Connect with us
Advertisement
Advertisement

Cymraeg

£5m ar gyfer Pantycelyn

Published

on

Eluned Morgan: Gweinidog yn cyhoeddi cyllid o £5m

YMHLITH y preswylwyr sydd wedi aros yn Neuadd Pantycelyn yn y gorffennol y mae Tywysog Charles, Prif Weinidog Cymru Carwyn Jones ac Alex Jones o’r One Show.

A bellach mae’r Neuadd eiconig yn mynd i fod yn gartref i nifer mwy o fyfyrwyr diolch i gyllid o £5m gan un o raglenni Llywodraeth Cymru, sef raglen Addysg ac Ysgolion ar gyfer y 21ain Ganrif.

Bydd y cyllid hwn yn cyfrannu at y prosiect adnewyddu gwerth £12m.

Cafodd y cyllid, y cytunwyd arno’n flaenorol mewn egwyddor, ei gadarnhau gan Eluned Morgan, Gweinidog y Gymraeg a Dysgu Gydol Oes, wrth iddi ymweld â’r neuadd breswyl a gweld cynlluniau’r prosiect.

Mae Neuadd Pantycelyn wedi bod yn llety cyfrwng Cymraeg penodedig ers 1974 ac yn symbol ar gyfer diwylliant Cymraeg yn y maes Addysg Uwch. Bydd adnewyddu’r adeilad yn sicrhau bod ei arwyddocâd hanesyddol a diwylliannol yn parhau, ac yn cynnig y cyfle i fyfyrwyr fyw eu bywydau bob dydd drwy gyfrwng y Gymraeg.

Bydd rhan o’r adeilad yn cael ei defnyddio fel canolfan ar gyfer siaradwyr a dysgwyr Cymraeg, a bydd honno ar agor i’r gymuned.

Cafodd Gweinidog y Gymraeg a Dysgu Gydol Oes Llywodraeth Cymru ei thywys o amgylch neuadd breswyl hanesyddol Prifysgol Aberystwyth, Pantycelyn, ddydd Iau 5 Gorffennaf 2018.

Mae caniatâd cynllunio wedi’i gymeradwyo i greu ystafelloedd en-suite cyfoes o’r radd flaenaf i 200 o fyfyrwyr.

Bydd yr adeilad yn gartref i swyddfeydd UMCA (Undeb Myfyrwyr Cymraeg Aberystwyth), ffreutur cyhoeddus, canolfan i siaradwyr a dysgwyr Cymraeg, a mannau cymdeithasol cyhoeddus ar gyfer myfyrwyr a’r gymuned leol.

Dywedodd Eluned Morgan: “Allwn ni ddim gorbwysleisio pwysigrwydd Pantycelyn i siaradwyr Cymraeg. Mae’n adeilad eiconig i gynifer o bobl o bob rhan o Gymru a’r byd, felly rwy’n hynod falch i allu cadarnhau’r cyllid o £5 miliwn a fydd yn sicrhau bod llawer mwy o fyfyrwyr Cymraeg yn gallu ei galw’n gartref iddynt a phrofi ei hawyrgylch ieithyddol a diwylliannol unigryw.

“Rydyn ni wedi pennu targed heriol o gael miliwn o siaradwyr Cymraeg erbyn 2050. Rwy wedi dweud sawl gwaith fod addysg yn hollbwysig o ran sicrhau ein bod yn cyrraedd y targed hwnnw – ac mae hynny’r un mor wir am addysg uwch ag ydyw am ysgolion cynradd. Y myfyrwyr a fydd yn byw yn y neuadd fydd athrawon, cyfreithwyr, gwyddonwyr a gwleidyddion y dyfodol. Felly, mae sicrhau bod ganddyn nhw’r cyfleoedd i ddysgu a byw drwy gyfrwng y Gymraeg ac i barhau â hynny yn eu bywydau proffesiynol yn rhan hanfodol o strategaeth ‘Cymraeg 2050’.”

Dywedodd yr Athro Elizabeth Treasure, Is-Ganghellor Prifysgol Aberystwyth: “Rydym yn ddiolchgar iawn i Lywodraeth Cymru am gefnogi ein cynlluniau cyffrous i ailagor Pantycelyn yn llety o’r radd flaenaf ar gyfer myfyrwyr Cymraeg. Mae Aberystwyth yn cynnig profiad heb ei ail i fyfyrwyr sy’n dymuno dysgu a byw drwy gyfrwng y Gymraeg, ac fe fydd adnewyddu’r adeilad hanesyddol hwn yn atgyfnerthu ymhellach ddyfnder ac ehangder ein darpariaeth academaidd cyfrwng Cymraeg.”

Dywedodd Gwerfyl Pierce Jones, Cadeirydd Bwrdd Prosiect Pantycelyn a Dirprwy Gadeirydd Cyngor y Brifysgol: “Mae popeth yn ei le ar gyfer adnewyddu Pantycelyn – y pecyn cyllid gwerth £12 miliwn yn ogystal â’r caniatâd cynllunio perthnasol. Rydym yn parhau i fwrw ati i ailagor yr adeilad ym mis Medi 2019 ac yn ystod cyfnod y gwaith adnewyddu, mae llety penodedig i fyfyrwyr cyfrwng Cymraeg ym Mhantycelyn-Penbryn a Fferm Penglais.”

Dylunwyd yr adeilad gan y pensaer Syr Thomas Percy ac agorodd yn neuadd breswyl yn 1951. Penodwyd Pantycelyn yn Neuadd Breswyl cyfrwng Cymraeg yn 1974.

Cymraeg

Mwynhewch wledd o hwyl y Pasg ym Mharc Cenedlaethol

Published

on

OS YDYCH chi’n chwilio am rywle newydd i’w ddarganfod neu eisiau hwyl i’r teulu cyfan yn ystod gwyliau’r Pasg, mae Parc Cenedlaethol Arfordir Penfro yn addo cynnig amrywiaeth eang o weithgareddau yn ystod Blwyddyn Darganfod.

Bydd holl fwrlwm y Pasg yn aros amdanoch yng Nghastell a Melin Heli Caeriw, Pentref Oes Haearn Castell Henllys ac Oriel a Chanolfan Ymwelwyr Oriel y Parc, a bydd amrywiaeth o brofiadau eraill i’w mwynhau yn nhirwedd y Parc Cenedlaethol.

Bydd Pentref Oes Haearn Castell Henllys yn rhoi cyfle i chi Brofi’r Oes Haearn ar 25 a 27 Ebrill, i brofi sut oedd bywyd 2,000 o flynyddoedd yn ôl. Codir tâl bychan am weithgareddau yn ogystal â’r pris mynediad arferol.

Bydd Diwrnodau Hwyl y Pasg ar 19, 20 a 21 Ebrill yn rhoi cyfle i chi ddarganfod sgil newydd neu ddilyn Helfa’r Pasg. Codir tâl bychan am weithgareddau yn ogystal â’r pris mynediad arferol.

Am fanylion llawn gan gynnwys yr holl ddigwyddiadau, prisiau mynediad ac amseroedd agor, ewch i www.castellhenllys.com neu ffoniwch 01239 891319.

Yng Nghastell a Melin Heli Caeriw, gallwch ymuno â Helfa’r Gwningen Basg o 13-28 Ebrill, sy’n golygu neidio o gwmpas y Castell yn chwilio am gliwiau. Dewch o hyd i’r holl gliwiau i hawlio gwobr flasus. £1 y plentyn yn ogystal â’r pris mynediad arferol.

I’r rheini sydd am roi cynnig ar rywbeth newydd, bydd Rhoi Tro ar: Y Cwrwgl ar 21, 22 a 23 Ebrill yn gyfle i chi roi cynnig ar y cwch traddodiadol un person ar Bwll Melin Caeriw, yn dilyn hyfforddiant arbenigol. Pris mynediad arferol yn ogystal â £5 am sesiwn 15 munud neu £10 am sesiwn 30 munud. Mae’n syniad da i gadw lle ymlaen llaw.

Am fanylion llawn gan gynnwys yr holl ddigwyddiadau, prisiau mynediad ac amserau agor ewch i www.carewcastle.com neu ffoniwch 01646 651782.

Yn Oriel a Chanolfan Ymwelwyr Oriel y Parc, gallwch herio Helfa Drysor y Pasg i 21 Ebrill er mwyn dod o hyd i’r cliwiau sydd wedi’u cuddio o amgylch y Ganolfan a’r tir gerllaw gyda’r nod o ddatgelu’r ateb cudd i ennill gwobr. £2 y ddalen.

Bydd y gweithdy Darganfod Celf ar 23 Ebrill yn annog plant i fod yn greadigol a chynhyrchu campwaith i fynd adref gyda nhw, ar ôl archwilio’r oriel i ddod o hyd i ysbrydoliaeth. £3 y plentyn.

Am fanylion llawn, gan gynnwys yr holl ddigwyddiadau, prisiau ac amseroedd agor, ewch i www.orielyparc.co.uk neu ffoniwch 01437 720392.

I’r rheini sydd â diddordeb mewn daeareg a hanes, bydd taith dywys Darllen y Dirwedd: Taith drwy Amser o gwmpas Penmaen Dewi ar 24 Ebrill yn datgelu cyfoeth o nodweddion hanesyddol a naturiol. Bydd y llwybr pum milltir yn pasio drwy dystiolaeth o fywyd y cyfnod Neolithig, yr Oes Haearn a’r Oesoedd Canol a bydd yn costio £4 y person.
I gadw lle ar y digwyddiadau hyn, ffoniwch 01437 720392.

I weld manylion yr holl weithgareddau a’r digwyddiadau sy’n cael eu cynnal gan Awdurdod y Parc Cenedlaethol ewch i www.arfordirpenfro.cymru/digwyddiadau neu fel arall casglwch gopi o Coast to Coast.

Continue Reading

Cymraeg

Portread cignoeth o’r bobl sy’n rheoli pla

Published

on

MAE rheolwyr pla yn bobl ymroddedig sy’n cadw cefn gwlad yn lan i bawb – i’r ffermwyr sy’n gweithio yno, i warchod byd natur ac i bobl y dref i fynd i fwynhau cefn gwlad. 

Yn y rhaglen ddogfen DRYCH: Pla ar S4C nos Sul, 21 Ebrill, 9.00pm, byddwn yn dilyn amrywiaeth ddiddorol o’r bobl sy’n gwneud y swydd hollbwysig yma ar ffermydd a thiroedd agored yng ngogledd a gorllewin Cymru. O’r drudwy i’r twrch daear, o’r llwynog i’r gŵydd gwyllt, o’r wiwer lwyd i’r llygoden fawr, mae’r rheolwyr pla yn barod i’w rheoli ymhob tywydd dros y pedwar tymor.

Dyna i chi reolwyr pla Cyngor Sir Ceredigion, y Wardeiniaid Cymunedol Nigel Jones a Roy Noble, sydd wedi gweithio gyda’i gilydd ers blynyddoedd lawer ac yn dweud eu bod wrth eu bodd gyda’r gwaith o fynd i’r afael â phroblemau plâu.

Mae’r camerâu yn eu dilyn ar nifer o ffermydd y sir wrth iddyn nhw ddefnyddio gwenwyn a maglau i ddal llygod mawr, a’u hatal rhag lledaenu clefydau a bwyta porthiant anifeiliaid.

Meddai Nigel, “Mae’r llygod mawr ymhob man; maen nhw’n experts ar fyw ar unrhyw beth maen nhw’n galler gadael eu marc ar bopeth. Sach chi byth yn mynd i gael gwared arnyn nhw, y cwbl allwch ei wneud yw cadw’r numbers lawr.”

Mae Trystan Bevan, sy’n ffermio yn Eryri, yn benderfynol o reoli plâu ar dir ffermio a thir agored. Ei brif gonsyrn yw rheoli llygod mawr, gan ddefnyddio gynau a chŵn daear, ond mae hefyd yn dal tyrchod daear, sy’n troi tir pori, ac yn clirio gwyddau , sy’n domi’r tir, trwy saethu i’r awyr.

“Does gen i ddim problem hefo’r un anifail, nid lladd er mwyn lladd ydi o, ond lladd er mwyn medru parhau hefo’n busnes amaeth,” meddai Trystan.

I lawr yn Sir Benfro, mae teulu Charlie yn cadw 3,000 o wartheg godro ar ddwy fferm. Mae’r drudwennod yn bla yno gydol misoedd y gaeaf ac maen nhw’n gwario miloedd o bunnoedd yn cyflogi pobl saethu bangers i geisio atal yr adar rhag bwyta a domi dros fwyd anifeiliaid.

Mae’r ffermwr Gethin o Geredigion yn wynebu’r un heriau anodd gyda drudwennod: “Maen nhw’n torri dy galon di,” meddai, “Efallai eu bod nhw’n edrych yn dda ar y pier yn Aberystwyth, ond maen nhw’n bla yma.”

Mae Meurig Rees, swyddog cadwraeth Cymru BASC, y Gymdeithas Saethu A Chadwraeth, yn gweithio i leihau poblogaethau rhai anifeiliaid.

Rydym yn ei ddilyn ar gynefinoedd fferm a thir gwyllt wrth iddo faglu gwiwerod llwyd, sy’n bygwth bodolaeth y gwiwerod coch brodorol, ac yn saethu llwynogod, sy’n lladd defaid a dofenod.

“Mae saethu a chadwraeth yn mynd law yn llaw ‘da’i gilydd yng nghefn gwlad. Ry’n ni’n saethu un anifail i achub anifail arall“meddai Meurig.Byddwn i yn gadael y darn lladd er mwyn lladd gan ei fod yn atgyfnerthu y pwynt nad trohy hunters mo rhain.

Continue Reading

Cymraeg

Cynulliad yn dechrau dathliadau pen-blwydd ugeinfed

Published

on

AR DYDD Iau, 21 Mawrth, cyhoeddodd Cynulliad Cenedlaethol Cymru raglen o ddigwyddiadau i nodi 20 mlynedd ers ei sefydlu yn 1999.

Cynhelir nifer o ddigwyddiadau dros fisoedd yr haf, gan orffen gyda gŵyl ddemocratiaeth ddiwedd mis Medi, lle bydd ffigurau blaenllaw o’r celfyddydau, chwaraeon, newyddiaduraeth a gwleidyddiaeth yn dod ynghyd ym Mae Caerdydd. Bydd y rhaglen lawn yn dathlu ac yn trafod llwyddiannau’r ugain mlynedd diwethaf, ond hefyd yn canolbwyntio ar ddyfodol Cymru ac yn ymgysylltu â phobl, grwpiau a sefydliadau ledled y wlad.

Bydd y rhaglen 20 mlynedd yn cychwyn ar 6 Mai, union ugain mlynedd ers i bobl Cymru fynd i bleidleisio am y tro cyntaf erioed yn etholiadau’r Cynulliad. Bydd y Senedd yn agor ei drysau i’r cyhoedd gael dod i ymchwilio i hanes, pwerau ac uchelgeisiau’r Cynulliad drwy amrywiaeth o weithgareddau a digwyddiadau cyhoeddus a fydd wedi’u hanelu at bob oedran. Bydd arddangosfa newydd yn cael ei dadorchuddio yn olrhain hanes datganoli yng Nghymru.

Ar y diwrnod canlynol, sef 7 Mai, bydd y Llywydd a’r Prif Weinidog yn annerch y Cynulliad yn ffurfiol gerbron aelodau a etholwyd i’r Cynulliad ers 1999. Yn ddiweddarach y noson honno, bydd Aelodau Cynulliad blaenorol a chyfredol yn dod ynghyd â llu o wahoddedigion yn cynrychioli sefydliadau cenedlaethol i ddathlu’r achlysur.

Ym mis Mehefin, bydd aelodau Senedd Ieuenctid Cymru, sydd newydd ffurfio, yn eistedd gyda’r Cynulliad llawn ar gyfer sesiwn eithriadol ar y cyd. Ym mis Gorffennaf, bydd Cynulliad Dinasyddion, a fydd yn cynnwys aelodau cynrychiadol o’r cyhoedd, yn dod ynghyd yn y canolbarth i drafod y prif heriau y bydd Cymru yn eu hwynebu yn yr ugain mlynedd nesaf.

Dros fisoedd yr haf, bydd y Cynulliad Cenedlaethol yn cynnal digwyddiadau ynghylch ystod o faterion datganoledig gyda phartneriaid mewn cymunedau ledled Cymru, gan gynnwys y Sioe Frenhinol a’r Eisteddfod Genedlaethol. Bydd arddangosfa ffotograffig wedi’i churadu ar y cyd gan Ffotogallery a’r Cynulliad Cenedlaethol yn teithio o amgylch Gymru o fis Medi ymlaen. Bydd yn cynnwys gwaith gan chwe ffotograffydd sy’n edrych ar obeithion a dyheadau Cymru yn y dyfodol.

Bydd y dathliadau 20 mlynedd o ddatganoli yn dod i ben gyda’r ŵyl ddemocratiaeth gyntaf erioed i’w chynnal ym Mae Caerdydd ym mis Medi. Dros bedwar diwrnod, bydd adeiladau’r Senedd a’r Pierhead yn cynnal cymysgedd o ddigwyddiadau, gyda sgyrsiau, arddangosfeydd a dadleuon yn ystod y dydd, ynghyd â gigs cerddoriaeth a chomedi gyda’r nos. Mae llawer o’r rhaglen yn cael ei chyflwyno mewn partneriaeth â sefydliadau cenedlaethol fel Gŵyl y Gelli, BAFTA Cymru, Cymdeithas Bêl-droed Cymru, Gŵyl Gomedi Machynlleth, Chwaraeon Cymru, Comisiynydd Cenedlaethau’r Dyfodol a phrifysgolion Cymru.

Dyfyniad gan y Llywydd: “Mae’r dathliad hwn yn gyfle unigryw i ystyried faint mae Cymru wedi newid dros yr ugain mlynedd diwethaf a’r effaith y mae datganoli wedi’i chael ar ein bywydau. Wrth wneud hynny, mae gennym gyfle hefyd i edrych tua’r dyfodol. Drwy’r rhaglen hon o ddigwyddiadau, ein nod yw dechrau deialog newydd gyda phobl ledled y wlad am eu huchelgeisiau ar gyfer Cymru a sut y gall y Cynulliad, cartref democratiaeth Cymru, helpu i gyflawni hynny.”

Bydd gwybodaeth bellach am bob un o’r prosiectau, y partneriaid a sut y gall aelodau’r cyhoedd gymryd rhan yn cael ei chyhoeddi maes o law. Dilynwch ein sianelau cyfryngau cymdeithasol i gael y wybodaeth ddiweddaraf.

Continue Reading
News3 hours ago

Milford Haven: Police called to Charles Street incident

MILFORD HAVEN police responded to an emergency call from Charles Street in Milford Haven this afternoon (May 20). Several officers...

News5 hours ago

Hakin: Young male arrested following allegation of assault

FIVE police vehicles descended on a property in Hakin at lunchtime today following a 999 call reporting an assault. Officers...

News9 hours ago

Haverfordwest: Can you help police identify this man?

DYFED-POWYS POLICE is investigating the attempted theft of alcohol worth £650 from Morrisons, Haverfordwest, which happened at around 6.15pm on...

News3 days ago

Haverfordwest: Barn Street closed off after reports of man with knife

ARMED officers from Dyfed-Powys Police were called to Haverfordwest following reports of a man in possession of a bladed article....

News4 days ago

Emergency services in major drill at Waterston

A EMERGENCY SERVICES drill at Dragon LNG and SemLogistics took place earlier today (May 16) The Fire Service said on...

News5 days ago

Milford Haven: Legal battle over shed on wheels in court

THE OWNER and occupier of the residence known as Pill Priory, in Lower Priory, Milford Haven was in court last...

News6 days ago

Port sponsors Milford Youth Matters to deliver youth provision throughout 2019

THE PORT OF MILFORD HAVEN and Milford Youth Matters (MYM) have recently expanded their long-running partnership. The two organisations are...

News1 week ago

Traeth-Llyn: St Davids RNLI volunteers launch to kayaker in the water

ST DAVIDS RNLI all-weather lifeboat Norah Wortley was launched at 11:48am on Saturday (11 May) to a kayaker reportedly in...

News1 week ago

Strumble Head: Dramatic rescue follows ‘man overboard’ calls

A MAN who fell overboard from his vessel has been rescued from the water earlier today. Just after 10am today...

News1 week ago

Clynderwen: Police appeal over suspicious package

POLICE are trying to trace the source of a suspicious package which was found by a member of the public...

Popular This Week