Connect with us
Advertisement
Advertisement

Cymraeg

Hanner canrif o chwyldro roc, pop a cherddoriaeth Gymraeg

Published

on

“Yn y flwyddyn rhyddhaodd y Beatles Sgt. Pepper, dyna’r flwyddyn gwelwyd y grŵp roc cyntaf yn y Gymraeg.”

Roedd hi’n 1967, a gyda cherddoriaeth roc yn ffynnu dros y ffin yn Lloegr a ledled y byd, roedd newid ar droed yma yng Nghymru. Daeth y band roc, Y Blew, ar y sin fel chwyldro, gan weddnewid tirwedd gerddorol Cymru fel y grŵp cyntaf oedd yn canu cerddoriaeth roc yn y Gymraeg. Denodd y band sylw cenedlaethol, gan ddechrau’r chwyldro sydd hyd heddiw yn cael ei alw yn y Sin Roc Gymraeg.

A ninnau nawr yn 2019, dros 50 mlynedd yn ddiweddarach, mae’r sin yn byrlymu o’n cwmpas o hyd. Yn sin amrywiol, cyffrous, mae hi’n draddodiad sy’n mynnu sylw arbennig un o enwau cerddorol amlycaf Cymru, Prydain a thu hwnt.

Yn Gymro o Gaerdydd, yn gyflwynydd, DJ a cherddor, Huw Stephens aeth ar bererindod gerddorol o Gymru i nodi hanner can mlynedd ers i glustiau’r byd glywed cerddoriaeth roc Gymraeg am y tro cyntaf.

Cynhyrchiad ei bererindod ydi Anorac, ffilm sy’n peintio darlun o sin cerddorol Gymraeg ddoe a heddiw Cymru. Gyda’r ffilm, sydd wedi ei chynhyrchu gan Boom Cymru, eisoes wedi ei darlledu mewn sinemâu ledled Cymru, bydd cyfle i wylwyr S4C brofi’r gampwaith gyda darllediad arbennig o Anorac ar y sianel nos Iau, 4 Ebrill am 9.30.

Yn enw adnabyddus yn genedlaethol fel cyflwynydd ar Radio 1, mae Huw wedi cyfrannu’n ddiflino i gefnogi cerddoriaeth o Gymru. Ymhlith rhai o’i gyfraniadau i’r diwylliant cerddorol mae sefydlu Gŵyl Sŵn yng Nghaerdydd a’r Wobr Gerddoriaeth Gymreig, heb sôn am y gefnogaeth mae wedi rhoi i gerddorion o Gymru ar donfeddi ar ei raglenni ar Radio 1, Radio 6 Music a Radio Cymru.

“Weithiau mae rhaid cymryd cam yn ôl ag edrych ar bethau amlwg ac arbennig o’n cwmpas,” meddai Huw Stephens, sydd newydd lanio nôl ym Mhrydain wedi pererindod gerddorol o fath gwahanol yn Nhecsas, UDA, yng ngŵyl gerddorol South by Southwest ar ran Radio 1. “Mae Anorac yn nodi cyfnod cyffrous sin gerddoriaeth mewn iaith leiafrifol, sydd yn dal i greu cerddoriaeth o safon ers 50 mlynedd.”

Gyda dim ond anorac felen ar ei gefn, dogfennwyd crwydr Huw o Gaerdydd i Geredigion ac o Glwyd i Gaernarfon wrth iddo adrodd chwedl gerddorol yr iaith drwy seiniau ein cerddorion amrywiol o bob cornel o’r wlad.

Gan ddechrau ei bererindod yng Nghaerdydd cyn anelu am y gogledd, mae Huw am gwrdd ag enwau megis Gwenno, Dave Datblygu, Georgia Ruth, Gruff Rhys a’r chwedlonol, Meic Stevens. Cerddorion sydd oll yn cyfrannu’n wahanol iawn i’r gyfoeth sy’n ffurfio’r traddodiad cerddorol Gymraeg.

“Roedd hi’n bleser ac yn hynod ddiddorol i wrando ar y cerddorion yn perfformio a siarad am eu crefft,” ychwanegodd Huw. “Ffilm ‘ar y lôn’ yw Anorac, shwrnai o amgylch ein gwlad brydferth, yn cwrdd â cherddorion sy’n creu heddiw. Mae’r ymateb i’r ffilm o’r dangosiadau sinema wedi bod yn bositif iawn, gyda rhai yn clywed a dysgu pethau newydd ar yr un pryd!”

O deithiau trên, i fys, neu hyd yn oed fodio lifft oddi ar ochrau lonydd troellog Cymru, bydd Huw yn teithio’r wlad yn profi perfformiadau cerddorol, gan rannu gyda’r cerddorion eu syniadaeth a’u gweledigaeth am y diwylliant cerddorol Gymraeg, o’r roc i’r pop, ac o’r rap i’r gwerin.

Nid yn unig y mae’r ffilm yn taflu golau ar gerddoriaeth Cymru, mae Anorac yn adlewyrchiad o brydferthwch ac amrywiaeth ddaearyddol arbennig y wlad. O ardaloedd dinesig y de, i arfordiroedd godidog bae Ceredigion ac i diroedd agored, gwledig Llŷn, mae Huw yn stopio mewn lleoliadau nodweddiadol, llawn cymeriad y wlad.

Diddordeb mewn cerddoriaeth, diddordeb yn y Gymraeg neu ddiddordeb yng Nghymru – mae Anorac yn ffilm hanesyddol ond eto’n gyfoes, sydd am roi blas i wylwyr o bob math o ddiwylliant gyfoethog Cymru, Gwlad y Gân. Gwyliwch, nos Iau, 4 Ebrill am 9.30 ar S4C.

Bydd Anorac ar gael i’w gwylio yn rhyngwladol ar S4C Clic, BBC iPlayer a llwyfannau eraill am 150 diwrnod wedi’r darllediad ar 4 Ebrill.

Continue Reading

Cymraeg

Cerddwyr Cylch Teifi

Published

on

ER GWAETHAF y rhagolygon gwael a chawodydd trwm, cafodd ugain Cerddwr dewr daith arbennig iawn gyda Dafydd Davies yn ardal Cwm Alltcafan, Pentre-cwrt ym mis Tachwedd. Roedd y coed hydrefol a’r ‘afon ddofn’ yr un mor hardd â’r Cwm ym mis Mehefin yng ngherdd enwog T.Llew Jones. Dysgon ni am yr hen reilffordd, cerdded trwy hen dwnnel, a chlywed am y ffatrïoedd gwlân. Aeth rhai ohonom ymlaen wedyn i gymdeithasu dros luniaeth yn Nhafarn y Daffodil.
Fis Rhagfyr 14eg, bydd Howard Williams yn ein harwain ar Aber Afon Teifi, gan adael maes parcio’r Jiwbilî rhwng Patch a Gwbert (SN163 493; Cod post SA43 1PP) am 10.30yb. Byddwn yn dilyn taith gylch o ryw ddwy awr a 2.75 milltir. Awn wrth ochr yr heol trwy Gwbert a lan y bryn i gyfeiriad y Ferwig, ar hyd y ffordd tuag at y Clwb Golff, dros y cwrs ar lwybr cyhoeddus, lawr i Waungelod a Nant y Ferwig ac yn ôl ar hyd yr heol. Mae palmant neu lwybr ar gael wrth ochr yr heol hon drwy gydol y daith. Bydd esgyniad o ryw 270 troedfedd ond ddim sticlau. Bydd ychydig o fwd ar ran fechan o’r daith. Bydd y pwyntiau o ddiddordeb yn cynnwys New Brighton; Plasty Towyn a’r beirdd; Ynys Aberteifi, ei llygod a’i llongddrylliadau; bywyd gwyllt yr aber; Pen yr Ergyd; a golygfeydd trawiadol. Gallwn gymdeithasu dros luniaeth wedyn yng Ngwesty Gwbert (wrth y fynedfa sy’n arwain at faes parcio Gwesty’r Cliff.)
Yn y flwyddyn newydd, dydd Sadwrn 11 Ionawr 2020, bydd Gareth a Mer Evans yn ein harwain yn ardal Hermon a’r Glog. Byddwn yn gadael maes parcio Capel Hermon, Hermon (ger Crymych) (SN 211 319; Cod Post SA36 0DS) am 10:30. Awn ar daith glocwedd hamddenol o ryw 2 filltir ar ffyrdd caled; cerddwn i lawr i’r Glog, trwy’r pentref, lan i heol dawel arall sy’n dod â ni’n ôl i’r man cychwyn. Fydd dim sticlau na llethrau serth. Cawn glywed am Chwarel y Glog, mwyngloddiau plwm Llanfyrnach, a’r rheilffordd.
A bydd cyfle i gymdeithasu dros luniaeth wedyn yng Nghegin Bella, Canolfan Hermon.
Darllenwch fanylion y teithiau i sicrhau eich bod yn ddigon abl i’w chyflawni heb oedi’n ormodol; dewch â dillad addas, yn enwedig esgidiau sy’n gymwys i dir gwlyb ac anwastad; a chymerwch ofal arbennig wrth groesi ffyrdd ac wrth gerdded ar hyd ffyrdd heb balmant neu ar lethrau serth. Os nad ydych chi wedi cerdded gyda ni o’r blaen, cysylltwch i gael y manylion llawn ac i ddod ar y rhestr bostio: philippa.gibson@gmail.com 01239 654561
Manylion bras ein teithiau nesaf:
D.S. Dylai’r codau post fod yn agos i’r lle iawn, ond yn aml ni fyddant yn dangos yr union le.
14 Rhagfyr: Aber Afon Teifi
Gadael maes parcio’r Jiwbilî rhwng Patch a Gwbert
(SN163 493; Cod post SA43 1PP) am 10.30yb.
Arweinydd: Howard Williams
11 Ionawr: Hermon / Y Glog (ger Crymych)
Gadael maes parcio Capel Hermon, Hermon
(SN211 319; Cod post SA36 0DS) am 10.30yb.
Arweinwyr: Gareth a Mer Evans
8 Chwefror: Ardal Abergwaun
Gadael maes parcio’r dref, Y Wesh (tâl)
(SM 954371; SA65 9NG) am 10.30yb.
Arweinydd: Siân Bowen

Continue Reading

Community

Do you need new food waste and glass recycling boxes?

Published

on

IF YOU’RE A PEMBROKESHIRE householder and need a replacement food waste caddy (large and/or small) or a new recycling box for glass, then there are numerous local pick-up points where you can collect them for free.

The collection points are listed at https://www.pembrokeshire.gov.uk/waste-collections/replacement-bags-and-boxes

They are available at the following locations (opening times vary):

Leisure centres: Crymych, Fishguard, Haverfordwest, Milford Haven, Pembroke, Tenby and St Davids.

Libraries: Milford Haven, Neyland, Saundersfoot, Glan-yr-Afon in Haverfordwest, Tenby.

Customer service centres: North Wing (County Hall, Haverfordwest), Argyle Street (Pembroke Dock).

Other locations: Cilgerran Post Office, Costa Coffee at Milford Waterfront, Narberth (Bloomfield Community Centre), Newgale shop (MM Carter Gardens & Leisure), Newport Post Office, Pembroke Town Hall, Tenby Town Council, Thornton Business Park (Council depot), St Davids City Hall, and St Dogmaels Post Office.

The Council has collected food waste and glass for recycling from the kerbside for several years. These collections are now weekly and continue under the new scheme, which also collects the following:

• blue box (paper)
• blue re-usable bag (card and cardboard)
• red re-usable bags (plastic pots, tubs, bottles and trays, cartons, and metal packaging – cans, tins and foil trays.

Please note that more than half of the households in the county have new collection days. Check your personalised calendar (posted out in October) if you’re unsure of your collection day. You can also view www.pembrokeshire.gov.uk/kerbside-collection/next-waste-and-recycling-collection

Please note that containers need to be presented at the kerbside by 6:30am, as collection times are also changing.

Grey refuse bags have replaced the traditional black refuse sacks. Three grey bags will be collected once every three weeks. Larger families (six and over) can register for extra (green) bags at www.pembrokeshire.gov.uk/waste-changes

• The Council urges anyone with queries about the new service to view FAQs and other information at www.pembrokeshire.gov.uk/waste-changes

If this doesn’t answer your query, please email enquiries@pembrokeshire.gov.uk

All email enquiries are being logged but acknowledgement emails are not being sent. However, queries are being dealt with. Please don’t send a follow-up email as it adds to the volume of messages received.

For further information, please contact Anna Wilson, Press and PR Officer, on 01437 775855. The Council’s press releases are also available on the Authority’s website: www.pembrokeshire.gov.uk/newsroom

A OES ANGEN BLYCHAU AILGYLCHU GWASTRAFF BWYD A GWYDR NEWYDD ARNOCH CHI?

Os ydych yn byw yn Sir Benfro ac mae angen blwch gwastraff bwyd (mawr a/neu fach) neu flwch ailgylchu gwydr newydd arnoch, gallwch eu casglu nhw am ddim o nifer o fannau yn lleol.

Rhestrir y mannau casglu fan hyn: https://www.sir-benfro.gov.uk/casglu-gwastraf/casglu-gwastraff

Maen nhw ar gael yn y lleoliadau canlynol (amseroedd agor amrywiol):

Canolfannau hamdden: Crymych, Abergwaun, Hwlffordd, Aberdaugleddau, Penfro, Dinbych-y-pysgod a Thyddewi.

Llyfrgelloedd: Aberdaugleddau, Neyland, Saundersfoot, Glan-yr-Afon yn Hwlffordd a Dinbych-y-pysgod.

Canolfannau gwasanaethau cwsmeriaid: Adain y Gogledd (Neuadd y Sir, Hwlffordd), Stryd Argyle (Doc Penfro).

Lleoliadau eraill: Swyddfa Bost Cilgerran, Costa Coffee Glannau Aberdaugleddau, Arberth (Canolfan Gymunedol Tŷ Bloomfield), siop Newgale (MM Carter Gardens & Leisure), Swyddfa Bost Trefdraeth, Neuadd y Dref Penfro, Cyngor Tref Dinbych-y-pysgod, Parc Busnes Thornton (canolfan y Cyngor), Neuadd y Ddinas Tyddewi, a Swyddfa Bost Llandudoch.

Mae’r Cyngor wedi casglu gwastraff bwyd a gwydr i’w ailgylchu wrth ymyl y ffordd ers blynyddoedd. Bydd y casgliadau hyn yn parhau bob wythnos o dan y cynllun newydd. Mae’r Cyngor hefyd yn casglu’r canlynol:

• blwch glas (papur)
• bag glas amldro (cerdyn a chardfwrdd)
• bagiau coch amldro (potiau, tybiau, poteli a hambyrddau plastig, cartonau a deunyddiau pacio metel – caniau, tuniau a hambyrddau ffoil)

Sylwer, mae gan dros hanner aelwydydd y sir ddiwrnodau casglu newydd.

Gwiriwch eich calendr personol (a bostiwyd atoch ym mis Hydref) os nad ydych yn siŵr o’ch diwrnod casglu.

Yn ogystal, gallwch wirio’r dyddiad fan hyn:
https://www.sir-benfro.gov.uk/casglu-gwastraf/casglu-gwastraff

Mae bagiau gwastraff lliw llwyd wedi disodli’r sachau lliw du traddodiadol. Byddwn yn casglu tri bag lliw llwyd unwaith bod tair wythnos.

Gall teuluoedd sy’n cynnwys o leiaf chwe unigolyn gofrestru ar gyfer bagiau (gwyrdd) ychwanegol yn: https://www.sir-benfro.gov.uk/newidiadau-gwastraff

Mae’r Cyngor yn annog unrhyw un sydd ag ymholiadau am y gwasanaeth newydd i ddarllen y Cwestiynau Cyffredin a gwybodaeth arall ar https://www.sir-benfro.gov.uk/newidiadau-gwastraff

Os nad yw hynny’n ateb eich ymholiad, anfonwch neges e-bost at enquiries@pembrokeshire.gov.uk

Mae’r Cyngor yn cofnodi pob ymholiad e-bost, er nad ydym yn anfon negeseuon e-bost i gydnabod ein bod wedi eu derbyn. Fodd bynnag, rydym yn delio â phob ymholiad. Peidiwch ag anfon negeseuon e-bost dilynol oherwydd bydd hynny’n ychwanegu at nifer y negeseuon mae’r Cyngor yn eu derbyn.

Am ragor o wybodaeth, cysylltwch ag Anna Wilson, Swyddog y Wasg a Chysylltiadau Cyhoeddus, ar 01437 775855. Mae datganiadau i’r wasg y

Continue Reading

Cymraeg

Pleser o’r Mwyaf

Published

on

DEWCH i’r Man a’r Lle yn Aberteifi i wrando ar wyth o fawrion y genedl yn cyflwyno pum peth sydd yn datgelu rhywbeth am eu hanes eu hunain, boed hynny ar ffurf hoff gerddi a darnau o ryddiaith neu wrthrychau sydd ag arwyddocâd personol.

Byddwn yn cwrdd yn fisol (heblaw Rhagfyr) rhwng Hydref a Mehefin i godi arian tuag at Eisteddfod Genedlaethol Ceredigion.

Cynhelir y cyfarfod cyntaf ar ddydd Sadwrn, 19 Hydref am 11yb tan 12.30yp yng nghwmni’r Prifardd Idris Reynolds.

Tocynnau wrth y drws £5. Te, coffi a chacen £1.

Am fwy o wybodaeth cysylltwch â Natalie Morgan (ebost: njm84@outlook.com), Helen Thomas (helenteifi@outlook.com) neu Richard Vale (riv1@aber.ac.uk).

Fe fydd y cyfarfodydd hyn yn addas i ddysgwyr profiadol, a byddwn yn paratoi taflenni geirfa i chi.

Dewch yn llu i gefnogi’r Brifwyl trwy joio mas draw!

Continue Reading
News2 days ago

Simon’s Hart to Hart with Pembroke constituent

SIMON HART has got into a heated doorstep discussion with a Pembroke pensioner whilst canvasing for next week’s general election....

Politics2 days ago

Chancellor visits local pioneering software company

PRESELI’S Conservative candidate Stephen Crabb has welcomed the Chancellor, Sajid Javid, to Pembrokeshire to visit a pioneering education software company....

News2 days ago

Jeremy Corbyn 100% confirmed to visit Pembrokeshire this weekend

LABOUR leader Jeremy Corbyn will be visiting Pembrokeshire this weekend to shore up support for Labour candidates in the area....

News2 days ago

Haverfordwest boy caught taking drugs by officers thirty miles away

A TEENAGE boy was arrested in Haverfordwest last week, after he was caught smoking cannabis on CCTV cameras which are...

News3 days ago

Tenby: Flowers taken in shop smash and grab

POLICE are investigating a burglary in the Tenby that took place between the hours of 23:30 on Friday the 29th...

News3 days ago

Milford Haven: Police investigating sexual assault of girl, 16, near tennis courts

DYFED-POWYS POLICE is appealing for witnesses after a 16-year-old girl was sexually assaulted near the tennis courts at Pill Lane,...

News4 days ago

Pembroke Dock: Police want help to locate missing man Lewis Haines

DYFED-POWYS POLICE is appealing for information that could help them find missing Lewis Haines, from Pembroke Dock. Lewis was last...

News5 days ago

Milford Haven: Witnesses sought over disturbance outside Greggs bakery

POLICE in Milford Haven  are appealing for witnesses following a violent incident in Milford Haven over the weekend. Officers were...

News7 days ago

Milford Haven: Bakery sealed off following altercation

POLICE responded to an incident in Greggs bakery in Milford Haven on Saturday afternoon, and arrested a man. A witness...

News1 week ago

Simon Hart under pressure to explain swastikas on election sign

THE RE-ELECTION campaign of south-county MP Simon Hart is mired in controversy, as the Tory flatly refuses to publicly respond...

Popular This Week