thing on Saturday following reports of a person in difficulty in the area...

News2 weeks ago

Newgale pub fire: Cause undetermined, but ruled accidental

THE MID and West Fire and Rescue Service (MAWWFRS) has recently concluded its investigation into the fire that devastated the...

Sport2 weeks ago

Jasmine, Lleucu, Carys & Courtney: The Pride of Pembrokeshire

Four rugby players from Pembrokeshire are gearing up to take on Ireland in the Women’s Six Nations this weekend. Jasmine...

Popular This Week