Connect with us
Advertisement
Advertisement

Cymraeg

Protest hawlio Cymdeithas gweithio

Published

on

protest123MAE’R BROTEST Cymdeithas yr Iaith Gymraeg o blaid newidiadau polisi sy’n deillio o ganlyniadau Cyfrifiad 2011 yn werth chweil. Dyna oedd y neges gan y Cadeirydd y sefydliad, gan ei fod yn ac ymgyrchydd arall a dderbyniwyd dirwyon yn Llys Ynadon Aberystwyth ddydd Gwener diwethaf. Ym mis Mai eleni, paentiodd Robin Farrar a Bethan Williams, cadeirydd a chyn-gadeirydd y mudiad iaith, sloganau megis “Addysg Gymraeg i Bawb” ar wal adeilad Llywodraeth Cymru yn Aberystwyth. Gorchmynnodd yr ynadon i Robin Farrar a Bethan Williams dalu iawndal o £90 yr un, ond ni chodwyd costau arnyn nhw. Dywedodd y ddau na fyddan nhw’n talu. Roedd y brotest yn un o gyfres o brotestiadau yn galw ar y Llywodraeth i ymgorffori 6 phwynt sylfaenol yn ei pholisïau, gan gynnwys addysg Gymraeg i bawb, tegwch ariannol i’r iaith, a threfn gynllunio newydd, er mwyn cryfhau’r Gymraeg. Mewn datganiad polisi ym mis Mehefin eleni, cafwyd newid polisi pan ddywedodd y Prif Weinidog “bod rhaid i’r system gyfredol o addysgu… Cymraeg mewn ysgolion cyfrwng Saesneg newid” gan ddatgan ei bod ‘[yn] bwysig bod holl ddisgyblion Cymru – p’un ai ydynt yn mynd i ysgol cyfrwng Cymraeg neu ysgol cyfrwng Saesneg – yn cael cefnogaeth i siarad y Gymraeg yn hyderus.” . Mae’r Prif Weinidog hefyd wedi dweud ei fod “[yn] archwilio pob cam ymarferol i gryfhau’r Gymraeg yn y system cynllunio.” Ymhellach, cyhoeddodd y Llywodraeth y byddai’r Gymraeg ar wyneb ei Fil yn ymwneud â datblygu cynaliadwy. Wedi’r achos llys, dywedodd Robin Farrar: “Rydyn ni ac ymgyrchwyr eraill wedi llwyddo gosod yr agenda o ran sefyllfa’r iaith, ond rhaid dal ati i weithredu. Mae Llywodraeth Carwyn Jones, hyd yn oed, bellach yn cydnabod bod angen diwygio’r drefn gynllunio er budd y Gymraeg, ac bod angen symud tuag at addysg Gymraeg i bawb – dyna ddau o’r chwe pheth roedden ni’n galw amdanynt wrth weithredu yn Aberystwyth. Ond nid yw geiriau Carwyn Jones yn ddigon – mae angen iddo gymryd cyfrifoldeb a gweithredu. Fel ymgyrchwyr, mae dyletswydd arnon ni i ddangos bod gweithredu’n bosib – dyna pam gyhoeddon ni fil cynllunio amgen ein hunain, dyna pam fod ein cefnogwyr heddiw yn llenwi cerdiau post ynglŷn ag addysg a chynllunio, a dyna pam dorron ni’r gyfraith a chymryd cyfrifoldeb.” Dywedodd Bethan Williams, un o’r gweithredwyr eraill, bod gweithredu uniongyrchol ond yn rhan o ymgyrch ehangach gan Gymdeithas yr Iaith: “Os oes unrhyw amheuaeth pam, mewn gwlad ddemocrataidd, ein bod ni wedi gweithredu – pam bod nifer o bobl wedi gweithredu yn enw ymgyrch y chwe pheth dros y misoedd diwethaf dyma esboniad. Am fod cyfle i ddylanwadu, cyfle i newid, cyfle i fod yn rhan o ddemocratiaeth… Rydyn ni wedi bod ar hyd llwybr dulliau traddodiadol democratiaeth – wedi llythyru, cyfarfod, ymateb i ymgynghoriadau, wedi achub ar bob cyfle, ond eto mae’r Llywodraeth wedi dal i roi’r Gymraeg i’r naill ochr. Mae’r hyn rydyn ni, a’r niferoedd eraill wedi ei wneud er mwyn cyfrannu at ddemocratiaeth, ac annog trafodaeth.”

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Cymraeg

Cân i Gymru yn nôl, nôl, nôl

Published

on

MAE hi bron yr amser o’r flwyddyn ble y gall pobl Cymru ddod at ei gilydd i ddathlu diwylliant Cymraeg ac ymfalchïo yn eu Cymreictod. Ydi, mae Cân i Gymru 2020 yn agosáu.

Gyda Elin Fflur a Trystan Ellis-Morris yn cyflwyno, caiff y gystadleuaeth ei darlledu’n fyw ar S4C o Ganolfan y Celfyddydau yn Aberystwyth ar 29 Chwefror am 8.00.

Meddai Siôn Llwyd o gwmni Avanti, sy’n cynhyrchu’r rhaglen ar gyfer S4C: “Mae’r panel eleni, sef; Bryn Fôn, Georgia Ruth, Ani Glass ac Owain Roberts wedi dewis wyth can wych.

“Ond yn ogystal â chael mwynhau y caneuon gwreiddiol, newydd sbon yma, bydd Bryn Fôn yn mynd â ni nôl i’r nawdegau gyda perfformiad arbennig o Gwlad yr Rasda Gwyn i nodi ei bod hi’n dri deg blwyddyn ers i’r gân gipio tlws Cân i Gymru.

Dywedodd Bryn: “Ma’n ryfeddol meddwl fod deg mlynedd ar hugain wedi mynd heibio ers i Rasda fynd â hi. Mi fydd hi’n braf camu i’r llwyfan heb y pwysa o gystadlu.

“Dwi newydd ffeindio toriadau o hen bapurau newydd oedd fy Mam wedi cadw. Digwydd bod roedd two-page spread am Cân i Gymru 1990 yn rhestru pawb ath trwyddo. Diddorol iawn gan mod i wedi anghofio pwy arall oedd yn cystadlu. Wedi’i rhestru oedd Eryr Wen, Gareth Morlais a dwy ferch o Pen-Llyn. Ar y pryd, doedd gen i ddim syniad y bysa un o’r merchaid hynny yn dod i ganu gyda Sobin a’r Smaeliaid ychydig yn ddiweddarach.

“Roedd hi’n dipyn o dâsg dewis wyth cân gan fod lot o geisiadau da. Mae’r pedwar ohonom yn cynrychioli gwahanol fathau o gerddoriaeth, felly dwi’n credu fod dipyn o drawsdoriad. Mae na amrywiaeth da, rhywbeth i bawb. Fydd hi’n gystadleuaeth agos iawn dwi’m yn ama gan fod sawl cân yn sefyll allan.”

Yr wyth cân sy’n cystadlu am wobr o £5,000 a’r cyfle i gynrychioli Cymru yn yr Ŵyl Ban-geltaidd eleni yw: Arianrhod gan Beth Celyn; Adref yn ôl gan Tesni Jones; Sara Williams, Roo Walker; Dawnsio’n Rhydd gan Ben Hamer a Rhianna Loren; Pan Fyddai’n 80 Oed gan Rhydian Meilir; Morfa Madryn gan Alistair James; Y Tir a’r Môr gan Rhydian Meilir; Cyn i’r Lleni Gau gan Gruffydd Wyn a Tim Goodcare ac Anochel gan Aled Mills.

Ymhlith yr wyth act bydd sawl wyneb cyfarwydd gyda rhai eisoes wedi cystadlu ac ambell un wedi ymddangos ar Britain’s Got Talent a The Voice. Efallai y bydd rhai o’r caneuon yn gyfarwydd hefyd gan fod BBC Radio Cymru am eu chwarae ac rhoi cyfle cynnar i wrando.

Mae Siôn am eich atgoffa fod ffawd y cystadleuwyr yn eich dwylo chi. “Cofiwch godi’r ffôn a pleidleisio. Neu pam ddim bod yn ran o’r gynulleidfa ar y noson? Ma’n rhad ac am ddim, yr oll sydd angen gwneud yw cysylltu â swyddfa docynnau Canolfan y Celfyddydau ar 01970 623232.”

Os ydych chi am drydar am y gystadleuaeth eleni, cofiwch ddefnyddio’r hashnod #CiG2020. Bydd manylion am sut i bleidleisio yn cael eu cyhoeddi ar y rhaglen, a’r gân fuddugol yn cael ei chyhoeddi yn fyw ar S4C yn hwyrach yn y noson.

Continue Reading

Cymraeg

Arddangos gwaith arlunwyr lleol yn Oriel y Parc

Published

on

Yn Oriel y Parc yn ystod y gwanwyn hwn: Gwaith gan Michaela Holyfield ac Yvette Brown

BYDD dwy arddangosfa newydd gyffrous gan arlunwyr lleol yn cael eu dadorchuddio y mis Chwefror hwn yn Oriel a Chanolfan Ymwelwyr Oriel y Parc, Tyddewi.
Yn dilyn ei chyfnod preswyl llwyddiannus yn 2019, bydd Michaela Holyfield, arlunydd sy’n byw yn Ninbych-y-pysgod yn dychwelyd i Oriel y Parc gyda detholiad o’i gwaith yn cael ei ddangos ar ei ben ei hun yn yr arddangosfa. Mae arddangosfa ‘Taith’ yn cael ei hysbrydoli gan y dirwedd leol a stori’r Santes Non.
Dywedodd Michaela Hollyfield: “Mae fy ngwaith yn ymdrin â motiffau, sy’n cynrychioli metaffor symbolaidd i mi yn bersonol ynghyd â’r broses o arlunio. Y mwyaf yr ydw i’n ganiatau i’r broses arlunio gael ei hannibyniaeth ei hun, y mwyaf yr ydw i’n clywed beth y mae’r darlun yn ddweud wrthyf. Mae arlunio wedi dod yn rhywbeth sy’n ymddiried yn y broses greadigol ac yn caniatáu i’r darlun ymddangos yn organig.”
Wedi’i dylanwadu gan yr arlunwyr Symbolaidd Hodler a Munch, Mynegiadaeth Haniaethol a gwaith Peter Doig, mae Michaela yn creu darnau haniaethol, llachar sy’n archwilio’r broses o arlunio.
Bydd ‘Taith’ yn cael ei arddangos yn Ystafell Tyddewi rhwng Dydd Sul, 2 Chwefror a Dydd Llun, 30 Mawrth.
Yn ogystal, bydd ‘Byd o straeon bychain’ gan Yvette Brown yn dechrau ar ddydd Sul, 2 Chwefror. Adroddwr hunanaddefedig o ‘straeon celwydd golau’.
Mae Yvette yn defnyddio mannau bychain ar gyfer gwaith celf – o bobl biwtar yn prancio ar froc môr, at adar sy’n datgelu eu cyfrinachau y tu mewn i lyfrau sydd wedi cael eu hailddefnyddio neu fynegi eu barn ar Radio 4.
Dywedodd Yvette Brown: “Mae gen i arferiad o lwytho straeon celwydd golau i fannau bychain. Yn ddiweddar, rydw i wedi bod yn ail-greu llyfrau fel eu bod yn dweud stori wahanol i’r hyn yr oedden nhw’n ei ddweud yn wreiddiol, ac rydw i’n dweud llawer o gelwyddau am adar. Hefyd, mae gen i griw bach o gymeriadau sy’n cerdded o gwmpas ar ddarnau o froc môr ac maen nhw’n ddigon caredig i’ch caniatáu chi i lunio eich straeon eich hunain amdanyn nhw.”
Bydd ‘Byd o Straeon Bychain’ yn cael ei arddangos yn Ffenestri’r Ystafell Ddarganfod tan ddydd Gwener, 28 Chwefror.
Mae Oriel y Parc yn eiddo i Awdurdod Parc Cenedlaethol Arfordir Penfro ac yn cael ei redeg ganddo. Dyma hefyd gartref Amgueddfa Cymru-National Museum of Wales yn Sir Benfro.
Mae mynediad yn rhad ac am ddim ac mae’r adeilad yn gwbl hygyrch.
Er mwyn gweld yr arddangosfeydd, y digwyddiadau a’r gweithgareddau presennol ewch i www.orielyparc.com os gwelwch yn dda

Continue Reading

Cymraeg

Colin Jackson bydd ddysgu Cymraeg

Published

on

Colin Jackson: Athletwr yn neidio ar y cyfle i ddysgu Cymraeg

GYDA medal Olympaidd yn ei feddiant, mae Colin Jackson wedi arfer a hyfforddi’n galed er mwyn cyrraedd yr uchelfannau. Ond sut fydd pencampwr y byd gwibio a chlwydo yn delio gyda’r her o ddysgu Cymraeg?
Mae Colin, a gafodd ei fagu yng Nghaerdydd, wedi cael ei enwi fel y trydydd seleb i gymryd rhan yn gyfres newydd sbon ar S4C yng Ngwanwyn 2020 sef Iaith ar Daith.
Bydd Colin yn un o bump seleb – gan gynnwys Carol Vorderman a Ruth Jones – sy’n mynd ar daith i rannau gwahanol o Gymru gyda mentor adnabyddus sy’n gallu siarad Cymraeg, i geisio dysgu Cymraeg.
Yn achos Colin, y cyflwynydd teledu a radio Eleri Siôn yw’r mentor ac mae’r ddau yn ffilmio yn Aberystwyth a Chaerdydd dros y dyddiau nesaf.
Fel rhan o Iaith ar Daith, mae’n rhaid i bob un o’r selebs gyflawni nifer o sialensiau – ac un o rheini i Colin yw dangos ei fod yn gallu deall ac ymateb i gyfweliad yn y Gymraeg.
Colin, wedi galw mewn yn stiwdios y BBC yn Aberystwyth ac yn westai arbennig ar sioe Ifan Jones Evans ar BBC Radio Cymru ar ddydd Llun, 3 Chwefror.
Yn siarad cyn y sialens, fe ddywedodd Colin: “Dw i bach yn nerfus ac yn poeni braidd. Nerfau yw fy ngelyn pennaf! Dw i’n teimlo’n rhwystredig iawn os dw i methu dod o hyd i’r geiriau i fynegi fy hunan.
“Ond dw i’n gobeithio bydda i ac Eleri yn cael lot o hwyl. Dw i’n gobeithio bydd lot o chwerthin a bydd Eleri yn mwynhau’r profiad yn ogystal â helpu fi ar y daith. Fe fydd hi’n atgoffa fi o’r pethau dw i wedi anghofio ac yn gwneud imi ail-adrodd pethau ac i wir gael teimlad o’r iaith.”
Dywedodd Colin ei fod e eisiau dysgu Cymraeg oherwydd mae’n genfigennus o’i chwaer, yr actores Suzanne Packer, a’i gallu hi i siarad Cymraeg.
“Mae fy chwaer yn dysgu ac yn gwneud yn dda iawn. Dw i’n gweld bod siarad Cymraeg yn helpu hi gael perthynas mwy agos gyda Chymru. Dw i’n teimlo bod y gallu gyda fi ond bydda i’n cymryd y peth yn ara’ deg. Erbyn adeg yma blwyddyn nesa’ fe fydda i’n rhugl!”
“Mae gen i real chwant i ddysgu Cymraeg – dw i’n meddwl bod rhaid i chi wir eisiau gwneud e – mae’n rhywbeth sy’ tu fewn i chi,” meddai Colin.
A sut mae Colin yn teimlo am wneud y cyfweliad ar sioe Ifan Evans?
“Bydd yn teimlo fel y cyfweliad hiraf dw i erioed wedi gwneud!”, medd Colin. “Ond dwi’n edrych ymlaen. Cyn belled bod Ifan yn siarad yn araf a dyw’r cwestiynau dim yn rhy gymhleth bydda i’n iawn – fe wna i oroesi!”
Yn gynharach y mis yma, fe gyhoeddodd S4C bod y cyflwynydd Carol Vorderman a’r actores ac awdur Ruth Jones yn cymryd rhan yn Iaith ar Daith.
Un o dasgau Ruth oedd dysgu sgript a chael rhan ar yr opera sebon poblogaidd Pobol y Cwm a dydd Sul diwetha’, cyflwynodd Carol y tywydd ar S4C.
Cadwch lygaid allan am fwy o newyddion ar Iaith ar Daith dros yr wythnosau nesaf pan fydd dau wyneb cyfarwydd arall yn cael eu datgelu ynghyd â’u mentoriaid.
Os fethoch chi ymddangosiad Ruth ar Pobol y Cwm ar ddydd Mawrth, Ionawr 21 gallwch chi ddal i fyny ar S4C Clic neu BBC iPlayer

Continue Reading
News18 hours ago

Milford Waterfront ready to welcome back visitors

MILFORD WATERFRONT says it is ready to welcome visitors back to eat, shop and enjoy. The Port said in a...

News20 hours ago

21st Century School Project shortlisted for award

ONE of Pembrokeshire County Council’s biggest construction projects to date has been shortlisted for a prestigious award. The £38.3m project...

News20 hours ago

HMRC invites hospitality industry to register for ‘Eat Out to Help Out’

RESTAURANTS and other establishments serving food for on premises consumption can now sign up to a new government initiative aimed...

News3 days ago

Busy return to Welsh beaches for RNLI lifeguards as the charity urges parents to be beach safe

RNLI LIFEGUARDS have had a busy return to service in Wales with two lives saved in the opening weeks. Now...

News4 days ago

Eight cows shot dead in ‘serious incident’ at Castlemartin Firing Range

EIGHT cattle have been killed and four have been injured after an accident at Castlemartin Firing Range. The incident earlier...

News4 days ago

Dyfed-Powys issues more than 1,700 fines during lockdown

DYFED-POWYS POLICE issued more than 1,700 fines during the lockdown period, the force has announced. Between March 27, when fixed...

News4 days ago

Fifteen Pembrokeshire projects to share £221,000

PROJECTS across Pembrokeshire are to receive a cash boost after the latest round of funding generated from a premium on...

News5 days ago

Herald refreshes look after lockdown

THIS WEEK, to mark our seventh anniversary, we’ve made some big changes to The Pembrokeshire Herald. Apart from it being...

News5 days ago

Education Minister announces ‘back to school’ plans for September

DECISION backed with £29 million to recruit, recover and raise standards The Education Minister, Kirsty Williams, has today confirmed that...

News5 days ago

Self-employed urged to apply for grant if they’ve lost income due to Covid-19

APPROXIMATELY 2,400 self-employed people in Pembrokeshire whose business has lost income due to coronavirus have not yet claimed a government...

Popular This Week