Connect with us
Advertisement
Advertisement

Cymraeg

Tynnu’r stops mas i ddathlu ond . . . . ai dim ond 30 mlynedd sydd ar ôl?

Published

on

garregPRIN YW’R CAPELI hynny sy’n dathlu 300 mlynedd eu bodolaeth. Prinnach fyth yw’r capeli rheiny sy’n dathlu cyrraedd y fath garreg fi lltir mewn steil. Ond ma’ pobol Bro’r Preseli yn gw’bod shwt ma’ dathlu, gwlei. Dyna fel o’dd hi yng nghapel Llandeilo, yr Annibynwyr, ar gyrion Maenclochog, yn ddiweddar. Tynnwyd y stops i gyd mas i’r eithaf. Ac nid sôn am stops yr organ wdw i. Gwariwyd yn helaeth ar adnewyddu ac addurno, gosod carpedi newydd, peintio’r nenfwd mewn lliw gwyrdd ysgafn, hongian oriel o gynweinidogion ar y wal a threfnu oedfa urddasol ac i bwrpas.

Gosodwyd y cywair cywir gan y gweinidog, y Parch Ken Thomas, wrth iddo sôn yn ei gyfl wyniad am ragoriaethau ddoe ond ar yr un pryd bwysleisio’r angen i gadw llygad ar anghenion yfory. Cymrwyd at y rhannau arweiniol o ddarllen a gweddïo gan un o’r cyn-weinidogion, y Parch D. Gerald Jones, Llangennech. Fe’i dilynwyd gan ieuenctid yr eglwys yn cyfl wyno dwy gân cyn i’r ysgrifennydd, Eifi on Evans, gyfl wyno braslun o hanes yr achos. Soniodd am y digwyddiad cyffrous hwnnw yn 1836 pan benderfynodd Sgweier Llangolman daro ergyd yn erbyn drws y capel ar ei ffordd adref wedi bod yn hela ar brynhawn Sul. Mae’n debyg ei fod yn anffyddiwr.

Yn ffodus doedd yna fawr o ddifrod i’r drws deri. Rhoddwyd datganiad ysgytwol ar gân gan Eleri Roberts ar ran y fam eglwys yn Henllan Amgoed. Ar ran Tabernacl, Maenclochog, soniodd Denzil Jenkins am ei arfer o ymweld â beddrodau’r teulu yn y fynwent wrth dalcen y capel bob tro y mynycha oedfa yn Llandeilo. Soniodd Awen Evans, ar ran gofalaeth Cymdeithas Bro Cerwyn, am ei hawyddfryd i weld ehangu’r Gymanfa Bwnc fl ynyddol i gynnwys holl gapeli’r ofalaeth. Cynrychioli Capel Rhydwilym, y Bedyddwyr, gerllaw, a wnâi Russell Evans, gan gyfeirio at y pledo diarhebol arferai fod yn Llandeilo adeg y Gymanfa Bwnc slawer dydd. Cafwyd gair gan y Parch Geoffrey Eynon ar ran Cyfundeb Penfro. Daeth cyfarchion wrth y cyn-weinidog, y Parch Ddr.

Cerwyn Davies o Ganada yn gresynu na fedrai fod yn bresennol. Cododd y pregethwr gwadd, y Parch Emyr Gwyn Evans, un o blant yr eglwys a fagwyd ar ffarm Blaensawd, ei destun yn Efengyl Ioan:`Yna synhwyrodd Iesu eu bod am ddod a’i gipio ymaith i’w wneud yn frenin, a chiliodd i’r mynydd eto ar ei ben ei hun`. Roedd ffrwyth ei fyfyrdod yn destun cnoi cil wrth iddo bwysleisio mai da o beth yw cofi o a dathlu ond mai’r dyfodol sy’n ein hwynebu. `Ymlaen mae Cannan` meddai. Cyhoeddwyd y Fendith gan y Parch Llunos Edwards a’r cyfeilyddion oedd Mary Llewellyn a Brenda Williams. Yn ieithwedd y wlad gwnaeth pawb eu gwaith yn ddiffws ddiffwdan. Ond wedi dwy awr o oedfa sionc doedd y dathlu ddim ar ben chwaith.

Ymneilltuwyd i Neuadd Gymunedol Maenclochog i fwynhau gwledd na chafwyd ei rhagorach erioed yn Sycharth. Ma’ Hafwen Thomas yn gw’bod shwt ma’ trefnu gloddest. Sawl dewis o bwdin wedd ‘na gwedwch? Doedd y bar ddim ar agor. Does dim rhaid wrth alcohol i fwynhau pryd o fwyd, i chwedleua, i hiraethu ac i obeithio. Yn gopsi ar y cwbl torrwyd cacen y dathlu gan Gwyneth Phillips, un o aelodau hynaf a ffyddlonaf y capel. Cynhaliwyd pob dim trwy gyfrwng y Gymraeg sydd ynddo’i hun yn ddigwyddiad amheuthun y dyddie rhain. Ond, mewn sobrwydd, tebyg mai dyna’r dathlu mawr diwethaf yn hanes Llandeilo o ystyried nad yw rhif yr aelodaeth yn fwy na thraean o’r hyn a oedd yn ystod ei anterth o rhyw 150.

Wrth gwrs, nid wrth ei rhif mae mesur llwyddiant ac effeithlonrwydd eglwys. Ond gore gyd po fwyaf yw’r nifer er mwyn rhannu’r baich. Wrth sgwrsio wrth y byrdde yr amcangyfrif, o ystyried yr holl ffactore, oedd y byddid yn cloi’r dryse ymhen 30 mlynedd. Nid yw hynny o reidrwydd yn achos wylofain a rhincian dannedd. Mae’r efengyl yn fwy nag adeilad. Fe ddaw yna eto ffurfi e eraill o ymgynnull ac o addoli a hyrwyddo gwaith y Deyrnas. Ond ers oedfa’r dathlu fe fydd yna bum Sul cyn y cynhelir yr oedfa nesaf yn Llandeilo a hynny pan gofi a’r to hŷn am dair oedfa bob Sul yn ddi-feth. `Yng ngŵydd y tri-chanmlwyddiant – yr hiraeth/ a’r her fydd ein ffyniant,` meddai paladr englyn D. Gerald Jones i’r achlysur.

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Cymraeg

Effaith trist aflonyddu ar forloi a rhai bach ar arfordir Cymru

Published

on

Gyda mwy o bobl nag erioed yn ymweld â’r parth arfordirol yma yng Nghymru, mae
aflonyddu ar fywyd gwyllt ar gynnydd. Yn ddiweddar, cawsom newyddion trist fod morlo
bach wedi marw ar ôl i’w fam beidio â dychwelyd i’w fwydo yn dilyn achos o aflonyddu a
dychryn gan bobl oedd eisiau tynnu lluniau a ‘selfies’ gyda’r morlo bach.


Yn ystod y tymor magu (rhwng Awst a Rhagfyr) mae’n bosib dewch ar draws morloi bach
gwyn ar draethau neu ar greigiau ar arfordir Cymru – yn aml ar ben eu hunain. Serch hynny
maen debygol bydd y fam ger llaw, felly mae’n hanfodol cadw draw er mwyn iddi allu
ddychwelyd i fwydo’i morlo bach.


Yn ôl Sue Burton, Swyddog yr ACA ar gyfer Sir Benfro Forol “Rhaid cofio bod morloi bach
angen digonedd o ofod personol ag amser er mwyn gorffwys a thyfu. Dim ond am dair
wythnos yn unig caiff y morloi bach eu bwydo gan eu mamau cyn nes bydd yn rhaid iddynt
gofalu am eu hunain. Mae’n hanfodol felly yn ystod yr amser yma eu bod yn cael digonedd o
le heb ymyrraeth. Gall aflonyddu ar forloi arwain at eu marwolaeth”.


Mae’n bwysig iawn cofio bod y creaduriaid eiconig hyfryd yma yn anifeiliaid gwyllt.
Cadwch draw o fywyd gwyllt – Mwynhewch o bell

Continue Reading

Cymraeg

Meddygon teulu dal yma ar gyfer apwyntiadau wyneb yn wyneb

Published

on

Mae meddygon yn Sir Gaerfyrddin, Ceredigion a Sir Benfro yn atgoffa’u cleifion eu bod yn parhau i gynnig apwyntiadau wyneb yn wyneb i’r rhai sydd angen eu gweld.

Trwy gydol y pandemig, mae meddygfeydd wedi sicrhau bod gwasanaethau hanfodol yn parhau i redeg, gan ddefnyddio ffyrdd arloesol o gyfathrebu â’r cymunedau y maent yn eu gwasanaethu.

Erbyn hyn mae llawer o feddygfeydd yn parhau i ddefnyddio ymgynghoriadau ffôn a galwadau fideo lle y bo’n briodol; mae hyn yn rhoi rhyddid i lawer o gleifion siarad â gweithwyr gofal iechyd proffesiynol (nid o reidrwydd y meddyg teulu) yng nghysur a chyfleustra eu cartrefi eu hunain

Mae gan y rhan fwyaf o feddygfeydd systemau ar-lein megis E-Consult neu Ask My GP, lle gall cleifion ofyn cwestiwn llai brys am eu hiechyd. Gweler gwefan eich meddygfa am fwy o wybodaeth.

Mae Fy Iechyd Ar-lein yn parhau i fod yn opsiwn ar-lein 24/7 ar gyfer archebu presgripsiwn meddyginiaeth rheolaidd – mae wedi’i gynllunio i fod yn gyfleus i gleifion ac yn arbennig o ddefnyddiol i’r rhai sy’n hunan-ynysu neu’n gwarchod. Gall cleifion gofrestru ar gyfer hyn drwy eu meddygfa leol.

Mae system brysbennu dros y ffôn neu ar-lein ar waith yn y rhan fwyaf o  feddygfeydd i sicrhau bod cleifion yn siarad ag aelod clinigol o staff am eu hiechyd.

Os oes angen gweld claf wyneb yn wyneb, bydd y feddygfa’n gwneud apwyntiad â’r gweithiwr gofal iechyd proffesiynol mwyaf priodol i’w anghenion.

Dywedodd Dr Siôn James o Feddygfa Tregaron: “Hoffem atgoffa cleifion bod meddygfeydd teulu yn parhau i fod ar gael i chi. Pan fyddwch yn cysylltu â’ch meddygfa, byddwch yn siarad â’r person mwyaf addas ar gyfer eich cyflwr ac os bydd angen i’ch gweld wyneb yn wyneb, yna rhoddir apwyntiad i chi yn y feddygfa.

Gellir trin llawer o gyflyrau dros y ffôn gyda chyngor ac os oes angen, gellir rhoi presgripsiwn i fferyllfa o’ch dewis. Peidiwch ag osgoi ymofyn triniaeth.

Ar gyfer mân anhwylderau, cofiwch y gallai eich fferyllfa gymunedol helpu.”

Ychwanegodd Fferyllydd Cymunedol, Richard Evans: “Yn draddodiadol mae fferyllwyr Cymunedol wedi cynghori cleifion ar ystod eang o anhwylderau. Rydym bob amser yn argymell triniaethau addas i’r cleifion, neu os oes angen, eu cyfeirio at weithiwr gofal iechyd proffesiynol.

Yn ystod y pandemig hwn, gweinyddu presgripsiynau yw’r prif ffocws o hyd, ond mae gwasanaethau eraill ar gael, megis y Gwasanaeth Anhwylderau Cyffredin, Brysbennu a Thrin, cyflenwi meddyginiaethau mewn argyfwng a dulliau atal cenhedlu brys.

Gellir cael mynediad at y gwasanaethau hyn drwy ymgynghoriad dros y ffôn, gyda’r claf neu ofalwr/aelod o’r teulu yn casglu unrhyw feddyginiaeth angenrheidiol.

Cofiwch archebu unrhyw bresgripsiwn meddyginiaeth rheolaidd mewn pryd cyn i chi ei orffen.”

Yn ychwanegol at y wybodaeth arbenigol broffesiynol a gynigir mewn fferyllfeydd, bydd cleifion cymwys yn gallu derbyn eu brechlyn ffliw rhad ac am ddim yn y mwyafrif o’n fferyllfeydd cymunedol y gaeaf hwn. Am restr lawn o fferyllfeydd sy’n cymryd rhan, cliciwch yma https://biphdd.gig.cymru/gofal-iechyd/gwasanaethau-a-thimau/fferyllfa/brechiadau-y-ffliw-tymhorol/

I gael gwybod pa wasanaethau y mae eich fferyllfa gymunedol yn eu cynnig, ewch i: https://biphdd.gig.cymru/gofal-iechyd/gwasanaethau-a-thimau/fferyllfa/

Mae rheolau cadw pellter cymdeithasol yn parhau ar draws safleoedd gofal sylfaenol er diogelwch cleifion a staff. Bydd gweithwyr gofal iechyd proffesiynol sy’n gweld cleifion wyneb yn wyneb i asesu neu ddarparu triniaeth yn defnyddio’r cyfarpar diogelu personol priodol ac mae sgriniau ar waith mewn rhai cownteri a derbynfeydd

Cofiwch wisgo gorchudd wyneb pan ydych yn ymweld ag unrhyw leoliad gofal iechyd.

Continue Reading

Cymraeg

Lansio cystadleuaeth i enwi adeiladau porthladd hanesyddol

Published

on

Mae gan Ddoc Penfro hanes morwrol cyfoethog, gan ei bod yn dref filwrol ers 150 o
flynyddoedd. Heddiw, mae hen Ddociau’r Llynges Frenhinol yn borthladd masnachol
sydd â dyfodol cyffrous yn y diwydiant ynni adnewyddadwy.


Mae Porthladd Aberdaugleddau yn rhan allweddol o brosiect Ardal Forol Doc Penfro
Bargen Ddinesig Bae Abertawe gwerth £60 miliwn, a fydd yn darparu’r cyfleusterau,
y gwasanaethau a’r gofodau sydd eu hangen i sefydlu canolfan o’r radd flaenaf ar
gyfer ynni morol a pheirianneg. Fel rhan o hyn, mae angen adnewyddu pedwar
rhandy rhestredig Gradd II sy’n sownd yn siediau awyrennau Sunderland er mwyn
eu moderneiddio ar gyfer yr 21ain ganrif a’u cynnig fel gweithleoedd modern hyblyg.
Bydd y gwaith adeiladu’n dechrau ym mis Tachwedd 2021 ac yn ôl yr amserlen bydd
yn cael ei gwblhau erbyn mis Tachwedd 2022.


Heddiw, mae’r Porthladd yn lansio cystadleuaeth i enwi’r pedwar rhandy ac mae’n
gwahodd ceisiadau gan aelodau o’r gymuned. Awgrymir pedair thema: treftadaeth,
dyfodol adnewyddadwy, hanes morol a hanes cymdeithasol, ond croesewir pob
syniad.


Dywedodd Steve Edwards, Cyfarwyddwr Masnachol y Porthladd, “Mae Porthladd
Penfro yn llawn hanes ac rydyn ni am sicrhau ein bod yn cadw’r adeiladau hyn yn
ddiogel fel y gellir eu defnyddio yn y bennod gyffrous nesaf. Mae Ardal Forol Doc
Penfro yn cynnig cyfleoedd enfawr i’r dref yn ogystal â’r rhanbarth cyfan, felly mae’n
bwysig iawn ein bod yn creu llety dymunol fel y gall busnesau sefydlu eu hunain
yma. Rydyn ni am gynnwys y gymuned gyfan yn ein cynlluniau drwy wahodd enwau
cofiadwy gyda chefndir difyr er mwyn ategu’r datblygiadau.”
I gyflwyno eich awgrymiadau, ewch i i www.mhpa.co.uk/naming-competition erbyn
dydd Llun 18 Hydref.


Ariennir Ardal Forol Doc Penfro gan Fargen Ddinesig Bae Abertawe, Cronfa
Datblygu Rhanbarthol Ewrop drwy Lywodraeth Cymru, a thrwy fuddsoddiad preifat.

Continue Reading

News59 mins ago

New funding for Pembroke regeneration scheme welcomed

PEMBROKESHIRE COUNTY COUNCIL has said it is proud to announce the success of its bid to the UK Government Levelling...

News1 day ago

Extreme pornographic images case to be dealt with at Swansea Crown Court

A MILFORD HAVEN man who denies three charges of making indecent images of children and of possessing an extreme pornographic image...

News3 days ago

Secondary school staff and pupils must wear face coverings from December 1

FOLLOWING the written statement from the Minister for Education yesterday (Monday) evening, all secondary school learners and staff will be...

News3 days ago

‘Unpleasant’ trader must pay over £19,000 for shoddy shed work

A MAN who carried out substandard work on a shed in north Pembrokeshire and became unpleasant when challenged has been...

News3 days ago

Covid-19 cases highest in Tenby; lots of new cases in Neyland and Pembroke Dock

THE NUMBER of Covid-19 infections still taking place in Pembrokeshire is still significant, with the latest figues broken down per...

News4 days ago

Vaccine-sceptic care workers urged to get jabbed to save lives

A SOCIAL CARE leader has urged the minority of vaccine-sceptic care workers in the Hywel Dda Health Authority area  to...

News5 days ago

Woman with broken leg airlifted off Preselis by Coastguard helicopter

A WOMAN who broke her leg whilst out walking on the Preselis was taken to hospital by helicopter after a...

News7 days ago

Firefighters want justice for Josh after leaked shock report

A SHOCKING draft report into the circumstances of the death of a firefighter in Pembrokeshire in 2019 is firmly pointing...

News7 days ago

Milford Haven fast food worker tragically took his own life, inquest hears

A MILFORD HAVEN fast food worker took his own life after drinking a large quantity of alcohol, the local Coroner,...

News1 week ago

Email from Councillor prompts Pembroke Dock mayor to resign

AN EMAIL enquiring to why the Mayor of Pembroke Dock had been absent from his civic duties has led to...

Popular This Week