Connect with us
Advertisement
Advertisement

Cymraeg

Cynulliad yn dechrau dathliadau pen-blwydd ugeinfed

Published

on

AR DYDD Iau, 21 Mawrth, cyhoeddodd Cynulliad Cenedlaethol Cymru raglen o ddigwyddiadau i nodi 20 mlynedd ers ei sefydlu yn 1999.

Cynhelir nifer o ddigwyddiadau dros fisoedd yr haf, gan orffen gyda gŵyl ddemocratiaeth ddiwedd mis Medi, lle bydd ffigurau blaenllaw o’r celfyddydau, chwaraeon, newyddiaduraeth a gwleidyddiaeth yn dod ynghyd ym Mae Caerdydd. Bydd y rhaglen lawn yn dathlu ac yn trafod llwyddiannau’r ugain mlynedd diwethaf, ond hefyd yn canolbwyntio ar ddyfodol Cymru ac yn ymgysylltu â phobl, grwpiau a sefydliadau ledled y wlad.

Bydd y rhaglen 20 mlynedd yn cychwyn ar 6 Mai, union ugain mlynedd ers i bobl Cymru fynd i bleidleisio am y tro cyntaf erioed yn etholiadau’r Cynulliad. Bydd y Senedd yn agor ei drysau i’r cyhoedd gael dod i ymchwilio i hanes, pwerau ac uchelgeisiau’r Cynulliad drwy amrywiaeth o weithgareddau a digwyddiadau cyhoeddus a fydd wedi’u hanelu at bob oedran. Bydd arddangosfa newydd yn cael ei dadorchuddio yn olrhain hanes datganoli yng Nghymru.

Ar y diwrnod canlynol, sef 7 Mai, bydd y Llywydd a’r Prif Weinidog yn annerch y Cynulliad yn ffurfiol gerbron aelodau a etholwyd i’r Cynulliad ers 1999. Yn ddiweddarach y noson honno, bydd Aelodau Cynulliad blaenorol a chyfredol yn dod ynghyd â llu o wahoddedigion yn cynrychioli sefydliadau cenedlaethol i ddathlu’r achlysur.

Ym mis Mehefin, bydd aelodau Senedd Ieuenctid Cymru, sydd newydd ffurfio, yn eistedd gyda’r Cynulliad llawn ar gyfer sesiwn eithriadol ar y cyd. Ym mis Gorffennaf, bydd Cynulliad Dinasyddion, a fydd yn cynnwys aelodau cynrychiadol o’r cyhoedd, yn dod ynghyd yn y canolbarth i drafod y prif heriau y bydd Cymru yn eu hwynebu yn yr ugain mlynedd nesaf.

Dros fisoedd yr haf, bydd y Cynulliad Cenedlaethol yn cynnal digwyddiadau ynghylch ystod o faterion datganoledig gyda phartneriaid mewn cymunedau ledled Cymru, gan gynnwys y Sioe Frenhinol a’r Eisteddfod Genedlaethol. Bydd arddangosfa ffotograffig wedi’i churadu ar y cyd gan Ffotogallery a’r Cynulliad Cenedlaethol yn teithio o amgylch Gymru o fis Medi ymlaen. Bydd yn cynnwys gwaith gan chwe ffotograffydd sy’n edrych ar obeithion a dyheadau Cymru yn y dyfodol.

Bydd y dathliadau 20 mlynedd o ddatganoli yn dod i ben gyda’r ŵyl ddemocratiaeth gyntaf erioed i’w chynnal ym Mae Caerdydd ym mis Medi. Dros bedwar diwrnod, bydd adeiladau’r Senedd a’r Pierhead yn cynnal cymysgedd o ddigwyddiadau, gyda sgyrsiau, arddangosfeydd a dadleuon yn ystod y dydd, ynghyd â gigs cerddoriaeth a chomedi gyda’r nos. Mae llawer o’r rhaglen yn cael ei chyflwyno mewn partneriaeth â sefydliadau cenedlaethol fel Gŵyl y Gelli, BAFTA Cymru, Cymdeithas Bêl-droed Cymru, Gŵyl Gomedi Machynlleth, Chwaraeon Cymru, Comisiynydd Cenedlaethau’r Dyfodol a phrifysgolion Cymru.

Dyfyniad gan y Llywydd: “Mae’r dathliad hwn yn gyfle unigryw i ystyried faint mae Cymru wedi newid dros yr ugain mlynedd diwethaf a’r effaith y mae datganoli wedi’i chael ar ein bywydau. Wrth wneud hynny, mae gennym gyfle hefyd i edrych tua’r dyfodol. Drwy’r rhaglen hon o ddigwyddiadau, ein nod yw dechrau deialog newydd gyda phobl ledled y wlad am eu huchelgeisiau ar gyfer Cymru a sut y gall y Cynulliad, cartref democratiaeth Cymru, helpu i gyflawni hynny.”

Bydd gwybodaeth bellach am bob un o’r prosiectau, y partneriaid a sut y gall aelodau’r cyhoedd gymryd rhan yn cael ei chyhoeddi maes o law. Dilynwch ein sianelau cyfryngau cymdeithasol i gael y wybodaeth ddiweddaraf.

Continue Reading

Cymraeg

Ysgol Rhys Pritchard yn ysgol cyfrwng Cymraeg yn swyddogol

Published

on

MAE Ysgol Rhys Pritchard yn Llanymddyfri wedi dod yn ysgol gynradd cyfrwng Cymraeg yn swyddogol, ar ôl cael cymeradwyaeth gan Gyngor Sir Caerfyrddin.

Rhoddodd cynghorwyr gefnogaeth unfrydol i’r cynlluniau i newid y ddarpariaeth iaith yn yr ysgol lle mae plant bellach yn dysgu drwy gyfrwng y Gymraeg hyd at ddiwedd blwyddyn chwech, sef 11 oed.

Caiff Saesneg ei addysgu fel pwnc yn yr ysgol o flwyddyn 3 ymlaen, gyda’r nod o sicrhau bod yr holl ddisgyblion yn hyderus ddwyieithog erbyn diwedd eu cyfnod yn yr ysgol gynradd.

Mae’r newid hwn yn rhan o Gynllun Strategol y Gymraeg mewn Addysg Cyngor Sir Caerfyrddin ac mae’n unol â pholisïau cenedlaethol i gynyddu nifer y plant a’r bobl ifanc sy’n dod yn rhugl yn y Gymraeg a’r Saesneg.

Cafodd ymgynghoriad ffurfiol i gasglu adborth ynghylch y newidiadau arfaethedig gefnogaeth helaeth gan ddisgyblion, rhieni, staff ysgol a llywodraethwyr.

Dywedodd y Cynghorydd Glynog Davies, yr Aelod o Fwrdd Gweithredol Cyngor Sir Caerfyrddin dros Addysg: “Mae wedi bod yn siwrnai hir, ond un rydym wedi’i chymryd yn ofalus. Rydym wedi cyfathrebu ac ymgynghori’n drylwyr.

“Ym mis Medi y llynedd, cyhoeddwyd yr hysbysiad statudol – y cam olaf i rieni, llywodraethwyr a’r gymuned yn gyffredinol ymateb. Mae’r ysgol yn croesawu’r newid hwn – yr athrawon, y llywodraethwyr a’r plant.”

Ychwanegodd: “Rydym yn cyflawni ein nod o Sir Gâr ddwyieithog. Mae Llywodraeth Cymru wedi cymeradwyo ein strategaeth ac mae’r targed wedi’i osod o ran cael miliwn o siaradwyr Cymraeg erbyn 2050. Mae gennym 30 mlynedd i ddyblu nifer y bobl sy’n gallu siarad Cymraeg – mae’n rhaid i addysg chwarae rhan allweddol er mwyn cyflawni nod hwn.”

Mae’n adeg gyffrous i’r ysgol wrth i ddisgyblion a staff baratoi i symud i adeiladu newydd ar hen safle Ysgol Uwchradd Pantycelyn.

Disgwylir i’r gwaith gael ei gwblhau yn ystod Gwanwyn 2021. Bydd yr adeilad newydd yn darparu mwy o leoedd i ddisgyblion, yn ogystal â Chylch Meithrin integredig, neuadd gymunedol a mannau chwarae amlddefnydd.

Mae’r buddsoddiad £4.3 miliwn wedi’i ariannu’n gyfartal rhwng y Cyngor a Llywodraeth Cymru drwy fenter Ysgolion yr 21ain Ganrif.

Continue Reading

Cymraeg

Straeon rhyfeddol rhai o adeiladau Cymru

Published

on

O GALEDI’r tloty i foethusrwydd tŷ bonedd, bydd cyfres newydd sbon ar S4C yn agor y drws ar straeon rhyfeddol rhai o adeiladau Cymru.

Bydd Waliau’n Siarad yn dathlu hanes a phensaernïaeth ein gwlad drwy straeon y bobl fu’n byw neu’n gweithio mewn chwe adeilad arbennig.

Bob wythnos, bydd y cyflwynwyr Aled Hughes a Sara Huws yn cael rhwydd hynt i grwydro coridorau a chorneli un adeilad penodol.

Ffermdy hynafol yng Ngheredigion gyda chysylltiadau ag oes y tywysogion, yr abatai a’r Greal Sanctaidd gaiff eu sylw yn y rhaglen gyntaf am 8yh nos Sul 12 Ionawr 2020.

Bydd Aled a Sara yn holi pam, sut a phryd y cafodd Mynachlog Fawr ei godi drws nesa at abaty eiconig Ystrad Fflur ger Tregaron.

Maen nhw’n sgwrsio gyda Charles Arch a’i chwaer Beti Williams am eu magwraeth ar y ffarm ganol y ganrif ddiwethaf, a’r ddau yn dwyn i gof hen ffordd Gymreig o fyw ac amaethu.

Mae Aled a Sara hefyd yn clywed am gyfraniad mynachod y Canol Oesoedd at ddiogelu’n llenyddiaeth, a damcaniaeth am greu canolfan tebyg i Abaty Westminster yn Ystrad Fflur i weinyddu Cymru annibynnol.

Yn gyflwynydd y gyfres gwis Rhannu ar S4C a sioe foreol BBC Radio Cymru, mae Aled wrth ei fodd yn clywed hanesion ac atgofion gan ystod eang o gyfranwyr.

“Mae gwneud y gyfres yma wir wedi bod yn fraint,” meddai Aled, sy’n dod o Lanbedrog yn wreiddiol ond sydd bellach yn byw ar Ynys Môn.

“Dw’i a Sara wedi cael cyfle prin i fynd i mewn a chanfod mwy am chwech adeilad sy’n bwysig i’n hanes a’n hunaniaeth ni fel gwlad. Maen nhw’n gymaint mwy na waliau sych. Mae gan bob un eu straeon unigryw ac mae’r rheiny’n dod yn fyw wrth sgwrsio gyda phobl, a chlywed am eu profiadau nhw ac eraill fu’n byw neu’n gweithio yn yr adeiladau hyn.”

Mae Sara Huws yn wyneb newydd ar S4C ond fel hanesydd adeiladau mae ganddi brofiad helaeth o weithio ym maes archif a hanes pensaernïaeth.

“Beth oedd yn wych am Waliau’n Siarad oedd cael cyfle i fusnesu mewn adeiladau sydd fel arfer ynghau i’r cyhoedd. Mae llefydd fel Coleg Harlech yn rhan o’n hanes ni i gyd yng Nghymru ac roedd yn fraint cael mynediad at y lle. Mae mor bwysig i ni ddathlu ac ymfalchïo yn y trysorau pensaernïol yma, a gwneud yn siwr nad yw eu straeon yn mynd yn angof,” meddai Sara sy’n gweithio yn Adran Casgliadau Arbennig ac Archifau Prifysgol Caerdydd.

Continue Reading

Cymraeg

Eisteddfod Llangollen yn Lansio Rhaglen 2020

Published

on

MAE Eisteddfod Gerddorol Ryngwladol Llangollen wedi cyhoeddi ei raglen ar gyfer 2020 (7-12 Gorffennaf 2020), ac mae tocynnau nawr ar werth.
Mae’r dathliad unigryw o heddwch a harmoni rhyngwladol yn dychwelyd am y 74ain tro, gyda pherfformiadau a chystadlaethau dyddiol gan rai o artistiaid a chorau gorau’r byd, cyn dod i ben llanw gyda gwobr fawreddog Côr y Byd.

Dywedodd Cyfarwyddwr Artistig yr Eisteddfod Ryngwladol, Edward-Rhys Harry, “Rydym yn falch iawn o lansio ein rhaglen o ragoriaeth gerddorol ac amrywiaeth rhyngwladol. Mae’n nod cyson gennym i ddod ag artistiaid cerddorol a dawns gorau’r byd ynghyd yma yng Nghymru, i berfformio yn ysbryd cyfeillgarwch.
“Mae’r digwyddiadau dyddiol yn adlewyrchu ein gweledigaeth o hybu heddwch trwy gerddoriaeth ac mae’r cyngherddau nos yn cynnig rhywbeth i bawb.”
Agorir rhaglen cyngherddau 2020 ddydd Mawrth 7fed Gorffennaf gyda dau o fawrion y byd canu clasurol, Aled Jones a Russell Watson. Ar nos Fercher 8fed Gorffennaf fe fydd Fusion, gydag ymddangosiad gan y Manchester Collective a’u sioe Sirocco, yn cynnig noson unigryw gyda naws yr Eisteddfod Ryngwladol yn ei hanfod wrth i elfennau cerddorol o ddiwylliannau gwahanol eistedd ochr yn ochr. Fe fydd brenhines ‘Soul’ Prydain, Beverley Knight, yn perfformio yn Llangollen am y tro cyntaf ar y nos Wener lle disgwylir sioe fyrlymus. Yr enillwyr gwobrau BRIT, James Morrison a Will Young, fydd ar frig lein-yp Llanfest 2020, mewn diweddglo gwych arall i wythnos yr Eisteddfod.

Croesawir dros 4,000 o berfformwyr i’r ŵyl flynyddol dros wythnos yr Eisteddfod, sy’n ddathliad cywrain o gerddoriaeth, diwylliant, creadigrwydd a chydweithio rhyngwladol. Mae’n hwb allweddol i dwristiaeth ddiwylliannol Gogledd Cymru gan ddenu dros 35,000 o ymwelwyr bob blwyddyn.

Continue Reading
News15 hours ago

Town councillors object to hotel on health and safety grounds

TOWN COUNCILLORS in Milford Haven have unanimously voted to object to a planning application my Milford Haven Port Authority to...

Community15 hours ago

Start your career with the RNLI

THE RNLI is in search of new recruits to spend a season working on some of west Wales’ most popular...

News16 hours ago

Hook: Police name 13-year-old who sadly passed away last week

POLICE have named the pupil at Haverfordwest High who passed away on Wednesday last week (Jan 22.) A spokesman told...

Community16 hours ago

Top marks for Ysgol Casmael

YSGOL CASMAEL in Puncheston are celebrating after being given an excellent report by school inspectorate, Estyn. The rural north Pembrokeshire...

News2 days ago

Fishguard: Stiff sentences for £240 million drugs haul

TWO men who hid £60 million worth of cocaine on a yacht travelling from South America to the UK have...

News5 days ago

Narberth: ‘My mum’s camper was stolen and found burned out down the road’

A CAMPER VAN stolen on Thursday night in Narberth was found burned a short distance from where it was parked,...

Community5 days ago

Dairy challenges Pembrokeshire kids to win £1,000 for their school

ECO-FRIENDLY kids in Pembrokeshire are being urged to get creative with recycling and win their school £1,000. The call comes...

News5 days ago

Hook: Police and school confirm death of boy, 13

POLICE are investigating the sudden death of a 13-year-old boy from Hook on Wednesday (Jan 22) A police spokesman told...

News6 days ago

No action at Cardiff Airport over virus

THERE were no checks or screening at Cardiff airport this morning (Jan 23) as international concern continues to grow about...

Education1 week ago

No opt-out for learning about religion, relationships and sexuality

PARENTS will not be able to prevent their children from learning about religion, relationships and sexuality in the new curriculum....

Popular This Week