Connect with us
Advertisement
Advertisement

Cymraeg

Guto Dafydd yn ennill Coron Eisteddfod 2014

Published

on

eist123GUTO DAFYDD, yw enillydd Coron Eisteddfod Genedlaethol Sir Gâr. Cyflwynwyd y Goron iddo mewn seremoni ar lwyfan y Pafiliwn, brynhawn Llun, 4 Awst. Yn 24 oed, mae Guto’n un o’r beirdd ieuengaf erioed i ennill y Goron yn y Brifwyl. 

Gyda 32 o feirdd wedi cystadlu yn y gystadleuaeth eleni, Golygfa 10 ddaeth i’r brig am ei ddilyniant o 10 cerdd ddigynghanedd heb fod dros 250 llinell ar y testun ‘Tyfu’. Traddodwyd y feirniadaeth o lwyfan y Pafiliwn gan Dylan Iorwerth, ar ran ei gyd-feirniaid, Marged Haycock a Dafydd Pritchard, ac wrth sôn am waih Golygfa 10, dywedodd, “Canu am Gymru heddiw trwy sôn hefyd am Gymru ddoe. Ac yn y chwarae rhwng y ddau y mae gogoniant y cerddi. Mae yna sawl math o dyfu – geni babi i’r byd, twf neu ddiffyg twf cenedl, isstori am dwf perthynas rhwng dau ac, ar y diwedd, awgrym y gallwn ni dyfu y tu hwnt i’n hargyfwng presennol. “Cerddi heddiw ydyn nhw. Rhai am ddigwyddiadau eleni. Ymhen blwyddyn neu ddwy mi fydd angen troednodiadau ac mi fydd rhai’n gweld hynny’n wendid. Ond dan ni’n beirniadu eleni. Ac mae Golygfa Deg yn gosod heddiw mewn ffordd iasol ar gefndir cannoedd o flynyddoedd o’n hanes ni. “Meddyliwch am osod helyntion Radio Cymru ac asiantaeth EOS ochr yn ochr â’r hen gerdd am grogi’r telynor Sion Eos o dan gyfraith Lloegr. Meddyliwch am roi stormydd Aberystwyth ochr yn ochr â’r gwynt a’r glaw ym marwnad Llywelyn ein Llyw Olaf, ffordd osgoi Porthmadog efo Dafydd Nanmor a’i hiraeth am ei gariad. Drama Blodeuwedd ac Atomfa Trawsfynydd – ein greddf ddireolaeth ni a grym rhannu’r atom. “Wrth i’r pethau yna ddod ynghyd – ac oherwydd meistrolaeth dechnegol Golygfa Deg a’i hyder o wrth drin iaith a goslef -– mae yna rywbeth llawer mwy’n digwydd. Ffrwydrad o ystyr a’r cryniadau’n parhau ymhell bell ar ôl gorffen darllen. Mi gawson ni ein codi o’n cadeiriau i dir uchel iawn gan fardd meistrolgar. “Yn y diwedd, doedd y penderfyniad mawr ddim yn anodd o gwbl. Coron eleni ydi hi ac mae hi’n bendant iawn yn mynd i Golygfa Deg.” Daw Guto Dafydd yn wreiddiol o Drefor, ond mae bellach yn byw ym Mhwllheli gyda Lisa’i wraig. Ar ôl mynd i Ysgol yr Eifl, Ysgol Glany- Môr a Choleg Meirion-Dwyfor, graddiodd yn y Gymraeg o Brifysgol Bangor, lle cwblhaodd draethawd hir ar waith Wiliam Owen Roberts ac Iwan Llwyd. Erbyn hyn, mae’n gweithio i Wasanaeth Ymchwil a Dadansoddeg Cyngor Gwynedd. Mae arno ddyled i’w deulu ac i athrawon a llu cyfeillion am ei gefnogi a’i ysbrydoli. Bu’n cystadlu mewn eisteddfodau mawr a bach ers blynyddoedd, gan lwyddo i lenwi dresel ei Nain ag ambell dlws a chadair. Enillodd Goron Eisteddfod yr Urdd Sir Benfro 2013, ar ôl cael sawl siom, a daeth yn agos at frig y gystadleuaeth hon yn Ninbych y llynedd. Mae’n drydarwr brwd, yn aelod o dîm Talwrn y Tywysogion a thîm ymryson Caernarfon, ac yn mwynhau darllen, darlithio ac adolygu. Mae’n un o golofnwyr y Glec, ac yn cyfrannu’n rheolaidd i Barn, Barddas, Tu Chwith a chyhoeddiadau eraill. Mae Jac, ei nofel dditectif gyffrous i bobl ifanc, newydd ddod o wasg y Lolfa, a chyhoeddir ei gyfrol gyntaf o farddoniaeth gan Gyhoeddiadau Barddas yng ngwanwyn 2015. Rhoddir y Goron a’r wobr ariannol eleni gan Gyngor Sir Gâr, a chomisiynwyd yr artist lleol, Angharad Pearce Jones i ymgymryd â’r dasg o gynllunio a chreu y Goron. Cafodd y cynllun ei ysbrydoli gan dreftadaeth diwydiannol ardal yr Eisteddfod, ynghyd â hanes coeden Myrddin. Mae’r cynllun ar ffurf coeden, sy’n tyfu o’r tu blaen tuag at y cefn. Daeth yr ysbrydoliaeth o hanes coeden Myrddin, o lle mae tref a Sir Gaerfyrddin yn cael eu henwau, a gwnaethpwyd y Goron o ddur. Er y deunydd diwydiannol roedd yr artist yn awyddus i’r Goron edrych yn gywrain, yn addurnedig ac yn werthfawr. Gellir prynu’r Cyfansoddiadau a Beirniadaethau, sy’n cynnwys y feirniadaeth lawn ar gyfer y gystadleuaeth hon ynghyd â manylion enillwyr cystadlaethau cyfansoddi’r Eisteddfod i gyd, yn dilyn Seremoni’r Cadeirio brynhawn Gwener.

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Cymraeg

Cerddwyr Cylch Teifi

Published

on

ER GWAETHAF y rhagolygon gwael a chawodydd trwm, cafodd ugain Cerddwr dewr daith arbennig iawn gyda Dafydd Davies yn ardal Cwm Alltcafan, Pentre-cwrt ym mis Tachwedd. Roedd y coed hydrefol a’r ‘afon ddofn’ yr un mor hardd â’r Cwm ym mis Mehefin yng ngherdd enwog T.Llew Jones. Dysgon ni am yr hen reilffordd, cerdded trwy hen dwnnel, a chlywed am y ffatrïoedd gwlân. Aeth rhai ohonom ymlaen wedyn i gymdeithasu dros luniaeth yn Nhafarn y Daffodil.
Fis Rhagfyr 14eg, bydd Howard Williams yn ein harwain ar Aber Afon Teifi, gan adael maes parcio’r Jiwbilî rhwng Patch a Gwbert (SN163 493; Cod post SA43 1PP) am 10.30yb. Byddwn yn dilyn taith gylch o ryw ddwy awr a 2.75 milltir. Awn wrth ochr yr heol trwy Gwbert a lan y bryn i gyfeiriad y Ferwig, ar hyd y ffordd tuag at y Clwb Golff, dros y cwrs ar lwybr cyhoeddus, lawr i Waungelod a Nant y Ferwig ac yn ôl ar hyd yr heol. Mae palmant neu lwybr ar gael wrth ochr yr heol hon drwy gydol y daith. Bydd esgyniad o ryw 270 troedfedd ond ddim sticlau. Bydd ychydig o fwd ar ran fechan o’r daith. Bydd y pwyntiau o ddiddordeb yn cynnwys New Brighton; Plasty Towyn a’r beirdd; Ynys Aberteifi, ei llygod a’i llongddrylliadau; bywyd gwyllt yr aber; Pen yr Ergyd; a golygfeydd trawiadol. Gallwn gymdeithasu dros luniaeth wedyn yng Ngwesty Gwbert (wrth y fynedfa sy’n arwain at faes parcio Gwesty’r Cliff.)
Yn y flwyddyn newydd, dydd Sadwrn 11 Ionawr 2020, bydd Gareth a Mer Evans yn ein harwain yn ardal Hermon a’r Glog. Byddwn yn gadael maes parcio Capel Hermon, Hermon (ger Crymych) (SN 211 319; Cod Post SA36 0DS) am 10:30. Awn ar daith glocwedd hamddenol o ryw 2 filltir ar ffyrdd caled; cerddwn i lawr i’r Glog, trwy’r pentref, lan i heol dawel arall sy’n dod â ni’n ôl i’r man cychwyn. Fydd dim sticlau na llethrau serth. Cawn glywed am Chwarel y Glog, mwyngloddiau plwm Llanfyrnach, a’r rheilffordd.
A bydd cyfle i gymdeithasu dros luniaeth wedyn yng Nghegin Bella, Canolfan Hermon.
Darllenwch fanylion y teithiau i sicrhau eich bod yn ddigon abl i’w chyflawni heb oedi’n ormodol; dewch â dillad addas, yn enwedig esgidiau sy’n gymwys i dir gwlyb ac anwastad; a chymerwch ofal arbennig wrth groesi ffyrdd ac wrth gerdded ar hyd ffyrdd heb balmant neu ar lethrau serth. Os nad ydych chi wedi cerdded gyda ni o’r blaen, cysylltwch i gael y manylion llawn ac i ddod ar y rhestr bostio: philippa.gibson@gmail.com 01239 654561
Manylion bras ein teithiau nesaf:
D.S. Dylai’r codau post fod yn agos i’r lle iawn, ond yn aml ni fyddant yn dangos yr union le.
14 Rhagfyr: Aber Afon Teifi
Gadael maes parcio’r Jiwbilî rhwng Patch a Gwbert
(SN163 493; Cod post SA43 1PP) am 10.30yb.
Arweinydd: Howard Williams
11 Ionawr: Hermon / Y Glog (ger Crymych)
Gadael maes parcio Capel Hermon, Hermon
(SN211 319; Cod post SA36 0DS) am 10.30yb.
Arweinwyr: Gareth a Mer Evans
8 Chwefror: Ardal Abergwaun
Gadael maes parcio’r dref, Y Wesh (tâl)
(SM 954371; SA65 9NG) am 10.30yb.
Arweinydd: Siân Bowen

Continue Reading

Community

Do you need new food waste and glass recycling boxes?

Published

on

IF YOU’RE A PEMBROKESHIRE householder and need a replacement food waste caddy (large and/or small) or a new recycling box for glass, then there are numerous local pick-up points where you can collect them for free.

The collection points are listed at https://www.pembrokeshire.gov.uk/waste-collections/replacement-bags-and-boxes

They are available at the following locations (opening times vary):

Leisure centres: Crymych, Fishguard, Haverfordwest, Milford Haven, Pembroke, Tenby and St Davids.

Libraries: Milford Haven, Neyland, Saundersfoot, Glan-yr-Afon in Haverfordwest, Tenby.

Customer service centres: North Wing (County Hall, Haverfordwest), Argyle Street (Pembroke Dock).

Other locations: Cilgerran Post Office, Costa Coffee at Milford Waterfront, Narberth (Bloomfield Community Centre), Newgale shop (MM Carter Gardens & Leisure), Newport Post Office, Pembroke Town Hall, Tenby Town Council, Thornton Business Park (Council depot), St Davids City Hall, and St Dogmaels Post Office.

The Council has collected food waste and glass for recycling from the kerbside for several years. These collections are now weekly and continue under the new scheme, which also collects the following:

• blue box (paper)
• blue re-usable bag (card and cardboard)
• red re-usable bags (plastic pots, tubs, bottles and trays, cartons, and metal packaging – cans, tins and foil trays.

Please note that more than half of the households in the county have new collection days. Check your personalised calendar (posted out in October) if you’re unsure of your collection day. You can also view www.pembrokeshire.gov.uk/kerbside-collection/next-waste-and-recycling-collection

Please note that containers need to be presented at the kerbside by 6:30am, as collection times are also changing.

Grey refuse bags have replaced the traditional black refuse sacks. Three grey bags will be collected once every three weeks. Larger families (six and over) can register for extra (green) bags at www.pembrokeshire.gov.uk/waste-changes

• The Council urges anyone with queries about the new service to view FAQs and other information at www.pembrokeshire.gov.uk/waste-changes

If this doesn’t answer your query, please email enquiries@pembrokeshire.gov.uk

All email enquiries are being logged but acknowledgement emails are not being sent. However, queries are being dealt with. Please don’t send a follow-up email as it adds to the volume of messages received.

For further information, please contact Anna Wilson, Press and PR Officer, on 01437 775855. The Council’s press releases are also available on the Authority’s website: www.pembrokeshire.gov.uk/newsroom

A OES ANGEN BLYCHAU AILGYLCHU GWASTRAFF BWYD A GWYDR NEWYDD ARNOCH CHI?

Os ydych yn byw yn Sir Benfro ac mae angen blwch gwastraff bwyd (mawr a/neu fach) neu flwch ailgylchu gwydr newydd arnoch, gallwch eu casglu nhw am ddim o nifer o fannau yn lleol.

Rhestrir y mannau casglu fan hyn: https://www.sir-benfro.gov.uk/casglu-gwastraf/casglu-gwastraff

Maen nhw ar gael yn y lleoliadau canlynol (amseroedd agor amrywiol):

Canolfannau hamdden: Crymych, Abergwaun, Hwlffordd, Aberdaugleddau, Penfro, Dinbych-y-pysgod a Thyddewi.

Llyfrgelloedd: Aberdaugleddau, Neyland, Saundersfoot, Glan-yr-Afon yn Hwlffordd a Dinbych-y-pysgod.

Canolfannau gwasanaethau cwsmeriaid: Adain y Gogledd (Neuadd y Sir, Hwlffordd), Stryd Argyle (Doc Penfro).

Lleoliadau eraill: Swyddfa Bost Cilgerran, Costa Coffee Glannau Aberdaugleddau, Arberth (Canolfan Gymunedol Tŷ Bloomfield), siop Newgale (MM Carter Gardens & Leisure), Swyddfa Bost Trefdraeth, Neuadd y Dref Penfro, Cyngor Tref Dinbych-y-pysgod, Parc Busnes Thornton (canolfan y Cyngor), Neuadd y Ddinas Tyddewi, a Swyddfa Bost Llandudoch.

Mae’r Cyngor wedi casglu gwastraff bwyd a gwydr i’w ailgylchu wrth ymyl y ffordd ers blynyddoedd. Bydd y casgliadau hyn yn parhau bob wythnos o dan y cynllun newydd. Mae’r Cyngor hefyd yn casglu’r canlynol:

• blwch glas (papur)
• bag glas amldro (cerdyn a chardfwrdd)
• bagiau coch amldro (potiau, tybiau, poteli a hambyrddau plastig, cartonau a deunyddiau pacio metel – caniau, tuniau a hambyrddau ffoil)

Sylwer, mae gan dros hanner aelwydydd y sir ddiwrnodau casglu newydd.

Gwiriwch eich calendr personol (a bostiwyd atoch ym mis Hydref) os nad ydych yn siŵr o’ch diwrnod casglu.

Yn ogystal, gallwch wirio’r dyddiad fan hyn:
https://www.sir-benfro.gov.uk/casglu-gwastraf/casglu-gwastraff

Mae bagiau gwastraff lliw llwyd wedi disodli’r sachau lliw du traddodiadol. Byddwn yn casglu tri bag lliw llwyd unwaith bod tair wythnos.

Gall teuluoedd sy’n cynnwys o leiaf chwe unigolyn gofrestru ar gyfer bagiau (gwyrdd) ychwanegol yn: https://www.sir-benfro.gov.uk/newidiadau-gwastraff

Mae’r Cyngor yn annog unrhyw un sydd ag ymholiadau am y gwasanaeth newydd i ddarllen y Cwestiynau Cyffredin a gwybodaeth arall ar https://www.sir-benfro.gov.uk/newidiadau-gwastraff

Os nad yw hynny’n ateb eich ymholiad, anfonwch neges e-bost at enquiries@pembrokeshire.gov.uk

Mae’r Cyngor yn cofnodi pob ymholiad e-bost, er nad ydym yn anfon negeseuon e-bost i gydnabod ein bod wedi eu derbyn. Fodd bynnag, rydym yn delio â phob ymholiad. Peidiwch ag anfon negeseuon e-bost dilynol oherwydd bydd hynny’n ychwanegu at nifer y negeseuon mae’r Cyngor yn eu derbyn.

Am ragor o wybodaeth, cysylltwch ag Anna Wilson, Swyddog y Wasg a Chysylltiadau Cyhoeddus, ar 01437 775855. Mae datganiadau i’r wasg y

Continue Reading

Cymraeg

Pleser o’r Mwyaf

Published

on

DEWCH i’r Man a’r Lle yn Aberteifi i wrando ar wyth o fawrion y genedl yn cyflwyno pum peth sydd yn datgelu rhywbeth am eu hanes eu hunain, boed hynny ar ffurf hoff gerddi a darnau o ryddiaith neu wrthrychau sydd ag arwyddocâd personol.

Byddwn yn cwrdd yn fisol (heblaw Rhagfyr) rhwng Hydref a Mehefin i godi arian tuag at Eisteddfod Genedlaethol Ceredigion.

Cynhelir y cyfarfod cyntaf ar ddydd Sadwrn, 19 Hydref am 11yb tan 12.30yp yng nghwmni’r Prifardd Idris Reynolds.

Tocynnau wrth y drws £5. Te, coffi a chacen £1.

Am fwy o wybodaeth cysylltwch â Natalie Morgan (ebost: njm84@outlook.com), Helen Thomas (helenteifi@outlook.com) neu Richard Vale (riv1@aber.ac.uk).

Fe fydd y cyfarfodydd hyn yn addas i ddysgwyr profiadol, a byddwn yn paratoi taflenni geirfa i chi.

Dewch yn llu i gefnogi’r Brifwyl trwy joio mas draw!

Continue Reading
News11 hours ago

Stephen Crabb demolishes Labour with his biggest ever majority

POLLING the largest ever number of votes for the Conservatives in Preseli Pembrokeshire, Stephen Crabb increased his majority in yesterday’s...

News17 hours ago

Our election prediction: No change for west Wales, same MPs will be elected

COUNTING of ballots is underway at the Pavillion at the Pembrokeshire County Showground, Haverfordwest and in Llanelli at the Selwyn...

News24 hours ago

Castlemorris: Fire fighters tackle barn blaze

FIRE FIGHTERS are tackling a barn fire at Castlemorris Equestrian & Pets centre at Pencnwc Farm, not far from Haverfordwest....

News1 day ago

Head of volunteer police sacked for gross misconduct

DYFED-POWYS POLICE’S Head of Volunteer Police has been sacked following a disciplinary hearing. The police said in a statement: “Following...

News1 day ago

Nurse threat accused fined

A PEMBROKE DOCK man pleaded guilty at Haverfordwest Magistrates’ Court to an offence of using threatening and abusive language towards...

News1 day ago

Angle lifeboat volunteers spend over eleven hours at sea

ANGLE RNLI all-weather lifeboat Mark Mason was requested to launch shortly before 2am on Saturday morning 30 of November by...

News2 days ago

Your Candidates: Carmarthen West & South Pembs, and Preseli Pembs

THE PEMBROKESHIRE HERALD invited each of Pembrokeshire’s General Election candidates to provide us with a statement asking them to complete...

Community2 days ago

Education Chief to leave Council

IAN WESTLEY, Chief Executive of Pembrokeshire County Council, announced to staff and Members on Wednesday (Dec 11) that Kate Evan-Hughes,...

Community2 days ago

‘Just do it’, advises 91-year-old leisure centre member

ARE you struggling to find the motivation to keep fit? Then help is at hand! Meet the inspirational Valerie Coleman...

News2 days ago

Warning to vessels after a dozen shipping containers lost off cargo ship

MILFORD Haven Coastguard is investigating reports of up to 12 shipping containers adrift in the sea around the island of...

Popular This Week