Connect with us
Advertisement
Advertisement

Cymraeg

Gymraeg yn cysylltu mam gyda’i chymuned

Published

on

Ali Evans: Mae dysgu Cymraeg o fudd mawr

MAE MAM o Sir Benfro yn teimlo bod ganddi fwy o gysylltiad â’i chymuned leol ar ôl dysgu Cymraeg ac mae’n galw ar eraill i wneud yr un fath fel rhan o’r Wythnos Addysg Oedolion.

Dechreuodd Ailinor Evans, 48, o Gilgerran yn Sir Benfro, ddysgu Cymraeg dair blynedd yn ôl gan ei bod am deimlo’n rhan o’i chymuned leol. Magwyd Ali yn yr ardal mewn teulu di-Gymraeg a symudodd i ffwrdd yn 16 oed a cholli pob Cymraeg yr oedd wedi’i ddysgu yn iau. Ar ôl symud yn ôl 19 mlynedd yn ddiweddarach, teimlodd bod angen iddi ailafael yn yr iaith.

Fodd bynnag, fel mam brysur yn gweithio, doedd ganddi byth yr amser i ddysgu Cymraeg. Yn 2015, ar ôl colli ei swydd dechreuodd weithio yng Nghymdeithas Tai Sir Benfro, sef Grŵp Ateb bellach. Cynigiodd y sefydliad ddosbarthiadau Cymraeg amser cinio am ddim fel rhan o’i bolisi Cymraeg a manteisiodd Ali ar y cyfle ac mae hi wedi mynd o nerth i nerth ers hynny.

Buan y daeth Ali i sylweddoli nad oedd awr yr wythnos yn ddigon ac roedd am ddysgu’n gynt, felly mentrodd a dechrau ar ddosbarthiadau nos. Bellach, mae ar fin ennill ei chymhwyster Canolradd fis nesaf ac yn bwriadu ymgymryd â’i thystysgrif Uwch yn y Gymraeg yn y dyfodol.

Mae Ali yn cefnogi Wythnos Addysg Oedolion 2018, a gynhelir rhwng 18 a 24 Mehefin i dynnu sylw at gyfleoedd i ddal ati i ddatblygu a dysgu sgiliau newydd fel oedolyn a dathlu effaith bositif addysg oedolion ar sgiliau a chyflogadwyedd.

Meddai Ali: “Rydw i wastad wedi bod eisiau bod yn rhugl yn y Gymraeg, ond heb deimlo tan nawr bod gen i’r amser i ymrwymo i hynny. Pan gyflwynodd fy nghyflogwr wersi Cymraeg a oedd yn cael eu cynnal yn yr ystafell drws nesaf i fy swyddfa, doedd gen i ddim esgus mwyach.

“Rydw i’n byw mewn cymuned wledig lle mae tua 60% yn siarad Cymraeg rhugl. Dydw i erioed wedi cael fy ngwneud i deimlo’n anesmwyth yma, ond roeddwn i’n awyddus i ddysgu Cymraeg er mwyn integreiddio’n llawn yn y gymuned. Mae’r rhan fwyaf o’n busnesau, siopau, tafarndai a chaffis lleol yn gweithredu yn y Gymraeg felly rydw i wrth fy modd yn gallu cynnal sgwrs a byw fy mywyd bob dydd yn hyderus yn y Gymraeg.

“Mae dysgu Cymraeg wedi bod o fudd yn fy ngwaith hefyd. Rydw i’n gorfod siarad â thenantiaid yn aml yn fy ngwaith i holi a oes ganddyn nhw unrhyw bryderon neu faterion maen nhw am eu codi ac mae’n braf eu bod yn gallu gwneud hynny yn Gymraeg os ydyn nhw’n teimlo’n fwy cyfforddus yn gwneud hynny. Mae fy nghyflogwr wedi bod yn gefnogol iawn ar fy nhaith ddysgu ac yn neilltuo amser i mi astudio a’r amser i sefyll arholiadau.

“Byddwn yn annog unrhyw un sy’n ystyried dysgu Cymraeg i wneud hynny. Os nad ydych chi am ymrwymo i gwrs nos, mae llawer o opsiynau llai dwys sy’n cynnig blas i chi yn gyntaf. Mae llawer o gymunedau lleol yn cynnal boreau coffi neu yn cydweithio â mentor lleol lle gallwch gyfarfod a sgwrsio yn Gymraeg gyda’ch gilydd. Mae’r gymuned Gymraeg yn gefnogol iawn ac yn annog dysgwyr cymaint ag y gallan nhw.”

Cynhelir Wythnos Addysg Dysgwyr 2018 rhwng 18 a 24 Mehefin ac mae’n dathlu dysgu gydol oes – yn y gwaith, fel rhan o gwrs addysg cymunedol, yn y coleg, mewn prifysgol neu ar-lein. Mae’r wythnos wedi ei chynnal yn flynyddol ers 27 mlynedd bellach, gan hyrwyddo’r cyrsiau amrywiol sydd ar gael i oedolion, o ieithoedd i gyfrifiadura, o ofal plant i gyllid.

Meddai Eluned Morgan, Gweinidog y Gymraeg a Dysgu Gydol Oes: “Rydyn ni’n aml yn meddwl am addysg fel rhywbeth rydyn ni’n ei wneud yn ifanc, ond mae dysgu yn weithgarwch gydol oes.

“Mae Ali yn enghraifft berffaith o rywun sydd wedi elwa ar ddysgu Cymraeg fel oedolyn. Mae’r Gymraeg yn perthyn i ni gyd, a beth bynnag yw’ch oedran dyw hi byth yn rhy hwyr i ddechrau dysgu. Mae mwy o gyfleoedd nag erioed i bobl o bob oed ddechrau dysgu Cymraeg, yn yr ysgol, coleg neu fel oedolyn. Bydd pob unigolyn sy’n manteisio ar y cyfle i ddysgu ein hiaith yn ein helpu i gyrraedd ein targed uchelgeisiol o un filiwn o siaradwyr Cymraeg erbyn 2050 a fydd yn croesawu’r iaith ac yn ei defnyddio ym mhob cyd-destun.

“Gobeithio y bydd yr Wythnos Addysg Oedolion yn ysgogi pobl o bob oedran ledled Cymru i ddysgu sut gallant ddatblygu eu sgiliau. Mae’r Porth Sgiliau i Oedolion hefyd yn cynnig cyngor ac arweiniad o bob math ar yrfaoedd i unrhyw un sydd am wella eu sgiliau a’u cyflogadwyedd neu ddychwelyd i’r gwaith.”

Meddai David Hagendyk, Cyfarwyddwr y Sefydliad Dysgu a Gwaith yng Nghymru: “Mae mynd yn ôl i’r byd addysg yn cynnig manteision enfawr i oedolion. Dengys y dystiolaeth y gall wella eich iechyd, bywyd teulu, y cyfle i gael gwaith, neu ddyrchafiad yn y gwaith. Gall cymryd y cam cyntaf yn ôl i addysg oedolion ymddangos yn dalcen caled i ddechrau, ond mae rhywun wastad wrth law i’ch cefnogi ar y daith.

“Mae’r Wythnos Addysg Oedolion wedi’i chynnal yng Nghymru ers 27 mlynedd ac wedi helpu cannoedd ar filoedd o oedolion ar hyd a lled y wlad. Mae’n adeg ragorol i fentro i ddysgu sgil newydd, cwrdd â phobl newydd a dysgu am rywbeth sydd wedi mynd â’ch bryd erioed. Gyda’r byd yn newid mor gyflym, mae’n bwysicach nag erioed ein bod i gyd yn dysgu gydol ein bywydau. Nawr yw’r amser perffaith i ddechrau.”

Mae’r Wythnos Addysg Oedolion yn cael ei chyllido gan Lywodraeth Cymru a Chronfa Gymdeithasol Ewrop ac yn cael ei tnu gan Sefydliad Dysgu a Gwaith Cymru.

Am ragor o wybodaeth am yr Wythnos Addysg Oedolion, ewch i https://bit.ly/2JUkeXS neu ffoniwch 0800 028 4844 neu dilynwch @skillsgatewaycw.

Cymraeg

Effaith trist aflonyddu ar forloi a rhai bach ar arfordir Cymru

Published

on

Gyda mwy o bobl nag erioed yn ymweld â’r parth arfordirol yma yng Nghymru, mae
aflonyddu ar fywyd gwyllt ar gynnydd. Yn ddiweddar, cawsom newyddion trist fod morlo
bach wedi marw ar ôl i’w fam beidio â dychwelyd i’w fwydo yn dilyn achos o aflonyddu a
dychryn gan bobl oedd eisiau tynnu lluniau a ‘selfies’ gyda’r morlo bach.


Yn ystod y tymor magu (rhwng Awst a Rhagfyr) mae’n bosib dewch ar draws morloi bach
gwyn ar draethau neu ar greigiau ar arfordir Cymru – yn aml ar ben eu hunain. Serch hynny
maen debygol bydd y fam ger llaw, felly mae’n hanfodol cadw draw er mwyn iddi allu
ddychwelyd i fwydo’i morlo bach.


Yn ôl Sue Burton, Swyddog yr ACA ar gyfer Sir Benfro Forol “Rhaid cofio bod morloi bach
angen digonedd o ofod personol ag amser er mwyn gorffwys a thyfu. Dim ond am dair
wythnos yn unig caiff y morloi bach eu bwydo gan eu mamau cyn nes bydd yn rhaid iddynt
gofalu am eu hunain. Mae’n hanfodol felly yn ystod yr amser yma eu bod yn cael digonedd o
le heb ymyrraeth. Gall aflonyddu ar forloi arwain at eu marwolaeth”.


Mae’n bwysig iawn cofio bod y creaduriaid eiconig hyfryd yma yn anifeiliaid gwyllt.
Cadwch draw o fywyd gwyllt – Mwynhewch o bell

Continue Reading

Cymraeg

Meddygon teulu dal yma ar gyfer apwyntiadau wyneb yn wyneb

Published

on

Mae meddygon yn Sir Gaerfyrddin, Ceredigion a Sir Benfro yn atgoffa’u cleifion eu bod yn parhau i gynnig apwyntiadau wyneb yn wyneb i’r rhai sydd angen eu gweld.

Trwy gydol y pandemig, mae meddygfeydd wedi sicrhau bod gwasanaethau hanfodol yn parhau i redeg, gan ddefnyddio ffyrdd arloesol o gyfathrebu â’r cymunedau y maent yn eu gwasanaethu.

Erbyn hyn mae llawer o feddygfeydd yn parhau i ddefnyddio ymgynghoriadau ffôn a galwadau fideo lle y bo’n briodol; mae hyn yn rhoi rhyddid i lawer o gleifion siarad â gweithwyr gofal iechyd proffesiynol (nid o reidrwydd y meddyg teulu) yng nghysur a chyfleustra eu cartrefi eu hunain

Mae gan y rhan fwyaf o feddygfeydd systemau ar-lein megis E-Consult neu Ask My GP, lle gall cleifion ofyn cwestiwn llai brys am eu hiechyd. Gweler gwefan eich meddygfa am fwy o wybodaeth.

Mae Fy Iechyd Ar-lein yn parhau i fod yn opsiwn ar-lein 24/7 ar gyfer archebu presgripsiwn meddyginiaeth rheolaidd – mae wedi’i gynllunio i fod yn gyfleus i gleifion ac yn arbennig o ddefnyddiol i’r rhai sy’n hunan-ynysu neu’n gwarchod. Gall cleifion gofrestru ar gyfer hyn drwy eu meddygfa leol.

Mae system brysbennu dros y ffôn neu ar-lein ar waith yn y rhan fwyaf o  feddygfeydd i sicrhau bod cleifion yn siarad ag aelod clinigol o staff am eu hiechyd.

Os oes angen gweld claf wyneb yn wyneb, bydd y feddygfa’n gwneud apwyntiad â’r gweithiwr gofal iechyd proffesiynol mwyaf priodol i’w anghenion.

Dywedodd Dr Siôn James o Feddygfa Tregaron: “Hoffem atgoffa cleifion bod meddygfeydd teulu yn parhau i fod ar gael i chi. Pan fyddwch yn cysylltu â’ch meddygfa, byddwch yn siarad â’r person mwyaf addas ar gyfer eich cyflwr ac os bydd angen i’ch gweld wyneb yn wyneb, yna rhoddir apwyntiad i chi yn y feddygfa.

Gellir trin llawer o gyflyrau dros y ffôn gyda chyngor ac os oes angen, gellir rhoi presgripsiwn i fferyllfa o’ch dewis. Peidiwch ag osgoi ymofyn triniaeth.

Ar gyfer mân anhwylderau, cofiwch y gallai eich fferyllfa gymunedol helpu.”

Ychwanegodd Fferyllydd Cymunedol, Richard Evans: “Yn draddodiadol mae fferyllwyr Cymunedol wedi cynghori cleifion ar ystod eang o anhwylderau. Rydym bob amser yn argymell triniaethau addas i’r cleifion, neu os oes angen, eu cyfeirio at weithiwr gofal iechyd proffesiynol.

Yn ystod y pandemig hwn, gweinyddu presgripsiynau yw’r prif ffocws o hyd, ond mae gwasanaethau eraill ar gael, megis y Gwasanaeth Anhwylderau Cyffredin, Brysbennu a Thrin, cyflenwi meddyginiaethau mewn argyfwng a dulliau atal cenhedlu brys.

Gellir cael mynediad at y gwasanaethau hyn drwy ymgynghoriad dros y ffôn, gyda’r claf neu ofalwr/aelod o’r teulu yn casglu unrhyw feddyginiaeth angenrheidiol.

Cofiwch archebu unrhyw bresgripsiwn meddyginiaeth rheolaidd mewn pryd cyn i chi ei orffen.”

Yn ychwanegol at y wybodaeth arbenigol broffesiynol a gynigir mewn fferyllfeydd, bydd cleifion cymwys yn gallu derbyn eu brechlyn ffliw rhad ac am ddim yn y mwyafrif o’n fferyllfeydd cymunedol y gaeaf hwn. Am restr lawn o fferyllfeydd sy’n cymryd rhan, cliciwch yma https://biphdd.gig.cymru/gofal-iechyd/gwasanaethau-a-thimau/fferyllfa/brechiadau-y-ffliw-tymhorol/

I gael gwybod pa wasanaethau y mae eich fferyllfa gymunedol yn eu cynnig, ewch i: https://biphdd.gig.cymru/gofal-iechyd/gwasanaethau-a-thimau/fferyllfa/

Mae rheolau cadw pellter cymdeithasol yn parhau ar draws safleoedd gofal sylfaenol er diogelwch cleifion a staff. Bydd gweithwyr gofal iechyd proffesiynol sy’n gweld cleifion wyneb yn wyneb i asesu neu ddarparu triniaeth yn defnyddio’r cyfarpar diogelu personol priodol ac mae sgriniau ar waith mewn rhai cownteri a derbynfeydd

Cofiwch wisgo gorchudd wyneb pan ydych yn ymweld ag unrhyw leoliad gofal iechyd.

Continue Reading

Cymraeg

Lansio cystadleuaeth i enwi adeiladau porthladd hanesyddol

Published

on

Mae gan Ddoc Penfro hanes morwrol cyfoethog, gan ei bod yn dref filwrol ers 150 o
flynyddoedd. Heddiw, mae hen Ddociau’r Llynges Frenhinol yn borthladd masnachol
sydd â dyfodol cyffrous yn y diwydiant ynni adnewyddadwy.


Mae Porthladd Aberdaugleddau yn rhan allweddol o brosiect Ardal Forol Doc Penfro
Bargen Ddinesig Bae Abertawe gwerth £60 miliwn, a fydd yn darparu’r cyfleusterau,
y gwasanaethau a’r gofodau sydd eu hangen i sefydlu canolfan o’r radd flaenaf ar
gyfer ynni morol a pheirianneg. Fel rhan o hyn, mae angen adnewyddu pedwar
rhandy rhestredig Gradd II sy’n sownd yn siediau awyrennau Sunderland er mwyn
eu moderneiddio ar gyfer yr 21ain ganrif a’u cynnig fel gweithleoedd modern hyblyg.
Bydd y gwaith adeiladu’n dechrau ym mis Tachwedd 2021 ac yn ôl yr amserlen bydd
yn cael ei gwblhau erbyn mis Tachwedd 2022.


Heddiw, mae’r Porthladd yn lansio cystadleuaeth i enwi’r pedwar rhandy ac mae’n
gwahodd ceisiadau gan aelodau o’r gymuned. Awgrymir pedair thema: treftadaeth,
dyfodol adnewyddadwy, hanes morol a hanes cymdeithasol, ond croesewir pob
syniad.


Dywedodd Steve Edwards, Cyfarwyddwr Masnachol y Porthladd, “Mae Porthladd
Penfro yn llawn hanes ac rydyn ni am sicrhau ein bod yn cadw’r adeiladau hyn yn
ddiogel fel y gellir eu defnyddio yn y bennod gyffrous nesaf. Mae Ardal Forol Doc
Penfro yn cynnig cyfleoedd enfawr i’r dref yn ogystal â’r rhanbarth cyfan, felly mae’n
bwysig iawn ein bod yn creu llety dymunol fel y gall busnesau sefydlu eu hunain
yma. Rydyn ni am gynnwys y gymuned gyfan yn ein cynlluniau drwy wahodd enwau
cofiadwy gyda chefndir difyr er mwyn ategu’r datblygiadau.”
I gyflwyno eich awgrymiadau, ewch i i www.mhpa.co.uk/naming-competition erbyn
dydd Llun 18 Hydref.


Ariennir Ardal Forol Doc Penfro gan Fargen Ddinesig Bae Abertawe, Cronfa
Datblygu Rhanbarthol Ewrop drwy Lywodraeth Cymru, a thrwy fuddsoddiad preifat.

Continue Reading

News21 hours ago

Warm Pembrokeshire welcome for Ukrainians fleeing from war

THE PEMBROKESHIRE community has been preparing a warm welcome to Ukrainian people fleeing the devastating war in their homeland. Across...

Business2 days ago

New McDonald’s restaurant to be built in Milford Haven if planning approved

MC DONALD’S will be coming to Milford Haven if plans are passed by local councillors. Planning applications have been submitted...

Business3 days ago

Employment figures show ‘labour market is strong’ says local MP Stephen Crabb

FIGURES published yesterday by the Office for National Statistics show that unemployment is falling across the country while the number...

News3 days ago

Pembroke Dock: Five years in jail for Asda cashpoint robbery

A PEMBROKE DOCK man has been jailed for five years for robbing a woman at knifepoint at the cashpoint at...

News4 days ago

War Graves Week is coming to Milford Haven

THE COMMONWEALTH War Graves Commission (CWGC) will be bringing War Graves Week to Milford Haven and offering free tours at...

Crime4 days ago

Former County Councillor with £80 per week ‘speed’ habit fined in court

FORMER County Councillor Paul Dowson – who says he has an £80 per week ‘speed’ habit – has admitted possession...

Crime4 days ago

Disqualified driver who caused A40 crash broke down in tears in court

A BANNED driver who caused a multi-vehicle pile-up on the A40 on Saturday (May 14) said in court on Monday...

Crime5 days ago

Father says his two-year-old son was ‘1cm from death’ from dog bite injuries to head

A MILFORD HAVEN man has been ordered to carry out 120 hours of community service after he admitted losing control...

Crime5 days ago

Haverfordwest man accused of murder appears in court

THE MAN accused of the murder of Lisa Fraser has appeared in front of the bench at Haverfordwest Magistrates’ Court...

Crime5 days ago

Haverfordwest man Matthew Harris charged with the murder of Lisa Fraser

DYFED-POWYS POLICE has confirmed that they have tonight (Sunday, May 15) charged 41-year-old Matthew Harris, of Barn Court, Haverfordwest with...

Popular This Week